nieproliferacyjna retinopatia cukrzycowa
Wskazanie

Nieproliferacyjna retinopatia cukrzycowa (NPDR) to wczesne stadium retinopatii cukrzycowej, które charakteryzuje się obecnością mikroaneuryzmatów, wybroczyn śródsiatkówkowych, „twardych” wysięków oraz nieprawidłowości w naczyniach żylnych siatkówki. Jest to powikłanie cukrzycy występujące zarówno w typie 1, jak i typie 2 tej choroby, przy czym ryzyko wzrasta wraz z czasem trwania cukrzycy oraz stopniem niewyrównania glikemii.

Leczenie NPDR koncentruje się przede wszystkim na ścisłej kontroli cukrzycy oraz czynników ryzyka sercowo-naczyniowego. Leki stosowane w leczeniu cukrzycy, które pośrednio wpływają na progresję retinopatii, to m.in. Metformax, Siofor (metformina), Lantus, Toujeo (insulina glargine), NovoRapid (insulina aspart), a także nowsze preparaty jak Jardiance (empagliflozyna) czy Victoza (liraglutyd). W przypadku obrzęku plamki żółtej towarzyszącego NPDR stosuje się iniekcje doszklistkowe preparatów anty-VEGF, takich jak Eylea (aflibercept), Lucentis (ranibizumab) lub Avastin (bewacyzumab).

W łagodnych i umiarkowanych postaciach NPDR zazwyczaj nie jest konieczne leczenie okulistyczne, jednak kluczowe jest regularne monitorowanie stanu siatkówki. W cięższych postaciach, szczególnie z towarzyszącym obrzękiem plamki żółtej, może być wskazana fotokoagulacja laserowa lub wspomniany wcześniej wstrzyknięcia doszklistkowe leków anty-VEGF, a w niektórych przypadkach również steroidów jak Ozurdex (deksametazon).

Największe trudności w leczeniu pacjentów z NPDR to przede wszystkim bezobjawowy przebieg we wczesnych stadiach, co utrudnia wczesne wykrycie i wdrożenie leczenia. Pacjenci często nie są świadomi problemu, dopóki nie pojawią się zaburzenia widzenia, które zazwyczaj świadczą już o zaawansowaniu choroby. Dodatkowo, wyzwaniem jest uzyskanie dobrej kontroli glikemii, która stanowi podstawę zapobiegania progresji retinopatii. Innym problemem jest konieczność regularnych kontroli okulistycznych i przestrzegania zaleceń lekarskich, co wymaga dużej dyscypliny ze strony pacjenta.

Dla uzyskania najlepszych efektów leczenia niezbędne jest wielospecjalistyczne podejście obejmujące diabetologa, okulistę oraz edukację pacjenta w zakresie samokontroli cukrzycy i rozpoznawania objawów wymagających pilnej konsultacji okulistycznej. Kluczowe jest, aby pacjenci z cukrzycą regularnie poddawali się badaniom okulistycznym, nawet przy braku objawów ze strony narządu wzroku.