Leksykon wskazań
na literę „N”

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania na „N”, strona 7 z 15

  • nawrotowa zatorowość płucna

    Nawrotowa zatorowość płucna to poważne schorzenie, w którym u pacjenta dochodzi do powtarzających się epizodów zatoru tętnicy płucnej po zakończeniu standardowego okresu leczenia przeciwzakrzepowego. Zator płucny powstaje najczęściej wskutek oderwania się skrzepliny z żył głębokich kończyn dolnych, która następnie przemieszcza się z prądem krwi do tętnic płucnych, blokując przepływ krwi przez płuca.

  • nawrotowa zakrzepica żył głębokich

    Nawrotowa zakrzepica żył głębokich to poważny stan chorobowy charakteryzujący się ponownym pojawieniem się zakrzepów w żyłach głębokich, najczęściej kończyn dolnych, pomimo wcześniejszego leczenia. Występuje u około 30% pacjentów w ciągu 5-8 lat od pierwszego incydentu. Nawroty ZŻG są związane ze zwiększonym ryzykiem powikłań, takich jak zespół pozakrzepowy czy zatorowość płucna.

  • nefropatia moczanowa w przebiegu leczenia białaczki

    Nefropatia moczanowa w przebiegu leczenia białaczki to poważne powikłanie, które powstaje w wyniku gwałtownego rozpadu dużej liczby komórek nowotworowych, najczęściej podczas wdrażania intensywnej chemioterapii. Uwolnione w wyniku tego procesu puryny są metabolizowane do kwasu moczowego, którego wysokie stężenie może prowadzić do wytrącania się kryształów moczanowych w kanalikach nerkowych, powodując ich obturację i ostrą niewydolność nerek.

  • nawracająca kamica nerkowa z kamieniami nerkowymi o mieszanym składzie wapniowo-szczawianowym z towarzyszącą hiperurykozurią

    Nawracająca kamica nerkowa z kamieniami o mieszanym składzie wapniowo-szczawianowym z towarzyszącą hiperurykozurią stanowi częsty problem urologiczny, dotykający ok. 10-15% populacji ogólnej. Charakteryzuje się tworzeniem złogów w układzie moczowym, które składają się zarówno z soli wapnia i szczawianów, jak również wykazują podwyższone wydalanie kwasu moczowego z moczem (hiperurykozuria), co sprzyja krystalizacji i tworzeniu nowych kamieni.

  • nawracające zakażenie wywołane przez wirus opryszczki pospolitej

    Nawracające zakażenie wywołane przez wirus opryszczki pospolitej (Herpes simplex virus, HSV) to przewlekła przypadłość, charakteryzująca się okresowymi epizodami reaktywacji wirusa, który pozostaje w stanie latencji w zwojach nerwowych. Wyróżniamy dwa typy wirusa: HSV-1, odpowiedzialny głównie za zmiany w obrębie ust, twarzy i górnej części ciała, oraz HSV-2, związany przede wszystkim z zakażeniami narządów płciowych. Reaktywacja wirusa najczęściej następuje w wyniku czynników osłabiających układ immunologiczny, takich jak stres, ekspozycja na promieniowanie UV, menstruacja, gorączka, czy infekcje.

  • nawrót wola po resekcji wola u pacjenta w stanie eutyreozy

    Nawrót wola po resekcji wola u pacjenta w stanie eutyreozy to sytuacja kliniczna, w której dochodzi do ponownego powiększenia tarczycy u osoby, która wcześniej przeszła operację częściowego usunięcia wola, a obecnie ma prawidłowe stężenie hormonów tarczycy. Stan eutyreozy oznacza, że pacjent ma prawidłową funkcję tarczycy, z normalnymi poziomami TSH, fT3 i fT4 w surowicy krwi.

  • nocny kurcz

    Nocny kurcz mięśni to nagłe, mimowolne i bolesne skurcze mięśni, najczęściej dotyczące łydek, stóp lub ud, które występują podczas snu. Jest to stosunkowo częste schorzenie, szczególnie u osób starszych. Kurcze te mogą trwać od kilku sekund do kilku minut i często wybudzają pacjenta ze snu. Zazwyczaj ustępują samoistnie, ale mogą powracać wielokrotnie w ciągu nocy.

  • niewydolność krążenia mózgowego

    Niewydolność krążenia mózgowego to zespół objawów wynikających z niewystarczającego dopływu krwi do mózgu, co skutkuje niedotlenieniem i niedostatecznym odżywieniem tkanki mózgowej. Stan ten może wystąpić zarówno ostro (np. w udarze mózgu), jak i przewlekle, prowadząc do stopniowego pogarszania się funkcji poznawczych. Głównymi przyczynami są miażdżyca naczyń mózgowych, zatory, zakrzepy, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze oraz choroby degeneracyjne naczyń.

  • nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego Kit (CD 117) dodatni

    Nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego (GIST – Gastrointestinal Stromal Tumor) Kit (CD 117) dodatni to najczęściej występujący mezenchymalny nowotwór przewodu pokarmowego. Charakteryzuje się obecnością ekspresji antygenu CD117 (białko Kit), który jest produktem protoonkogenu c-Kit. Mutacje w tym genie prowadzą do konstytutywnej aktywacji receptora kinazy tyrozynowej, co stanowi kluczowy mechanizm patogenetyczny tego nowotworu.

  • nawracające zakażenie układu moczowego

    Nawracające zakażenia układu moczowego (ZUM) definiuje się jako co najmniej 3 epizody infekcji w ciągu roku lub 2 epizody w ciągu 6 miesięcy. Problem ten dotyczy głównie kobiet, u których anatomiczne uwarunkowania (krótsza cewka moczowa, bliskość odbytu) sprzyjają częstszemu rozwojowi infekcji. Najczęstszym patogenem wywołującym ZUM jest Escherichia coli, odpowiedzialna za 70-95% przypadków.

  • niepowikłane zakażenie dolnych dróg moczowych

    Niepowikłane zakażenie dolnych dróg moczowych (ZDM) to infekcja obejmująca układ moczowy (głównie pęcherz moczowy – zapalenie pęcherza moczowego), występująca u osób bez czynników ryzyka powikłań. Najczęściej dotyczy kobiet w wieku rozrodczym, u których anatomicznie krótka cewka moczowa sprzyja wstępującemu zakażeniu. Głównym patogenem odpowiedzialnym za te infekcje jest Escherichia coli (80-90% przypadków).

  • niewydolność krążenia

    Niewydolność krążenia to stan chorobowy, w którym serce nie jest w stanie pompować krwi w ilości odpowiadającej zapotrzebowaniu metabolicznemu organizmu. Wyróżnia się niewydolność lewokomorową (objawiającą się zastojami w płucach, dusznością) oraz prawokomorową (objawiającą się obrzękami obwodowymi, powiększeniem wątroby). Niewydolność krążenia może być ostra (rozwija się szybko i wymaga natychmiastowej interwencji) lub przewlekła (rozwija się stopniowo).

  • nasilona dolegliwość związana z żylakiem odbytu

    Żylaki odbytu (hemoroidy) są schorzeniem proktologicznym, charakteryzującym się powiększeniem i zapaleniem splotów naczyniowych zlokalizowanych w kanale odbytu. Nasilona dolegliwość związana z żylakiem odbytu obejmuje zwykle ból, świąd, krwawienie podczas defekacji, uczucie niepełnego wypróżnienia oraz dyskomfort podczas siedzenia. W zaawansowanych przypadkach może dojść do wypadania hemoroidów, zakrzepicy i silnego bólu uniemożliwiającego normalne funkcjonowanie.

  • nawrót drożdżakowego zakażenia błon śluzowych jamy ustnej

    Nawrót drożdżakowego zakażenia błon śluzowych jamy ustnej, znany również jako kandydoza jamy ustnej, stanowi poważny problem kliniczny, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością. Zakażenie to wywoływane jest przez grzyby z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Do nawrotów dochodzi zazwyczaj u osób z czynnikami predysponującymi, takimi jak: stosowanie antybiotyków o szerokim spektrum działania, kortykosteroidów, leczenie immunosupresyjne, cukrzyca, niedożywienie, kserostomia, HIV/AIDS czy stosowanie protez dentystycznych.

  • nawrót drożdżakowego zakażenia błony śluzowej jamy ustnej

    Nawrót drożdżakowego zakażenia błony śluzowej jamy ustnej, znany również jako kandydoza jamy ustnej (pleśniawki), to dolegliwość powodowana przez grzyby z rodzaju Candida, głównie Candida albicans. Nawracające zakażenia występują często u pacjentów z obniżoną odpornością, w tym u osób zakażonych HIV, poddawanych chemioterapii, leczonych immunosupresyjnie, z niekontrolowaną cukrzycą czy stosujących przewlekle antybiotyki lub kortykosteroidy wziewne.

  • nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego Kit-dodatni

    Nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego (GIST – Gastrointestinal Stromal Tumor) Kit-dodatni to najczęstszy mezenchymalny nowotwór przewodu pokarmowego, charakteryzujący się obecnością mutacji w genie KIT (CD117). Mutacja ta prowadzi do konstytutywnej aktywacji receptora kinazy tyrozynowej KIT, co jest kluczowym czynnikiem w patogenezie nowotworu. GIST najczęściej występuje w żołądku (60-70% przypadków) oraz jelicie cienkim (20-30%), rzadziej w przełyku, jelicie grubym, odbytnicy czy pozajelitowo.

  • nawykowe zaparcie

    Nawykowe zaparcie to przewlekły stan, w którym pacjent ma rzadkie wypróżnienia (zazwyczaj mniej niż 3 razy w tygodniu) lub trudności z oddawaniem stolca. Najczęściej wynika z nieprawidłowych nawyków żywieniowych, niedostatecznej ilości błonnika w diecie, niedostatecznej podaży płynów oraz zbyt małej aktywności fizycznej. W przeciwieństwie do zaparć wtórnych, nie jest spowodowane przez choroby organiczne przewodu pokarmowego, zaburzenia metaboliczne czy leki.

  • nabyty niedobór czynników krzepnięcia kompleksu protrombiny

    Nabyty niedobór czynników krzepnięcia kompleksu protrombiny to stan zaburzenia hemostazy, w którym dochodzi do zmniejszenia aktywności czynników II, VII, IX i X. Niedobór ten może być wynikiem różnych stanów klinicznych, najczęściej występuje w przebiegu ciężkiej choroby wątroby (marskość, zapalenie wątroby), długotrwałego stosowania doustnych antykoagulantów (antagonistów witaminy K), ciężkiego niedożywienia, wchłaniania jelitowego czy podczas masywnych transfuzji krwi.

  • nefropatia cukrzycowa kłębuszkowa

    Nefropatia cukrzycowa kłębuszkowa to poważne powikłanie cukrzycy, które dotyka nerek, a w szczególności kłębuszków nerkowych. Rozwija się u około 20-40% pacjentów z cukrzycą typu 1 i 2, stanowiąc główną przyczynę schyłkowej niewydolności nerek w krajach rozwiniętych. Początkowo charakteryzuje się mikroalbuminurią (30-300 mg/dobę), która z czasem może przejść w jawny białkomocz (>300 mg/dobę) i stopniowe pogorszenie funkcji nerek.

  • niedrożność tętnic wieńcowych

    Niedrożność tętnic wieńcowych (choroba wieńcowa) to stan patologiczny, w którym dochodzi do zwężenia lub zamknięcia światła tętnic wieńcowych, dostarczających krew do mięśnia sercowego. Najczęstszą przyczyną jest miażdżyca, charakteryzująca się gromadzeniem blaszek miażdżycowych zawierających cholesterol, wapń i inne substancje. Niedrożność może rozwijać się latami bezobjawowo, a manifestować się dopiero przy zwężeniu przekraczającym 70% światła naczynia.

  • nagłe zatrzymanie oddychania

    Nagłe zatrzymanie oddychania (NZO) to stan bezpośredniego zagrożenia życia, charakteryzujący się ustaniem czynności oddechowej. Może występować jako samodzielny stan patologiczny lub towarzyszyć nagłemu zatrzymaniu krążenia. Do głównych przyczyn NZO należą: niedrożność dróg oddechowych (ciało obce, obrzęk, skurcz krtani), choroby płuc i opłucnej, zaburzenia neurologiczne, zatrucia, urazy klatki piersiowej oraz choroby nerwowo-mięśniowe.

  • nagłe zatrzymanie akcji serca

    Nagłe zatrzymanie akcji serca (NZK) to stan bezpośredniego zagrożenia życia, charakteryzujący się nieoczekiwanym ustaniem mechanicznej czynności serca, co prowadzi do zatrzymania krążenia krwi i braku perfuzji narządów. Występuje najczęściej w wyniku arytmii komorowych (migotanie komór, częstoskurcz komorowy bez tętna), asystolii lub aktywności elektrycznej bez tętna. NZK może być konsekwencją ostrego zespołu wieńcowego, niewydolności serca, wad zastawkowych, kardiomiopatii, zaburzeń elektrolitowych lub zatruć.

  • niepowikłane zakażenie dróg moczowych

    Niepowikłane zakażenie dróg moczowych (ZUM) to jedna z najczęstszych infekcji bakteryjnych, szczególnie u kobiet. Charakteryzuje się objawami takimi jak dysuria (bolesne oddawanie moczu), częstomocz, parcie na mocz, ból nadłonowy oraz niekiedy krwiomocz. Niepowikłane ZUM występuje u osób bez strukturalnych lub funkcjonalnych nieprawidłowości układu moczowego, bez chorób nerek i bez istotnych chorób współistniejących, które mogłyby zwiększać ryzyko zakażenia lub niepowodzenia terapii.

  • nieregularne miesiączki

    Nieregularne miesiączki (zaburzenia cyklu miesiączkowego) to odchylenia od normalnego, regularnego rytmu cyklu miesiączkowego. Prawidłowy cykl miesiączkowy trwa średnio 28 dni, z możliwym odchyleniem od 21 do 35 dni. Za nieregularność uznaje się cykle krótsze niż 21 dni lub dłuższe niż 35 dni, a także znaczną zmienność długości kolejnych cykli.

  • nieregularna miesiączka

    Nieregularna miesiączka to zaburzenie cyklu miesiączkowego, charakteryzujące się zmiennym czasem pomiędzy kolejnymi krwawieniami lub różnicami w objętości krwawienia. Jest to problem dotykający wielu kobiet w różnym wieku. Cykl miesiączkowy uznaje się za nieregularny, gdy odstępy między krwawieniami są krótsze niż 21 dni lub dłuższe niż 35 dni, lub gdy czas trwania poszczególnych cykli różni się o więcej niż 7 dni.

  • niepowikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich

    Niepowikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich (ZZSTM) są jednymi z najczęstszych infekcji spotykanych w praktyce klinicznej. Obejmują szereg stanów klinicznych, takich jak zapalenie tkanki łącznej, róża, czyraki, ropnie i zakażenia ran. Zakażenia te najczęściej wywołane są przez bakterie Gram-dodatnie, głównie Staphylococcus aureus i paciorkowce grupy A (Streptococcus pyogenes). Niepowikłane ZZSTM dotykają pacjentów bez istotnych chorób współistniejących, zaburzeń odporności czy niewydolności naczyniowej.

  • nowotwór w stadium terminalnym

    Nowotwór w stadium terminalnym to zaawansowana faza choroby nowotworowej, w której nastąpiły przerzuty odległe, a możliwości leczenia przyczynowego zostały wyczerpane. Na tym etapie głównym celem postępowania medycznego staje się opieka paliatywna mająca na celu łagodzenie objawów, poprawę jakości życia oraz zapewnienie komfortu psychicznego pacjentowi i jego rodzinie.

  • nieswoista choroba jelit

    Nieswoista choroba jelit (NChJ), obejmująca głównie wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) i chorobę Leśniowskiego-Crohna (ChLC), to przewlekłe schorzenia zapalne przewodu pokarmowego o nieznanej etiologii. Charakteryzują się one okresami zaostrzeń i remisji, a ich przebieg może znacząco wpływać na jakość życia pacjentów. Główne objawy to biegunka (często z domieszką krwi), bóle brzucha, utrata masy ciała, zmęczenie oraz objawy pozajelitowe dotyczące stawów, skóry, oczu czy wątroby.

  • niepowikłane zakażenie cewki moczowej

    Niepowikłane zakażenie cewki moczowej (NZCM) to częsta infekcja bakteryjna dróg moczowych, dotycząca głównie kobiet. Charakteryzuje się obecnością objawów dyzurycznych (pieczenie przy oddawaniu moczu, częstomocz, parcia naglące) bez towarzyszących czynników ryzyka powikłań. Najczęstszym patogenem wywołującym NZCM jest Escherichia coli (80-90% przypadków), rzadziej inne bakterie Gram-ujemne jak Klebsiella pneumoniae czy Proteus mirabilis.

  • nienadżerkowa objawowa postać choroby refluksowej przełyku

    Nienadżerkowa objawowa postać choroby refluksowej przełyku (Non-erosive reflux disease, NERD) to forma choroby refluksowej, w której pacjent doświadcza typowych objawów refluksu, jednak badanie endoskopowe nie wykazuje zmian nadżerkowych w przełyku. Stanowi ona około 60-70% wszystkich przypadków choroby refluksowej przełyku (GERD). Podstawowymi objawami są zgaga, kwaśne odbijanie, ból w klatce piersiowej, dysfagia oraz objawy pozaprzełykowe takie jak przewlekły kaszel, chrypka czy astma.

  • nadżerkowe refluksowe zapalenie przełyku

    Nadżerkowe refluksowe zapalenie przełyku (NRZP) to zaawansowana postać choroby refluksowej przełyku (GERD), charakteryzująca się obecnością nadżerek w dystalnej części przełyku, które są widoczne podczas badania endoskopowego. Stan ten powstaje w wyniku przewlekłego narażenia błony śluzowej przełyku na działanie kwaśnej treści żołądkowej, która cofa się (refluksuje) z żołądka do przełyku. Charakterystycznymi objawami są zgaga, uczucie pieczenia za mostkiem, cofanie się kwaśnej treści do gardła oraz bóle w nadbrzuszu.

  • nadmierne krwawienie miesiączkowe

    Nadmierne krwawienie miesiączkowe (menorrhagia) to zaburzenie charakteryzujące się obfitymi i przedłużonymi krwawieniami miesiączkowymi, które zakłócają codzienne funkcjonowanie kobiety. Typowe objawy obejmują konieczność częstej zmiany środków higienicznych (co 1-2 godziny), obecność skrzepów krwi, krwawienie trwające dłużej niż 7 dni oraz utratę krwi przekraczającą 80 ml na cykl. Nadmierne krwawienia mogą prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza, zmęczenia i znacznego obniżenia jakości życia.

  • nadmierna potliwość pach

    Nadmierna potliwość pach (hiperhidroza pachowa) to schorzenie charakteryzujące się wytwarzaniem większej ilości potu niż jest to fizjologicznie konieczne do termoregulacji organizmu. Dotyka około 1-3% populacji, przy czym często pojawia się w okresie dojrzewania i może znacząco wpływać na jakość życia pacjentów, powodując dyskomfort społeczny, zawodowy i psychologiczny.

  • nietrzymanie moczu u osoby dorosłej z neurogenną nadreaktywnością wypieracza

    Nietrzymanie moczu u osoby dorosłej z neurogenną nadreaktywnością wypieracza to stan kliniczny, w którym występuje mimowolne wydalanie moczu spowodowane nieprawidłowym funkcjonowaniem mięśnia wypieracza pęcherza moczowego w wyniku zaburzeń neurologicznych. Najczęściej jest to konsekwencja schorzeń takich jak stwardnienie rozsiane, uraz rdzenia kręgowego, udar mózgu czy choroba Parkinsona, które prowadzą do zaburzenia kontroli nerwowej nad pęcherzem moczowym.

  • niedrożność zatok

    Niedrożność zatok jest stanem, w którym dochodzi do zablokowania ujść zatok przynosowych, co prowadzi do zaburzenia odpływu wydzieliny i wentylacji zatok. Może wystąpić w przebiegu ostrego lub przewlekłego zapalenia zatok przynosowych, alergicznego nieżytu nosa, polipów nosa, skrzywienia przegrody nosowej, a także wskutek urazów, nowotworów czy wad anatomicznych. Pacjenci najczęściej zgłaszają uczucie rozpierania i bólu w obrębie twarzy, szczególnie w okolicy czoła, policzków lub nasady nosa, pogorszenie węchu, niedrożność nosa oraz wyciek wydzieliny z nosa lub do gardła.

  • napad padaczkowy wieku niemowlęcego

    Napady padaczkowe wieku niemowlęcego są to napady drgawkowe występujące u dzieci od urodzenia do 12. miesiąca życia. Najczęściej manifestują się jako napady uogólnione toniczno-kloniczne, miokloniczne, toniczne, atoniczne lub napady częściowe. Mogą wystąpić jako objaw różnych zespołów padaczkowych, takich jak zespół Westa, zespół Dravet czy padaczka niemowlęca z migrującymi napadami częściowymi.

  • napad częściowy oporny na leczenie

    Napad częściowy oporny na leczenie (padaczka lekooporna) to stan, w którym napady padaczkowe ogniskowe (częściowe) utrzymują się pomimo odpowiedniego leczenia przeciwpadaczkowego. O lekooporności mówimy, gdy dwie próby leczenia odpowiednio dobranymi lekami przeciwpadaczkowymi (w monoterapii lub terapii skojarzonej) nie przynoszą efektu w postaci całkowitego ustąpienia napadów.

  • niedobór kwasu askorbowego

    Niedobór kwasu askorbowego, znany również jako awitaminoza C, to stan zdrowotny wynikający z niedostatecznej podaży witaminy C w organizmie. Witamina C pełni kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych, w tym w syntezie kolagenu, funkcjonowaniu układu odpornościowego oraz jako przeciwutleniacz. W skrajnych przypadkach niedobór może prowadzić do szkorbutu, charakteryzującego się krwawieniem dziąseł, wypadaniem zębów, słabym gojeniem ran i osłabieniem.

  • nosicielstwo Neisseria meningitidis w nosogardzieli

    Nosicielstwo Neisseria meningitidis w nosogardzieli oznacza obecność tej bakterii w górnych drogach oddechowych bez wywoływania objawów chorobowych. Meningokoki kolonizują nosogardziel u około 10-20% zdrowej populacji, przy czym odsetek ten może być wyższy wśród młodzieży i młodych dorosłych, szczególnie w warunkach bliskiego współżycia, jak akademiki czy koszary wojskowe.

  • nadciśnienie wrotne

    Nadciśnienie wrotne to stan patologiczny charakteryzujący się podwyższonym ciśnieniem w układzie żyły wrotnej, najczęściej spowodowany zaburzeniem przepływu krwi przez wątrobę. Do głównych przyczyn nadciśnienia wrotnego należą: marskość wątroby (odpowiedzialna za około 90% przypadków w krajach rozwiniętych), zakrzepica żyły wrotnej, zespół Budda-Chiariego oraz schistosomatoza w krajach rozwijających się.

  • niepokój związany z depresją

    Niepokój związany z depresją to częsty objaw współwystępujący z zaburzeniami depresyjnymi, który może znacząco pogarszać rokowanie i utrudniać leczenie. Występuje u 60-90% pacjentów z diagnozą depresji, manifestując się jako nadmierne zamartwianie się, napięcie, drażliwość, problemy z koncentracją czy objawy somatyczne jak kołatanie serca, bóle w klatce piersiowej czy zaburzenia snu.

  • niedokrwienny ubytek neurologiczny spowodowany skurczem naczyń krwionośnych mózgu po krwotoku podpajęczynówkowym w następstwie pęknięcia tętniaka

    Niedokrwienny ubytek neurologiczny spowodowany skurczem naczyń krwionośnych mózgu po krwotoku podpajęczynówkowym (SAH) to poważne powikłanie, które występuje u około 30-70% pacjentów z pękniętym tętniakiem. Skurcz naczyniowy zazwyczaj pojawia się między 3. a 14. dniem po pierwotnym krwotoku, z największym nasileniem około 7. dnia. Prowadzi on do zwężenia naczyń krwionośnych mózgu, ograniczenia przepływu krwi i w konsekwencji niedokrwienia tkanki mózgowej, co skutkuje deficytami neurologicznymi.

  • neuropatia cukrzycowa

    Neuropatia cukrzycowa to powikłanie cukrzycy polegające na uszkodzeniu nerwów w wyniku długotrwałej hiperglikemii. Występuje u około 50% pacjentów z cukrzycą trwającą ponad 25 lat. Najczęściej objawia się jako polineuropatia dystalna symetryczna, charakteryzująca się drętwieniem, mrowieniem, pieczeniem lub bólem neuropatycznym, początkowo w obrębie stóp, a następnie postępującym proksymalnie. Neuropatia cukrzycowa może również przybierać formę autonomiczną, wpływając na funkcjonowanie narządów wewnętrznych, lub mononeuropatii ogniskowych.

  • niewydolność wieńcowa

    Niewydolność wieńcowa to stan kliniczny, w którym przepływ krwi przez tętnice wieńcowe jest niewystarczający do zaspokojenia zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen. Najczęstszą przyczyną jest miażdżyca tętnic wieńcowych, prowadząca do ich zwężenia. Może objawiać się dławicą piersiową, dusznością wysiłkową, zmęczeniem, a w ciężkich przypadkach prowadzić do zawału serca.

  • nabłoniak kosmówkowy złośliwy

    Nabłoniak kosmówkowy złośliwy (łac. choriocarcinoma) jest rzadkim, wysoce agresywnym nowotworem trofoblastu, należącym do grupy ciążowej choroby trofoblastycznej (GTD). Charakteryzuje się szybkim wzrostem, wczesnym rozsiewem drogą krwionośną oraz wysoką produkcją gonadotropiny kosmówkowej (hCG). Może rozwinąć się po ciąży prawidłowej, poronieniu, ciąży pozamacicznej lub zaśniadzie groniastym. W około 50% przypadków rozwija się po zaśniadzie groniastym.

  • nadmierna wrażliwość na zmiany pogody

    Nadmierna wrażliwość na zmiany pogody, znana również jako meteoropatie lub meteorozależność, odnosi się do stanu, w którym organizm wykazuje wzmożoną reakcję na zmiany warunków atmosferycznych. Objawy mogą obejmować bóle głowy, zawroty głowy, zmęczenie, bóle stawów i mięśni, zaburzenia snu, problemy z koncentracją, a także wahania nastroju. Szczególnie narażone są osoby starsze, pacjenci z chorobami przewlekłymi (np. nadciśnieniem, chorobami serca, chorobami reumatycznymi) oraz osoby po urazach głowy.

  • napad częściowy prosty

    Napad częściowy prosty to rodzaj napadu padaczkowego, który charakteryzuje się ograniczonym, zlokalizowanym wyładowaniem elektrycznym w jednej okolicy kory mózgowej bez zaburzeń świadomości. Objawia się różnorodnymi symptomami zależnymi od lokalizacji ogniska padaczkowego, takimi jak: drgawki lub mrowienie części ciała, doznania węchowe, wzrokowe, słuchowe, zaburzenia mowy, niepokój, a także objawy wegetatywne jak nudności czy przyspieszone bicie serca.

  • niewielki ból stawowy o słabym nasileniu

    Niewielki ból stawowy o słabym nasileniu to częsty problem kliniczny, z którym pacjenci zgłaszają się zarówno do lekarzy rodzinnych, jak i reumatologów. Może on towarzyszyć wielu schorzeniom, takim jak wczesne stadium choroby zwyrodnieniowej stawów, przejściowe zapalenie stawów, przeciążenia mechaniczne czy mikrourazy. W przeciwieństwie do silnych dolegliwości stawowych, ból o słabym nasileniu zwykle nie ogranicza znacząco codziennej aktywności pacjenta, ale może wpływać na komfort życia.

  • nadmierne pocenie się stóp

    Nadmierne pocenie się stóp (hiperhidroza plantarna) to uciążliwy problem, który dotyka wielu pacjentów. Charakteryzuje się ono wzmożoną aktywnością gruczołów potowych w obrębie stóp, co prowadzi do wydzielania nadmiernej ilości potu, nieproporcjonalnej do potrzeb termoregulacyjnych organizmu. Hiperhidroza stóp może występować jako izolowany problem lub stanowić część uogólnionej hiperhidrozy. Często towarzyszy jej nieprzyjemny zapach (bromhidroza) wynikający z rozkładu potu przez bakterie bytujące na skórze.

  • niedobór niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych

    Niedobór niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) to stan kliniczny wynikający z niedostatecznego spożycia lub wchłaniania kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6, których organizm ludzki nie jest w stanie syntetyzować samodzielnie. Do najważniejszych NNKT należą kwas linolowy (LA) z rodziny omega-6 oraz kwas alfa-linolenowy (ALA) z rodziny omega-3, które są prekursorami dla dłuższych kwasów tłuszczowych o kluczowym znaczeniu fizjologicznym.

  1. 04.05.2026
  2. www.leksykon.com.pl