niepłodność u mężczyzn z hipo- lub normogonadotropową niewydolnością gonad
Wskazanie

Niepłodność u mężczyzn z hipo- lub normogonadotropową niewydolnością gonad to zaburzenie charakteryzujące się obniżoną zdolnością do produkcji plemników spowodowaną niewystarczającą stymulacją jąder przez hormony przysadki mózgowej – gonadotropiny (FSH i LH). W przypadku hipogonadotropizmu stężenia gonadotropin są obniżone, natomiast przy normogonadotropizmie mieszczą się w granicach normy, ale są nieadekwatne do potrzeb prawidłowej spermatogenezy.

Najczęstsze przyczyny tego stanu to zaburzenia podwzgórzowo-przysadkowe (zespół Kallmanna, izolowany niedobór gonadotropin), guzy przysadki, hemochromatoza, hiperprolaktynemia, a także czynniki zewnętrzne jak steroidy anaboliczne, długotrwały stres czy intensywny wysiłek fizyczny. Diagnostyka obejmuje badania hormonalne (FSH, LH, testosteron, prolaktyna), badanie nasienia, badania obrazowe przysadki oraz czasem testy genetyczne.

Leczenie opiera się na hormonalnej terapii zastępczej wykorzystującej preparaty gonadotropin. W Polsce stosuje się leki takie jak Pregnyl (gonadotropina kosmówkowa), Bemfola, Gonal-F (folitropina alfa), Puregon (folitropina beta) oraz preparaty łączone jak Menogon czy Menopur (menotropina). W przypadku niedoczynności przysadki z towarzyszącym niedoborem LH stosuje się również preparaty testosteronu (Nebido, Androtardyl, Testim) do normalizacji stężenia androgenów.

Głównym wyzwaniem w leczeniu jest precyzyjne dobranie dawek hormonów i długotrwałość terapii – pełna spermatogeneza wymaga często 12-24 miesięcy leczenia. Trudności terapeutyczne obejmują również wysokie koszty leczenia, konieczność regularnych iniekcji oraz ryzyko działań niepożądanych, takich jak zespół hiperstymulacji jajników u partnerki (w przypadku stosowania tych leków w procedurach rozrodu wspomaganego), czy zaburzenia metaboliczne. U niektórych pacjentów odpowiedź na leczenie może być niewystarczająca, szczególnie przy długotrwałym nieleczonym hipogonadyzmie, co może prowadzić do konieczności zastosowania technik wspomaganego rozrodu.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl