nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego Kit-dodatni
Wskazanie

Nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego (GIST – Gastrointestinal Stromal Tumor) Kit-dodatni to najczęstszy mezenchymalny nowotwór przewodu pokarmowego, charakteryzujący się obecnością mutacji w genie KIT (CD117). Mutacja ta prowadzi do konstytutywnej aktywacji receptora kinazy tyrozynowej KIT, co jest kluczowym czynnikiem w patogenezie nowotworu. GIST najczęściej występuje w żołądku (60-70% przypadków) oraz jelicie cienkim (20-30%), rzadziej w przełyku, jelicie grubym, odbytnicy czy pozajelitowo.

Diagnostyka GIST opiera się na badaniach obrazowych (TK, MRI, PET), endoskopii oraz biopsji z badaniem immunohistochemicznym, w którym kluczowe jest potwierdzenie ekspresji CD117 (Kit). Około 80-85% GIST wykazuje dodatnią ekspresję KIT, co ma istotne znaczenie terapeutyczne, gdyż nowotwory Kit-dodatnie są wrażliwe na leczenie inhibitorami kinaz tyrozynowych.

W leczeniu GIST Kit-dodatniego stosuje się przede wszystkim inhibitory kinaz tyrozynowych. Lekiem pierwszego wyboru jest imatynib (Glivec), który blokuje aktywność kinazy KIT. W przypadku oporności lub nietolerancji imatynibu stosuje się leki drugiej linii, takie jak sunitynib (Sutent) oraz trzeciej linii – regorafenib (Stivarga). W Polsce dostępne są również preparaty generyczne imatynibu, takie jak Imatinib Accord, Imatinib Teva, Imatinib Zentiva czy Meaxin. Leczenie prowadzi się w ramach programu lekowego NFZ.

Największe trudności w leczeniu GIST Kit-dodatniego obejmują rozwój oporności na leczenie, która pojawia się u większości pacjentów w ciągu kilku lat terapii. Jest ona związana z powstawaniem wtórnych mutacji w genach KIT lub PDGFRA. Ponadto, wyzwaniem pozostaje leczenie pacjentów z rzadkimi podtypami mutacji KIT (np. w eksonie 9, 13, 17), które wykazują różną wrażliwość na dostępne inhibitory. Istotnym problemem jest również długotrwałe stosowanie leków i związane z tym działania niepożądane, takie jak zmęczenie, biegunka, nudności, obrzęki, neutropenia czy hepatotoksyczność, które mogą znacząco obniżać jakość życia pacjentów i wymagać modyfikacji dawkowania lub czasowego przerwania leczenia.