Leksykon wskazań
na literę „N”

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania na „N”, strona 6 z 15

  • nietrzymanie moczu z powodu parć naglących

    Nietrzymanie moczu z powodu parć naglących (inaczej nietrzymanie moczu z naglącym parciem lub nietrzymanie moczu naglące) to stan, w którym pacjent odczuwa nagłą, trudną do opanowania potrzebę oddania moczu, po której następuje mimowolne oddanie moczu. Jest to jedna z najczęstszych form nietrzymania moczu, szczególnie u osób starszych. Stan ten wynika z nadaktywności mięśnia wypieracza pęcherza moczowego, który kurczy się niezależnie od woli pacjenta.

  • nadciśnienie tętnicze i przerost lewej komory serca

    Nadciśnienie tętnicze współistniejące z przerostem lewej komory serca (LVH) stanowi poważny problem kliniczny, wiążący się ze znacznym zwiększeniem ryzyka sercowo-naczyniowego. Przerost lewej komory jest konsekwencją długotrwałego, nieleczonego lub niedostatecznie kontrolowanego nadciśnienia tętniczego, które prowadzi do strukturalnej przebudowy mięśnia sercowego w odpowiedzi na zwiększone obciążenie następcze.

  • nasilenie dolegliwości związanych z żylakami odbytu

    Żylaki odbytu (hemoroidy) to choroba, która charakteryzuje się poszerzeniem i zapaleniem żył w obrębie odbytu i odbytnicy. Nasilenie dolegliwości związanych z żylakami odbytu obejmuje szereg objawów, takich jak świąd, ból, krwawienie podczas defekacji, uczucie niepełnego wypróżnienia, a w cięższych przypadkach – wypadanie guzków krwawniczych. Nasilenie objawów może być związane z zaparciami, długotrwałym siedzeniem, ciążą, otyłością lub podniesieniem ciśnienia w jamie brzusznej.

  • napad ogniskowy

    Napad ogniskowy (dawniej zwany częściowym) to rodzaj napadu padaczkowego, który rozpoczyna się w ograniczonym obszarze jednej półkuli mózgu. Charakteryzuje się objawami zależnymi od lokalizacji ogniska padaczkowego – mogą to być zaburzenia czucia, widzenia, słuchu, węchu, smaku, a także specyficzne objawy ruchowe, automatyzmy czy zaburzenia mowy. W zależności od zachowania świadomości wyróżniamy napady ogniskowe z zachowaną świadomością oraz z zaburzeniami świadomości.

  • napad akinetyczny

    Napad akinetyczny to rodzaj napadu padaczkowego charakteryzujący się nagłą utratą napięcia mięśniowego, która prowadzi do upadku pacjenta. Występuje głównie w zespołach padaczkowych wieku dziecięcego, takich jak zespół Lennoxa-Gastauta, padaczka miokloniczno-astatyczna czy zespół Dravet. Napad rozpoczyna się bez ostrzeżenia i trwa zwykle kilka sekund, podczas których pacjent nie traci świadomości, ale nie może się poruszać.

  • napad padaczkowy pierwotnie uogólniony

    Napad padaczkowy pierwotnie uogólniony to rodzaj napadu, w którym wyładowania padaczkowe obejmują jednocześnie obie półkule mózgu od samego początku. Charakteryzuje się utratą przytomności, często z towarzyszącymi drgawkami toniczno-klonicznymi, i pojawieniem się charakterystycznych zmian w zapisie EEG (uogólnione wyładowania zespołów iglica-fala). Napady te mogą występować w przebiegu różnych rodzajów padaczki uogólnionej, w tym padaczki mioklonicznej młodzieńczej, padaczki z napadami nieświadomości czy padaczki z napadami toniczno-klonicznymi.

  • nawrót epizodu depresji u pacjenta z chorobą dwubiegunową

    Nawrót epizodu depresji u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową (ChAD) stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne. W przeciwieństwie do depresji jednobiegunowej, leczenie depresji w ChAD wymaga szczególnej ostrożności, aby nie sprowokować przejścia w fazę maniakalną lub hipomaniakalną. Nawroty depresji w ChAD charakteryzują się często głębokim obniżeniem nastroju, anhedonią, spowolnieniem psychoruchowym oraz myślami samobójczymi.

  • niewielki czyrak

    Niewielki czyrak (furunculus) to ostre, głębokie zapalenie mieszka włosowego i otaczających tkanek, wywołane najczęściej przez bakterie Staphylococcus aureus. Charakteryzuje się bolesnym, zapalnym guzkiem z centralnym czopem martwiczym. Czyraki najczęściej występują w miejscach narażonych na tarcie, pocenie się i drobne urazy, takich jak kark, pośladki, pachy, uda i twarz.

  • niedobór węglowodanów

    Niedobór węglowodanów to stan, w którym organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości węglowodanów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. Węglowodany stanowią główne źródło energii dla organizmu, dostarczając glukozę niezbędną dla pracy mózgu i mięśni. Niedobór ten może wystąpić przy restrykcyjnych dietach niskowęglowodanowych, zaburzeniach odżywiania, stanach zwiększonego zapotrzebowania energetycznego (np. intensywny wysiłek fizyczny, ciąża, okres rekonwalescencji) oraz przy niektórych schorzeniach metabolicznych.

  • niewydolność serca po ostrym zawale mięśnia sercowego

    Niewydolność serca po ostrym zawale mięśnia sercowego to poważne powikłanie, które rozwija się w wyniku uszkodzenia mięśnia sercowego spowodowanego niedokrwieniem. Występuje u około 20-40% pacjentów po przebytym zawale, szczególnie przy dużym obszarze martwicy mięśnia sercowego. Patomechanizm polega na utracie kurczliwości mięśnia sercowego, prowadzącej do zmniejszenia frakcji wyrzutowej lewej komory i niekorzystnego remodelingu serca.

  • niedobór witaminy PP

    Niedobór witaminy PP (niacyny, witaminy B3) prowadzi do rozwoju pelagry, choroby charakteryzującej się objawami skórnymi, żołądkowo-jelitowymi oraz neurologicznymi. Typowa triada objawów to: zapalenie skóry (szczególnie na obszarach eksponowanych na słońce), biegunka oraz demencja. Na skórze pojawiają się symetryczne, rumieniowe zmiany, które z czasem stają się brunatne i złuszczające. Pacjenci często cierpią na zapalenie języka (glossitis), zapalenie jamy ustnej oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

  • nieproliferacyjna retinopatia cukrzycowa

    Nieproliferacyjna retinopatia cukrzycowa (NPDR) to wczesne stadium retinopatii cukrzycowej, które charakteryzuje się obecnością mikroaneuryzmatów, wybroczyn śródsiatkówkowych, „twardych” wysięków oraz nieprawidłowości w naczyniach żylnych siatkówki. Jest to powikłanie cukrzycy występujące zarówno w typie 1, jak i typie 2 tej choroby, przy czym ryzyko wzrasta wraz z czasem trwania cukrzycy oraz stopniem niewyrównania glikemii.

  • niewielkie powierzchniowe uszkodzenia skóry

    Niewielkie powierzchniowe uszkodzenia skóry to częste problemy medyczne, które mogą obejmować otarcia, zadrapania, drobne rany czy pęknięcia naskórka. Występują one najczęściej w wyniku urazów mechanicznych, otarć o szorstkie powierzchnie, przypadkowego zadrapania czy drobnych urazów domowych. Chociaż zazwyczaj nie stanowią poważnego zagrożenia dla zdrowia, wymagają odpowiedniej pielęgnacji, aby zapobiec powikłaniom w postaci infekcji bakteryjnych.

  • niedożywienie

    Niedożywienie to stan, w którym organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości składników odżywczych potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania. Może być spowodowane niewystarczającym spożyciem pokarmów, zaburzeniami wchłaniania, zwiększonym zapotrzebowaniem metabolicznym lub zwiększoną utratą składników odżywczych. Niedożywienie występuje w różnych grupach wiekowych, ale szczególnie narażone są dzieci, osoby starsze oraz pacjenci hospitalizowani.

  • nerwoból nerwu trójdzielnego w stwardnieniu rozsianym

    Nerwoból nerwu trójdzielnego w stwardnieniu rozsianym (SM) to szczególny rodzaj bólu neuropatycznego, charakteryzujący się nagłymi, ostrymi, przypominającymi przeszywający prąd elektryczny epizodami bólu występującymi w obszarze unerwienia gałęzi nerwu trójdzielnego. W kontekście SM, nerwoból ten jest najczęściej wynikiem demielinizacji w rejonie wejścia korzenia nerwu trójdzielnego do mostu w pniu mózgu, co można potwierdzić w badaniach obrazowych MRI.

  • niska podaż wapnia w pożywieniu

    Niska podaż wapnia w pożywieniu to stan, w którym organizm otrzymuje niewystarczającą ilość tego pierwiastka z diety. Dzienne zapotrzebowanie na wapń wynosi 1000-1200 mg dla dorosłych, a u dzieci, młodzieży, kobiet w ciąży, karmiących i osób starszych może być jeszcze wyższe. Długotrwały niedobór wapnia może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, w tym osteoporozy, zwiększonego ryzyka złamań, tężyczki oraz zaburzeń funkcjonowania układu nerwowego i mięśniowego.

  • niedobór witamin

    Niedobór witamin to stan patologiczny, w którym organizm nie otrzymuje wystarczającej ilości jednej lub kilku witamin, co prowadzi do zaburzeń metabolicznych i klinicznych objawów awitaminozy. Niedobory mogą wynikać z nieprawidłowej diety, zaburzeń wchłaniania, zwiększonego zapotrzebowania (np. w ciąży, podczas intensywnego wzrostu, w przebiegu chorób przewlekłych) lub przyjmowania niektórych leków.

  • niedobór kwasu foliowego

    Niedobór kwasu foliowego to stan kliniczny wynikający z niedostatecznej podaży kwasu foliowego (witaminy B9) w diecie lub zaburzeń jego wchłaniania. Jest to częsty problem, który może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej, charakteryzującej się obecnością nieprawidłowo dojrzewających, powiększonych erytrocytów. Niedobór ten występuje szczególnie często u kobiet w ciąży, osób starszych, pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego oraz u osób nadużywających alkoholu.

  • nawykowe zaparcie stolca

    Nawykowe zaparcie stolca to przewlekła forma zaparć, charakteryzująca się utrudnionym, rzadkim wypróżnianiem i twardym stolcem. Zaparcie nawykowe rozwija się często na skutek wielokrotnego ignorowania odruchów defekacyjnych, nieprawidłowej diety ubogiej w błonnik, niewystarczającego nawodnienia organizmu oraz siedzącego trybu życia.

  • nawrót drożdżakowego zapalenia błony śluzowej jamy ustnej

    Nawrót drożdżakowego zapalenia błony śluzowej jamy ustnej, znany również jako kandydoza jamy ustnej, jest często występującym problemem, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością, cukrzycą, po antybiotykoterapii lub stosujących glikokortykosteroidy wziewne. Charakteryzuje się występowaniem białawych, serkowatych nalotów na błonie śluzowej jamy ustnej, które po zeskrobaniu odsłaniają zaczerwienioną, niekiedy krwawiącą powierzchnię. Pacjenci często zgłaszają uczucie pieczenia, zaburzenia smaku oraz trudności w przyjmowaniu pokarmów.

  • niesezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa

    Niesezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, znane również jako przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, to schorzenie występujące przez cały rok, w przeciwieństwie do sezonowego alergicznego nieżytu nosa. Objawy tego schorzenia obejmują wodnisty wyciek z nosa, kichanie, zatkanie nosa, świąd nosa i oczu oraz łzawienie. Jest ono zazwyczaj wywołane przez alergeny obecne w otoczeniu pacjenta przez cały rok, takie jak roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt, pleśnie czy karaluchy.

  • nabyty niedobór antytrombiny

    Nabyty niedobór antytrombiny to stan, w którym organizm ma zmniejszoną ilość antytrombiny – białka hamującego krzepnięcie krwi i zapobiegającego powstawaniu zakrzepów. W przeciwieństwie do wrodzonego niedoboru, postać nabyta rozwija się wtórnie do innych stanów chorobowych. Najczęstszymi przyczynami są: marskość wątroby, zespół nerczycowy, rozległe urazy, sepsa, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), a także stosowanie heparyny lub doustnych środków antykoncepcyjnych.

  • napad drgawkowy

    Napad drgawkowy to nagłe, niekontrolowane wyładowanie elektryczne w mózgu, prowadzące do tymczasowych zaburzeń funkcji mózgowych, które mogą objawiać się drgawkami, zaburzeniami świadomości, zmianami zachowania lub kombinacją tych objawów. Napady drgawkowe są najczęstszym objawem padaczki, ale mogą również wystąpić w przebiegu innych stanów, takich jak gorączka u dzieci (drgawki gorączkowe), zaburzenia metaboliczne, zatrucia, urazy głowy, guzy mózgu, infekcje OUN czy odstawienie niektórych substancji.

  • niedokrwistość sierpowata

    Niedokrwistość sierpowata (anemia sierpowata) to dziedziczna choroba hemoglobiny, spowodowana mutacją w genie kodującym łańcuch beta-globiny, co prowadzi do powstawania nieprawidłowej hemoglobiny S. Pod wpływem odtlenienia erytrocyty przyjmują charakterystyczny sierpowaty kształt, co zaburza ich przepływ przez naczynia krwionośne i prowadzi do hemolitycznej anemii oraz częstych zatorów naczyniowych.

  • nekatorioza

    Nekatorioza to choroba pasożytnicza wywoływana przez nicienia jelitowego Necator americanus, należącego do rodziny tęgoryjców. Infekcja następuje gdy larwy pasożyta przedostają się przez skórę człowieka, najczęściej stóp, podczas kontaktu z zanieczyszczoną glebą. Po przedostaniu się do organizmu, larwy migrują przez układ krwionośny i płuca, by ostatecznie osiedlić się w jelicie cienkim, gdzie dorosłe osobniki przytwierdzają się do ściany jelita i żywią się krwią gospodarza.

  • nadmierna przepuszczalność naczyń włosowatych

    Nadmierna przepuszczalność naczyń włosowatych to stan patofizjologiczny, w którym dochodzi do zwiększonego przenikania płynów, białek oraz komórek z łożyska naczyniowego do tkanek. Zjawisko to występuje w przebiegu różnych procesów chorobowych, takich jak stany zapalne, reakcje alergiczne, sepsa, uraz, poparzenia czy choroby autoimmunologiczne. Zwiększona przepuszczalność naczyń może prowadzić do obrzęków, wysięków w jamach ciała oraz zaburzeń hemodynamicznych.

  • nieżyt jelit

    Nieżyt jelit to stan zapalny błony śluzowej jelit, który może obejmować jelito cienkie (zapalenie jelita cienkiego) lub jelito grube (zapalenie okrężnicy). Najczęstszymi objawami są biegunka, ból brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia oraz niekiedy gorączka. W zależności od przyczyny, nieżyt jelit może mieć charakter ostry lub przewlekły.

  • niewydolność krążenia limfatycznego

    Niewydolność krążenia limfatycznego to stan, w którym zaburzony zostaje przepływ limfy w układzie limfatycznym, prowadząc do jej zastoju i obrzęków, najczęściej w kończynach dolnych. Może być pierwotna (wrodzona) lub wtórna (nabyta), często jako powikłanie po zabiegach chirurgicznych, usunięciu węzłów chłonnych, radioterapii, infekcjach lub urazach. Charakterystycznymi objawami są obrzęki, uczucie ciężkości i napięcia w kończynach oraz pogorszenie ich ruchomości.

  • niewydolność krążenia żylnego

    Niewydolność krążenia żylnego to zaburzenie, w którym żyły mają trudność z odprowadzaniem krwi z kończyn dolnych z powrotem do serca. Występuje najczęściej w obrębie kończyn dolnych i objawia się uczuciem ciężkości nóg, obrzękami, bólami, zmęczeniem, a w zaawansowanych przypadkach zmianami skórnymi oraz owrzodzeniami. Główne czynniki ryzyka to predyspozycje genetyczne, ciąża, długotrwałe przebywanie w pozycji stojącej lub siedzącej, otyłość oraz podeszły wiek.

  • nasilenie działania przeciwbólowego innych leków

    Nasilenie działania przeciwbólowego innych leków to strategia terapeutyczna stosowana w celu zwiększenia skuteczności leczenia bólu, szczególnie w przypadkach bólu trudnego do opanowania. Polega na jednoczesnym zastosowaniu dwóch lub więcej leków przeciwbólowych o różnych mechanizmach działania, co pozwala osiągnąć efekt synergistyczny.

  • niedorozwój umysłowy

    Niedorozwój umysłowy, obecnie określany jako niepełnosprawność intelektualna, to zaburzenie rozpoczynające się w okresie rozwojowym, charakteryzujące się deficytami zarówno w funkcjonowaniu intelektualnym, jak i adaptacyjnym w obszarach koncepcyjnym, społecznym i praktycznym. Diagnoza opiera się na ocenie funkcji poznawczych (IQ poniżej 70) oraz zdolności adaptacyjnych osoby.

  • nadciśnienie tętnicze krwi

    Nadciśnienie tętnicze krwi (HTN – arterial hypertension) to przewlekła choroba układu krążenia charakteryzująca się podwyższonym ciśnieniem tętniczym powyżej wartości 140/90 mmHg. Rozpoznanie wymaga co najmniej dwukrotnego pomiaru podwyższonego ciśnienia podczas minimum dwóch różnych wizyt lekarskich. Nadciśnienie tętnicze dotyka ok. 30-40% dorosłej populacji i jest jednym z głównych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

  • nasilona fobia

    Nasilona fobia to zaburzenie lękowe charakteryzujące się irracjonalnym, nadmiernym i uporczywym strachem przed konkretnym obiektem, sytuacją lub czynnością. W przeciwieństwie do normalnego lęku, fobia jest nieproporcjonalna do rzeczywistego zagrożenia, a pacjenci zdają sobie sprawę z nieracjonalności swojego strachu, jednak nie są w stanie go kontrolować. Nasilona fobia znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie, powodując unikanie sytuacji wywołujących lęk, co prowadzi do pogorszenia jakości życia.

  • niewydolność serca po przebytym zawale mięśnia sercowego

    Niewydolność serca po przebytym zawale mięśnia sercowego to stan, w którym serce nie jest w stanie pompować wystarczającej ilości krwi, aby zaspokoić potrzeby metaboliczne organizmu, jako powikłanie przebytego zawału. Dochodzi do niego wskutek nieodwracalnego uszkodzenia miokardium, co prowadzi do remodelingu lewej komory i upośledzenia jej funkcji skurczowej. Zawał mięśnia sercowego jest jedną z najczęstszych przyczyn niewydolności serca, szczególnie u osób po 65. roku życia.

  • napad miokloniczno-atoniczny

    Napad miokloniczno-atoniczny (inaczej napad miokloniczny z następczą atonią lub napad miokloniczno-astatyczny) to typ napadu padaczkowego charakteryzujący się gwałtownym skurczem mięśni (komponent miokloniczny), po którym następuje nagła utrata napięcia mięśniowego (komponent atoniczny). Napady te są charakterystyczne dla zespołu Doose’a (padaczki miokloniczno-atonicznej), ale mogą występować także w innych zespołach padaczkowych. Najczęściej pojawiają się u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.

  • nadciśnienie tętnicze ze współistniejącym przewlekłym zespołem wieńcowym

    Nadciśnienie tętnicze ze współistniejącym przewlekłym zespołem wieńcowym to często spotykane połączenie chorób układu sercowo-naczyniowego, które wzajemnie się potęgują. Nadciśnienie tętnicze, definiowane jako wartości ciśnienia ≥140/90 mmHg, jest istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju choroby wieńcowej, a jednocześnie jej obecność zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych u pacjentów z już rozpoznaną chorobą wieńcową.

  • nawroty drożdżakowego zapalenia błony śluzowej jamy ustnej i gardła

    Nawroty drożdżakowego zapalenia błony śluzowej jamy ustnej i gardła (przewlekła kandydoza jamy ustnej) to schorzenie charakteryzujące się powtarzającymi się infekcjami wywołanymi przez grzyby z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Zapalenie to objawia się białymi, serowatymi nalotami na języku, policzkach, podniebieniu i gardle, które po usunięciu pozostawiają zaczerwienioną, często bolesną powierzchnię. Pacjenci zgłaszają pieczenie, ból podczas przełykania, zaburzenia smaku oraz nieprzyjemny zapach z ust.

  • nadmierna senność związana z narkolepsją

    Nadmierna senność związana z narkolepsją to jeden z kluczowych objawów narkolepsji – przewlekłego schorzenia neurologicznego, charakteryzującego się zaburzeniami regulacji snu i czuwania. Pacjenci doświadczają niekontrolowanych napadów snu w ciągu dnia, mimo wystarczającej ilości snu w nocy. Senność ta zazwyczaj występuje w monotonnych sytuacjach, ale może pojawić się również podczas aktywności wymagających koncentracji, takich jak prowadzenie pojazdu czy rozmowa.

  • nadciśnienie oporne na leczenie

    Nadciśnienie oporne na leczenie (oporność na leczenie) definiuje się jako utrzymujące się wartości ciśnienia tętniczego ≥140/90 mmHg pomimo stosowania trzech leków hipotensyjnych (w tym diuretyku) w optymalnych dawkach. Jest to poważny problem kliniczny, dotykający około 10-15% wszystkich pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Oporne nadciśnienie wiąże się ze znacznie zwiększonym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak udar mózgu, zawał serca czy niewydolność nerek.

  • nieodwracalne poronienie

    Nieodwracalne poronienie to stan, w którym dochodzi do samoistnego przerwania ciąży przed 22. tygodniem, gdy płód nie osiągnął jeszcze zdolności do samodzielnego życia poza organizmem matki. Określenie „nieodwracalne” oznacza, że proces poronienia jest już zaawansowany i nie ma możliwości utrzymania ciąży. Diagnoza stawiana jest na podstawie badania ultrasonograficznego, które potwierdza brak czynności serca płodu lub pustą jamę kosmówki, oraz badań poziomu beta-hCG, które wykazują spadek stężenia tego hormonu.

  • nadciśnienie spowodowane ciążą

    Nadciśnienie spowodowane ciążą, nazywane również nadciśnieniem ciążowym, to stan charakteryzujący się podwyższonym ciśnieniem tętniczym, który pojawia się po 20. tygodniu ciąży u kobiet, które wcześniej miały prawidłowe wartości ciśnienia. Ten stan dotyka około 6-8% ciąż i może prowadzić do poważnych powikłań zarówno dla matki, jak i dla płodu, jeśli nie jest odpowiednio kontrolowany.

  • nefropatia toczniowa

    Nefropatia toczniowa to poważne powikłanie nerkowe tocznia rumieniowatego układowego (SLE), które występuje u około 40-60% pacjentów z SLE. Charakteryzuje się zajęciem nerek w przebiegu układowej choroby autoimmunologicznej, co objawia się białkomoczem, hematurią, zaburzeniami czynności nerek, a w przypadkach zaawansowanych może prowadzić do przewlekłej choroby nerek i niewydolności nerek.

  • niedokrwistość złośliwa

    Niedokrwistość złośliwa (anemia Addisona-Biermera) to choroba autoimmunologiczna, w której dochodzi do zaniku błony śluzowej żołądka i niedoboru czynnika wewnętrznego Castle’a niezbędnego do wchłaniania witaminy B12. Skutkuje to niedoborem witaminy B12, co prowadzi do niedokrwistości megaloblastycznej oraz uszkodzenia układu nerwowego. Choroba najczęściej występuje u osób po 60. roku życia, z przewagą u kobiet.

  • nawrotny węzłowy częstoskurcz przedsionkowo-komorowy

    Nawrotny węzłowy częstoskurcz przedsionkowo-komorowy (AVNRT) to jedna z najczęstszych form częstoskurczu nadkomorowego, stanowiąca około 60% wszystkich przypadków. Charakteryzuje się nagłym początkiem i zakończeniem epizodów przyspieszonej akcji serca, zwykle 150-250 uderzeń na minutę. Powstaje w wyniku obecności dwóch dróg przewodzenia w węźle przedsionkowo-komorowym: wolnej (beta) i szybkiej (alfa), które tworzą pętlę nawrotną.

  • nudności i wymioty wywołane chemioterapią

    Nudności i wymioty wywołane chemioterapią (CINV – Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting) to jedne z najczęstszych i najbardziej uciążliwych działań niepożądanych leczenia przeciwnowotworowego. Występują u 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, przy czym ich nasilenie zależy od potencjału emetogennego zastosowanych cytostatyków. Wyróżnia się nudności i wymioty ostre (do 24h po chemioterapii), opóźnione (po 24h, trwające do 5 dni) oraz wyprzedzające (występujące przed podaniem kolejnego cyklu jako reakcja warunkowa).

  • nadmierna aktywność wypieracza

    Nadmierna aktywność wypieracza (overactive bladder, OAB) to zaburzenie czynnościowe pęcherza moczowego charakteryzujące się mimowolnymi skurczami mięśnia wypieracza podczas fazy napełniania pęcherza. Objawia się częstomoczem, nagłym parciem na mocz, nokturią oraz niekiedy nietrzymaniem moczu. Występuje u około 12-17% populacji dorosłych, a częstość wzrasta z wiekiem, dotykając blisko 30% osób powyżej 65. roku życia.

  • nieinfekcyjne zapalenie spojówek

    Nieinfekcyjne zapalenie spojówek to stan charakteryzujący się obrzękiem, zaczerwienieniem i podrażnieniem spojówki, ale bez obecności czynnika zakaźnego. Najczęstsze jego przyczyny to alergie sezonowe lub całoroczne, narażenie na czynniki drażniące (dym, kurz, chlorowana woda), suche oko czy też zapalenie związane z używaniem soczewek kontaktowych. Może też występować jako objaw chorób układowych, takich jak zespół Sjögrena czy reumatoidalne zapalenie stawów.

  • nieinfekcyjne zapalenie rogówki

    Nieinfekcyjne zapalenie rogówki to stan zapalny rogówki oka, który nie jest spowodowany przez drobnoustroje takie jak bakterie, wirusy czy grzyby. Najczęstsze przyczyny to urazy mechaniczne, chemiczne lub fizyczne, alergie, choroby autoimmunologiczne, niedobory witamin, zespół suchego oka czy noszenie soczewek kontaktowych. Charakterystyczne objawy obejmują ból, światłowstręt, łzawienie, uczucie ciała obcego oraz pogorszenie ostrości widzenia.

  • napadowa arytmia komorowa

    Napadowa arytmia komorowa to zaburzenie rytmu serca charakteryzujące się nagłym wystąpieniem nieprawidłowych, szybkich skurczów pochodzących z komór serca. Arytmie te mogą objawiać się jako pojedyncze pobudzenia komorowe, pary lub krótkotrwałe, samoograniczające się epizody częstoskurczu komorowego. Pacjenci mogą odczuwać kołatanie serca, zawroty głowy, duszność, ból w klatce piersiowej, a w ciężkich przypadkach może dojść do omdlenia.

  • nawrót po chirurgicznym usunięciu wola obojętnego

    Nawrót po chirurgicznym usunięciu wola obojętnego (rezydualne wole obojętne) to sytuacja kliniczna, w której dochodzi do ponownego powiększenia tarczycy po wcześniejszej operacji tyreoidektomii częściowej. Wole obojętne (inaczej wole nietoksyczne) to powiększenie gruczołu tarczowego bez towarzyszących zaburzeń hormonalnych. Nawrót wola występuje u około 10-20% pacjentów po operacjach częściowego wycięcia tarczycy i jest związany z pozostawieniem fragmentu gruczołu, który z czasem ulega przerostowi.

  1. 04.05.2026
  2. www.leksykon.com.pl