hipogonadyzm hipogonadotropowy
Wskazanie

Hipogonadyzm hipogonadotropowy to zaburzenie endokrynologiczne, charakteryzujące się niedoborem hormonów płciowych spowodowanym niedostateczną produkcją gonadotropin przez przysadkę mózgową. Wyróżnia się dwie główne postacie: wrodzoną (zespół Kallmanna) i nabytą. W przeciwieństwie do hipogonadyzmu hipergonadotropowego, stężenia LH i FSH są niskie lub prawidłowe, co wskazuje na pierwotne uszkodzenie osi podwzgórzowo-przysadkowej.

Objawy kliniczne obejmują opóźnione dojrzewanie płciowe, brak rozwoju wtórnych cech płciowych, niepłodność oraz niskie libido. U mężczyzn obserwuje się słaby rozwój mięśni, małe jądra i niedorozwój prącia, a u kobiet brak miesiączki (pierwotny brak miesiączki) lub wtórny brak miesiączki. Długotrwały niedobór estrogenów u kobiet i testosteronu u mężczyzn prowadzi do osteoporozy i zwiększonego ryzyka złamań.

Leczenie polega na substytucji hormonalnej odpowiednimi preparatami. U mężczyzn stosuje się preparaty testosteronu, takie jak Nebido (testosteron undecylenian), Androtop (testosteron w żelu), Testim (testosteron w żelu) czy Omnadren (mieszanina estrów testosteronu). U kobiet stosuje się preparaty estrogenowo-progesteronowe jak Femoston, Climen, Estrofem (estradiol) w połączeniu z progesteronem lub jego pochodnymi (Duphaston, Luteina).

W przypadku par starających się o potomstwo, leczenie ukierunkowane jest na indukcję owulacji u kobiet lub spermatogenezy u mężczyzn. Stosuje się wtedy preparaty gonadotropin: ludzką gonadotropinę kosmówkową (hCG) jak Pregnyl lub Choragon, oraz preparaty FSH jak Gonal-F, Puregon, Bemfola. W niektórych przypadkach korzystne jest stosowanie pulsacyjnego podawania gonadoliberyny (GnRH) za pomocą pompy, szczególnie w przypadkach o podłożu podwzgórzowym.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z hipogonadyzmem hipogonadotropowym obejmują precyzyjne ustalenie przyczyny zaburzenia, odpowiednie dobranie dawek hormonów oraz monitorowanie skutków terapii. Problemem jest również długotrwałość leczenia, które najczęściej musi być prowadzone przez całe życie. U mężczyzn szczególnym wyzwaniem jest indukcja spermatogenezy, która wymaga często długotrwałego leczenia kombinacją hCG i FSH, przy czym wyniki nie zawsze są satysfakcjonujące. U kobiet istotnym problemem jest zwiększone ryzyko zespołu hiperstymulacji jajników podczas indukcji owulacji oraz konieczność precyzyjnego monitorowania cyklu.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl