Leksykon wskazań
na literę „N”

Wskazania na „N”, strona 8 z 15

• niedobór hormonu wzrostu u osób dorosłych

  Niedobór hormonu wzrostu (GHD – Growth Hormone Deficiency) u osób dorosłych to stan endokrynologiczny charakteryzujący się niedostatecznym wydzielaniem hormonu wzrostu przez przysadkę mózgową. Stan ten może być nabyty w wyniku uszkodzenia przysadki (np. po urazach głowy, operacjach neurochirurgicznych, guzach przysadki) lub może stanowić kontynuację niedoboru z okresu dzieciństwa. Objawami niedoboru hormonu wzrostu u dorosłych są: zmniejszona masa mięśniowa, zwiększona ilość tkanki tłuszczowej (szczególnie brzusznej), zmniejszona gęstość kości, zaburzenia gospodarki lipidowej, zmniejszona wydolność fizyczna i pogorszenie jakości życia.

• nadwrażliwość szyjki zęba

  Nadwrażliwość szyjki zęba (inaczej nadwrażliwość zębiny) to stan, w którym pacjent odczuwa ostry, krótkotrwały ból w reakcji na bodźce termiczne (zimno, ciepło), chemiczne (słodkie, kwaśne) lub mechaniczne (dotyk, nacisk). Występuje ona, gdy odsłonięta zostaje zębina w okolicy szyjki zęba, co najczęściej jest skutkiem recesji dziąseł, nieprawidłowego szczotkowania zębów, erozji szkliwa wywołanej kwasami lub choroby przyzębia.

• niedorozwój twardych tkanek zęba

  Niedorozwój twardych tkanek zęba (hipoplazja szkliwa, amelogenesis imperfecta) to zaburzenie rozwojowe polegające na nieprawidłowym wykształceniu się szkliwa zębowego. Stan ten może dotyczyć zarówno uzębienia mlecznego, jak i stałego. Etiologia zaburzenia obejmuje czynniki genetyczne (dziedziczenie autosomalne dominujące, recesywne lub sprzężone z chromosomem X), środowiskowe (niedobory witamin, zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej), infekcje w okresie rozwoju zębów, urazy czy stosowanie niektórych leków w okresie ciąży.

• niezakaźna choroba zapalna oka

  Niezakaźne choroby zapalne oka to grupa schorzeń, w których dochodzi do zapalenia struktur oka bez udziału czynników infekcyjnych. Do tej grupy zalicza się m.in. zapalenie błony naczyniowej (uveitis), zapalenie twardówki, zapalenie nadtwardówki, a także alergiczne zapalenie spojówek. Choroby te często związane są z mechanizmami autoimmunologicznymi lub mogą towarzyszyć chorobom układowym, takim jak reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy czy choroba Behçeta.

• neuroleptoanalgezja

  Neuroleptoanalgezja to metoda łączącej działanie neuroleptyczne i przeciwbólowe, osiąganej poprzez równoczesne zastosowanie neuroleptyku (najczęściej pochodnej butyrofenonu, np. droperidolu) z silnym analgetykiem opioidowym (np. fentanylem). Technika ta była popularna w anestezjologii jako forma analgosedacji lub jako składnik znieczulenia ogólnego.

• nudności w chorobie terminalnej

  Nudności w chorobie terminalnej to powszechny objaw występujący u pacjentów w zaawansowanej fazie nieuleczalnych chorób, takich jak nowotwory, niewydolność narządów czy schorzenia neurodegeneracyjne. Występują one u 40-70% pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową i mogą być spowodowane wieloma czynnikami, w tym działaniem leków (zwłaszcza opioidów i chemioterapeutyków), zaburzeniami metabolicznymi, przerzutami do wątroby czy mózgu, niedrożnością przewodu pokarmowego, a także czynnikami psychologicznymi.

• niebezpieczne zachowanie impulsywne

  Niebezpieczne zachowania impulsywne to działania podejmowane pod wpływem nagłego impulsu, bez przemyślenia konsekwencji, które mogą prowadzić do szkód fizycznych, psychicznych lub społecznych. Mogą one występować w przebiegu wielu zaburzeń psychicznych, w tym zaburzeń osobowości (szczególnie osobowości chwiejnej emocjonalnie typu borderline), ADHD, zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, uzależnień, a także w zespole Tourette’a czy po urazach mózgu.

• nadmierna ilość gazów w jelitach

  Nadmierna ilość gazów w jelitach (flatulencja, wzdęcia) to częsty problem gastryczny charakteryzujący się zwiększoną produkcją i gromadzeniem się gazów w przewodzie pokarmowym. Występuje na skutek połykania powietrza podczas jedzenia lub picia (aerofagia), procesów fermentacyjnych w jelitach lub zaburzeń mikrobioty jelitowej. Może być objawem towarzyszącym zespołowi jelita drażliwego (IBS), nietolerancjom pokarmowym (np. laktozy lub fruktozy), czy innym schorzeniom przewodu pokarmowego.

• niedoczynność gruczołu tarczowego

  Niedoczynność gruczołu tarczowego (hipotyroza) to stan kliniczny wywołany niedoborem hormonów tarczycy lub zaburzeniem ich działania na poziomie tkankowym. Do najczęstszych przyczyn należą: choroba Hashimoto (autoimmunologiczne zapalenie tarczycy), stan po leczeniu radiojodem, po tyreoidektomii, niedobór jodu czy stosowanie niektórych leków (amiodaron, lit). Niedoczynność może być pierwotna (uszkodzenie gruczołu tarczowego), wtórna (zaburzenia przysadki) lub trzeciorzędowa (dysfunkcja podwzgórza).

• nawrót ostrej białaczki

  Nawrót ostrej białaczki (wznowa) to ponowne pojawienie się komórek nowotworowych po okresie remisji choroby. Nawrót może wystąpić w szpiku kostnym (nawrót szpikowy), w ośrodkowym układzie nerwowym lub w innych narządach (nawrót pozaszpikowy). Nawrót białaczki jest poważnym wyzwaniem terapeutycznym, ponieważ komórki białaczkowe często wykazują oporność na wcześniej stosowane leki.

• napad uogólniony toniczno-kloniczny

  Napad uogólniony toniczno-kloniczny, dawniej nazywany grand mal, to jeden z najcięższych rodzajów napadów padaczkowych, charakteryzujący się nagłą utratą przytomności, sztywnością całego ciała (faza toniczna), a następnie rytmicznymi drgawkami (faza kloniczna). Podczas napadu może dojść do przygryzienia języka, bezwiednego oddania moczu, a po napadzie występuje okres splątania i senności. Napady te mogą pojawić się zarówno w przebiegu padaczki uogólnionej, jak i być wtórnie uogólnione z ogniskowego początku.

• napad uogólniony miokloniczny

  Napad uogólniony miokloniczny to typ napadu padaczkowego charakteryzujący się nagłymi, krótkotrwałymi skurczami mięśniowymi (miokloniami), które dotyczą symetrycznie obu stron ciała. Napady te trwają zwykle kilka sekund i mogą obejmować zarówno pojedyncze grupy mięśniowe, jak i całe ciało. Występują najczęściej w przebiegu padaczki mioklonicznej młodzieńczej (JME), ale mogą być również elementem innych zespołów padaczkowych, jak zespół Dravet czy padaczka miokloniczno-astatyczna.

• napad uogólniony akinetyczny

  Napad uogólniony akinetyczny, znany również jako napad atoniczny, charakteryzuje się nagłą utratą napięcia mięśniowego, co prowadzi do gwałtownego upadku pacjenta. Napady te zwykle trwają krótko, od kilku sekund do minuty, ale mogą powodować poważne urazy spowodowane upadkiem. Napady akinetyczne występują głównie w przebiegu padaczek uogólnionych, szczególnie w zespole Lennoxa-Gastaut, padaczce miokloniczno-astatycznej (zespół Doose) oraz ciężkich encefalopatach padaczkowych wieku dziecięcego.

• nudności związane ze zmniejszonym wydzielaniem żółci

  Nudności związane ze zmniejszonym wydzielaniem żółci to objaw występujący przy zaburzeniach funkcjonowania pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. Mogą one towarzyszyć takim schorzeniom jak kamica żółciowa, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zwężenie dróg żółciowych czy dysfunkcja zwieracza Oddiego. Zmniejszone wydzielanie żółci (cholestaza) prowadzi do upośledzenia trawienia tłuszczów, co wywołuje uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu, wzdęcia oraz nudności, często nasilające się po spożyciu tłustych pokarmów.

• niewielkie zranienie skóry

  Niewielkie zranienia skóry to częste przypadki medyczne, obejmujące otarcia naskórka, drobne skaleczenia, zadrapania czy niewielkie rany cięte, które nie wymagają interwencji chirurgicznej. Zranienia te zazwyczaj dotyczą tylko powierzchownych warstw skóry i charakteryzują się minimalnym krwawieniem oraz dobrym rokowaniem co do gojenia, pod warunkiem prawidłowego postępowania.

• nokardioza

  Nokardioza to rzadka, ale poważna choroba infekcyjna wywoływana przez bakterie z rodzaju Nocardia. Najczęstszymi patogenami są N. asteroides, N. brasiliensis, N. farcinica i N. nova. Zakażenie zwykle dotyczy płuc (nokardioza płucna), ale może rozprzestrzeniać się do mózgu (nokardioza mózgowa) lub skóry (nokardioza skórna). Choroba ta występuje głównie u osób z obniżoną odpornością, takich jak pacjenci po przeszczepach narządów, chorzy na AIDS, osoby długotrwale przyjmujące kortykosteroidy lub pacjenci z przewlekłymi chorobami płuc.

• nawracające zakażenie górnych dróg oddechowych

  Nawracające zakażenia górnych dróg oddechowych to częste schorzenie, które definiuje się jako występowanie 4 lub więcej epizodów infekcji w ciągu roku u dzieci i co najmniej 3 epizodów u dorosłych. Najczęściej występują jako zapalenie gardła, zapalenie migdałków, zapalenie zatok przynosowych, zapalenie krtani lub ucha środkowego. W większości przypadków zakażenia te mają etiologię wirusową, rzadziej bakteryjną.

• nadmierna potliwość

  Nadmierna potliwość (hiperhidroza) to stan charakteryzujący się zwiększonym wydzielaniem potu, wykraczającym poza fizjologiczną potrzebę termoregulacji organizmu. Może mieć charakter pierwotny (idiopatyczny) – gdy występuje bez uchwytnej przyczyny, najczęściej w obrębie dłoni, stóp, pach i twarzy, lub wtórny – związany z chorobami ogólnoustrojowymi, jak nadczynność tarczycy, cukrzyca, menopauza, otyłość, czy przyjmowanymi lekami.

• niewydolność wątroby

  Niewydolność wątroby to stan, w którym wątroba nie jest w stanie prawidłowo pełnić swoich funkcji metabolicznych, co prowadzi do poważnych zaburzeń ogólnoustrojowych. Może mieć charakter ostry (ang. acute liver failure, ALF) lub przewlekły (ang. chronic liver failure, CLF). W przebiegu niewydolności wątroby dochodzi do zaburzeń detoksykacji, syntezy białek, metabolizmu węglowodanów, tłuszczów oraz hormonów.

• nacieki białaczkowe w ośrodkowym układzie nerwowym

  Nacieki białaczkowe w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN) stanowią poważne powikłanie zarówno w przebiegu ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL), jak i innych typów białaczek. Charakteryzują się obecnością komórek nowotworowych w płynie mózgowo-rdzeniowym, oponach mózgowo-rdzeniowych lub tkance mózgowej. Zajęcie OUN może wystąpić jako pierwotny objaw choroby lub jako nawrót po leczeniu, a jego występowanie znacząco pogarsza rokowanie pacjenta.

• nadmierne rogowacenie skóry stóp

  Nadmierne rogowacenie skóry stóp (hiperkeratoza podeszwowa) to stan, w którym dochodzi do nadmiernego zgrubienia warstwy rogowej naskórka w obrębie podeszwy stopy. Proces ten stanowi fizjologiczną reakcję obronną skóry na przewlekły ucisk lub tarcie. Najczęściej występuje na piętach oraz pod głowami kości śródstopia, gdzie skóra jest narażona na największe obciążenia mechaniczne.

• nadmierne rogowacenie skóry dłoni

  Nadmierne rogowacenie skóry dłoni to stan dermatologiczny charakteryzujący się zgrubieniem warstwy rogowej naskórka na dłoniach, co objawia się suchością, szorstkością, łuszczeniem się skóry oraz powstawaniem bolesnych pęknięć. Najczęściej rozwija się w wyniku przewlekłego narażenia na czynniki drażniące, takie jak częsty kontakt z wodą, detergentami, chemikaliami, czy w przebiegu chorób dermatologicznych, jak wyprysk kontaktowy, łuszczyca czy liszaj płaski.

• nagniotek

  Nagniotek (łac. clavus) to miejscowe zgrubienie naskórka, najczęściej okrągłe lub owalne, mające twardy, stożkowaty rdzeń skierowany do wewnątrz. Powstaje jako efekt przewlekłego ucisku lub tarcia określonego miejsca na skórze, najczęściej stóp. Nagnioty lokalizują się zwykle nad wystającymi częściami kostnymi, szczególnie na podeszwach stóp, palcach lub na bocznych powierzchniach stóp.

• nabyty niedobór ludzkiego VIII czynnika krzepnięcia

  Nabyty niedobór ludzkiego VIII czynnika krzepnięcia, nazywany również nabytą hemofilią A, to rzadkie schorzenie autoimmunologiczne, w którym układ odpornościowy pacjenta wytwarza przeciwciała przeciwko własnemu czynnikowi VIII. W przeciwieństwie do wrodzonej hemofilii A, która jest zaburzeniem genetycznym, postać nabyta występuje u osób bez wcześniejszej historii zaburzeń krzepnięcia, najczęściej u osób starszych (mediana wieku 60-70 lat) oraz u kobiet w okresie okołoporodowym.

• niedokrwienny udar mózgu

  Niedokrwienny udar mózgu to stan nagłego zaburzenia ukrwienia tkanki mózgowej, stanowiący około 85% wszystkich udarów. Powstaje na skutek zamknięcia lub krytycznego zwężenia naczynia doprowadzającego krew do mózgu, co prowadzi do niedotlenienia i martwicy obszaru zaopatrywanego przez to naczynie. Główne czynniki ryzyka obejmują nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, migotanie przedsionków, hipercholesterolemię, palenie tytoniu oraz wiek powyżej 55 lat.

• nadkażenie w przebiegu ostrego zapalenia oskrzeli

  Nadkażenie w przebiegu ostrego zapalenia oskrzeli to powikłanie infekcyjne występujące wtórnie do pierwotnej infekcji wirusowej dróg oddechowych. Zazwyczaj ostre zapalenie oskrzeli ma etiologię wirusową (rinowirusy, adenowirusy, wirusy grypy), jednak w niektórych przypadkach dochodzi do nadkażenia bakteryjnego, które pogarsza przebieg choroby i wymaga specyficznego leczenia.

• napady drgawkowe

• niedrożność nosa po przebytej operacji nosa

  Niedrożność nosa po przebytej operacji nosa to częste powikłanie pooperacyjne, które może wystąpić zarówno bezpośrednio po zabiegu, jak i w późniejszym okresie. Objawy obejmują trudności w oddychaniu przez nos, uczucie zatkanego nosa, wydzielinę z nosa oraz dyskomfort w okolicy zatok. Niedrożność może być wynikiem obrzęku tkanek, tworzenia się skrzepów krwi, powstawania zrostów, bliznowacenia lub nieprawidłowej gojenia się tkanek po zabiegu.

• napad toniczno-kloniczny wtórnie uogólniony

  Napad toniczno-kloniczny wtórnie uogólniony to rodzaj napadu padaczkowego, który rozpoczyna się jako napad ogniskowy w określonym obszarze mózgu, a następnie rozszerza się na obie półkule mózgowe, prowadząc do uogólnionych drgawek. Początkowo pacjent może doświadczać objawów zwiastunowych (aury) takich jak doznania węchowe, wzrokowe, słuchowe lub uczucie niepokoju. Następnie pojawia się faza toniczna (napięcie mięśni i utrata przytomności) przechodząca w fazę kloniczną (rytmiczne drgawki).

• nietrzymanie moczu z parcia naglącego

  Nietrzymanie moczu z parcia naglącego (ang. urge urinary incontinence) to rodzaj nietrzymania moczu charakteryzujący się nagłym, silnym parciem na pęcherz, które prowadzi do mimowolnej utraty moczu zanim pacjent zdąży dotrzeć do toalety. Występuje najczęściej w przebiegu zespołu pęcherza nadreaktywnego (OAB), który dotyka około 16-17% dorosłej populacji, przy czym częstość występowania zwiększa się wraz z wiekiem.

• nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego Kit dodatnie po zabiegu z istotnym ryzykiem nawrotu

  Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (ang. Gastrointestinal Stromal Tumors, GIST) to najczęstsze mezenchymalne nowotwory przewodu pokarmowego, które charakteryzują się obecnością mutacji w genach KIT (CD117) lub PDGFRA. Określenie „Kit dodatnie” oznacza, że komórki nowotworowe wykazują ekspresję białka KIT, co potwierdza się w badaniu immunohistochemicznym. Nowotwory te najczęściej występują w żołądku (60-70%), jelicie cienkim (20-30%), rzadziej w przełyku, jelicie grubym, odbytnicy czy poza przewodem pokarmowym.

• nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego Kit dodatnie nieoperacyjne i z przerzutami

  Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) Kit-dodatnie są rzadkimi nowotworami mezenchymalnymi wywodzącymi się z komórek Cajala. Charakteryzują się obecnością mutacji w genie KIT (CD117), co jest kluczowe dla diagnostyki i leczenia. Nieoperacyjny i przerzutowy GIST stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne, gdyż choroba w tym stadium nie kwalifikuje się do leczenia chirurgicznego lub jest to niemożliwe z powodu rozległości zmian.

• nieżyt zatoki obocznej nosa

  Nieżyt zatoki obocznej nosa, znany również jako zapalenie zatok przynosowych, to stan zapalny błony śluzowej wyściełającej zatoki przynosowe. Może on występować jako ostre zapalenie zatok (trwające krócej niż 4 tygodnie), podostre (4-12 tygodni) lub przewlekłe (powyżej 12 tygodni). Zapalenie zatok często rozwija się jako powikłanie infekcji górnych dróg oddechowych, zwłaszcza przeziębienia, lub może być związane z alergicznym nieżytem nosa.

• niedrożność zatoki obocznej nosa

  Niedrożność zatoki obocznej nosa to stan, w którym dochodzi do zablokowania odpływu wydzieliny z zatok przynosowych, co prowadzi do gromadzenia się śluzu i wydzieliny oraz wzrostu ciśnienia w zatoce. Najczęściej dotyczy zatok szczękowych, sitowych, czołowych lub klinowych. Niedrożność może być spowodowana przez ostre lub przewlekłe zapalenie zatok, polipy nosa, skrzywienie przegrody nosowej, obrzęk błony śluzowej nosa w przebiegu alergii lub infekcji wirusowej.

• neutropenia z towarzyszącą gorączką

  Neutropenia z towarzyszącą gorączką (gorączka neutropeniczna) to poważny stan kliniczny charakteryzujący się obniżoną liczbą neutrofilów we krwi (poniżej 0,5 × 10^9/L lub poniżej 1,0 × 10^9/L z przewidywanym spadkiem poniżej 0,5 × 10^9/L) oraz wystąpieniem gorączki (jednorazowy pomiar temperatury ciała ≥38,3°C lub temperatura ≥38,0°C utrzymująca się przez co najmniej godzinę). Stan ten najczęściej występuje jako powikłanie chemioterapii przeciwnowotworowej, ale może być również spowodowany chorobami hematologicznymi, infekcjami, lekami czy zaburzeniami autoimmunologicznymi.

• niedrożność nosa spowodowana zapaleniem zatok przynosowych

  Niedrożność nosa spowodowana zapaleniem zatok przynosowych to częsty problem, który może znacząco obniżać komfort życia pacjenta. Występuje na skutek obrzęku błony śluzowej nosa i zatok, nadmiernego wydzielania śluzu oraz zaburzenia jego odpływu. Zapalenie zatok może mieć charakter ostry (trwający do 12 tygodni) lub przewlekły (utrzymujący się powyżej 12 tygodni). Najczęstszą przyczyną ostrego zapalenia są infekcje wirusowe, które mogą wtórnie ulec nadkażeniu bakteryjnemu. Przewlekłe zapalenie często związane jest z alergią, anatomicznymi nieprawidłowościami lub przewlekłym stanem zapalnym.

• niedrożność nosa spowodowana zapaleniem błony śluzowej nosa

  Niedrożność nosa spowodowana zapaleniem błony śluzowej nosa to powszechny problem, który może wynikać z różnych przyczyn, takich jak infekcje wirusowe (przeziębienie), alergie sezonowe lub całoroczne, a także przewlekłe niealergiczne zapalenie błony śluzowej nosa. Charakteryzuje się obrzękiem błony śluzowej, zwiększonym wydzielaniem śluzu oraz uczuciem zatkania nosa, co znacząco utrudnia oddychanie przez nos.

• niewielkie owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej

  Niewielkie owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, znane również jako afty, to bolesne, płytkie zmiany pojawiające się na wewnętrznej stronie warg, policzków, dziąseł, języka czy podniebienia. Najczęściej występują jako pojedyncze, okrągłe lub owalne zmiany o średnicy do 5-10 mm, z białawym lub żółtawym centrum otoczonym czerwoną obwódką. Owrzodzenia te mogą pojawiać się w wyniku urazu mechanicznego, stresu, niedoborów witaminowych (szczególnie B12, kwasu foliowego, żelaza), zaburzeń hormonalnych, alergii pokarmowych, chorób ogólnoustrojowych lub jako reakcja na niektóre leki.

• nawrót depresji

  Nawrót depresji to ponowne pojawienie się objawów depresyjnych po okresie remisji. Występuje u około 50-80% pacjentów, którzy doświadczyli pierwszego epizodu depresji. Ryzyko nawrotu wzrasta z każdym kolejnym epizodem, co podkreśla znaczenie długoterminowego leczenia podtrzymującego.

• niepowikłane zakażenie tkanki miękkiej

  Niepowikłane zakażenia tkanek miękkich (nZTM) to infekcje skóry i tkanek podskórnych o łagodnym przebiegu, występujące najczęściej u pacjentów bez istotnych chorób współistniejących. Do tej grupy zaliczamy przede wszystkim zapalenie tkanki łącznej (cellulitis), róże, ropnie skórne, czyraki oraz zapalenie mieszków włosowych. Zakażenia te są najczęściej wywołane przez bakterie Gram-dodatnie, głównie Staphylococcus aureus oraz paciorkowce beta-hemolizujące grupy A (Streptococcus pyogenes).

• niepowikłane zapalenie błony śluzowej szyjki macicy

  Niepowikłane zapalenie błony śluzowej szyjki macicy (cervicitis) to stan zapalny dotykający błonę śluzową szyjki macicy, który może być wywołany przez infekcje bakteryjne, wirusowe lub inne czynniki. Najczęstszymi patogenami wywołującymi to schorzenie są Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Mycoplasma genitalium, a także wirusy takie jak HSV czy HPV. U części pacjentek zapalenie może przebiegać bezobjawowo, u innych występują objawy takie jak upławy, krwawienia kontaktowe, ból w podbrzuszu czy dyskomfort podczas stosunków płciowych.

• niecukrzycowa nefropatia kłębuszkowa jawna

  Niecukrzycowa nefropatia kłębuszkowa jawna to schorzenie charakteryzujące się uszkodzeniem kłębuszków nerkowych niezwiązanym z cukrzycą. Podstawowymi objawami są białkomocz, często przekraczający 3,5 g/dobę, obrzęki, nadciśnienie tętnicze oraz postępujące upośledzenie funkcji nerek. Może występować jako pierwotna choroba nerek lub wtórnie do chorób układowych, infekcji, leków lub toksyn.

• nocny kurcz nogi

  Nocny kurcz nogi to nagły, mimowolny i bardzo bolesny skurcz mięśni łydki lub stopy, występujący zazwyczaj w nocy podczas snu. Dolegliwość ta jest dość powszechna, szczególnie wśród osób starszych, kobiet w ciąży oraz osób z niedoborem elektrolitów (głównie magnezu, potasu i wapnia). Częstość występowania nocnych kurczów nóg wzrasta z wiekiem i może dotyczyć nawet 50-60% osób powyżej 65. roku życia.

• niedociśnienie związane z utratą dużych ilości krwi w trakcie planowego zabiegu chirurgicznego

  Niedociśnienie związane z utratą dużych ilości krwi w trakcie planowego zabiegu chirurgicznego jest poważnym powikłaniem, które może prowadzić do wstrząsu hipowolemicznego. Stan ten charakteryzuje się nagłym spadkiem ciśnienia tętniczego w wyniku zmniejszenia objętości krwi krążącej, co skutkuje niedostateczną perfuzją tkanek i narządów. Typowe objawy obejmują tachykardię, bladość, zimną i wilgotną skórę, zmniejszone wypełnienie żył obwodowych oraz oligurię.

• niedociśnienie związane ze względną hipowolemią podczas wprowadzania do znieczulenia zewnątrzoponowego

  Niedociśnienie związane ze względną hipowolemią podczas wprowadzania do znieczulenia zewnątrzoponowego jest częstym powikłaniem znieczulenia regionalnego, występującym u 30-40% pacjentów. Zjawisko to wynika z blokady współczulnej, prowadzącej do rozszerzenia naczyń obwodowych i względnej hipowolemii. W konsekwencji dochodzi do spadku oporu naczyniowego, zmniejszenia powrotu żylnego do serca oraz obniżenia ciśnienia tętniczego krwi.

• nawrót epizodu manii u pacjenta z chorobą dwubiegunową

  Nawrót epizodu manii u pacjenta z chorobą afektywną dwubiegunową (ChAD) to stan wymagający natychmiastowej interwencji terapeutycznej. Epizody maniakalne charakteryzują się podwyższonym lub drażliwym nastrojem, wzmożoną energią, zmniejszoną potrzebą snu, przyspieszoną mową, gonitwą myśli, podwyższoną samooceną oraz nieadekwatnie zwiększoną aktywnością. Nawroty epizodów maniakalnych mogą być spowodowane odstawieniem leków normotymicznych, stresem, zaburzeniami rytmu okołodobowego, stosowaniem substancji psychoaktywnych lub nieodpowiednio leczoną depresją.

• niespecyficzne podrażnienie oka

  Niespecyficzne podrażnienie oka to stan, w którym występuje dyskomfort, zaczerwienienie, pieczenie lub uczucie obecności ciała obcego w oku bez wyraźnej przyczyny infekcyjnej. Może być spowodowane przez różne czynniki, takie jak ekspozycja na alergeny, zanieczyszczenia powietrza, dym, chlorowaną wodę, długotrwałą pracę przy komputerze, czy noszenie soczewek kontaktowych. Często towarzyszy mu łzawienie, swędzenie i okresowe pogorszenie ostrości widzenia.

• niewysoka gorączka w przebiegu przeziębienia

  Niewysoka gorączka w przebiegu przeziębienia jest powszechnym objawem infekcji wirusowej górnych dróg oddechowych. Temperatura ciała zazwyczaj wzrasta do wartości między 37,1°C a 38°C, co stanowi część naturalnej odpowiedzi immunologicznej organizmu na infekcję. Przeziębienie najczęściej wywołują rhinowirusy, koronawirusy, adenowirusy i inne patogeny wirusowe, a gorączka pojawia się zwykle w pierwszych 24-48 godzinach trwania choroby.

• nieodwracalne zapalenie miazgi

  Nieodwracalne zapalenie miazgi (pulpitis irreversibilis) to stan patologiczny miazgi zęba, który charakteryzuje się silnym, przewlekłym zapaleniem i degradacją tkanek, bez możliwości powrotu do stanu prawidłowego. Występuje najczęściej jako następstwo nieleczonego odwracalnego zapalenia miazgi, głębokiej próchnicy, urazu zęba lub wielokrotnych zabiegów odtwórczych.

• nawrotowy rak trzonu macicy

  Nawrotowy rak trzonu macicy to postać choroby nowotworowej, która powraca po wcześniejszym leczeniu. Nawrót może wystąpić miejscowo, czyli w obrębie miednicy, lub w postaci przerzutów odległych, najczęściej do płuc, wątroby, kości czy mózgu. Ryzyko nawrotu jest wyższe u pacjentek z zaawansowanym stadium choroby w momencie rozpoznania, niekorzystnym typem histologicznym (np. rak surowiczy, jasnokomórkowy) oraz głębokim naciekaniem mięśniówki trzonu macicy.