Leki zawierające w składzie
gonadotropina kosmówkowa

Gonadotropina kosmówkowa (hCG – human chorionic gonadotropin) to hormon glikoproteinowy produkowany pierwotnie przez zarodek po zapłodnieniu, a następnie przez łożysko podczas ciąży. W medycynie wykorzystywany jest jako preparat leczniczy w schorzeniach związanych z układem rozrodczym zarówno u kobiet, jak i mężczyzn.

Mechanizm działania hCG polega na naśladowaniu aktywności hormonu luteinizującego (LH), wiążąc się z jego receptorami. U kobiet stymuluje owulację i podtrzymuje funkcję ciałka żółtego, które produkuje progesteron niezbędny do utrzymania ciąży. U mężczyzn pobudza produkcję testosteronu przez komórki Leydiga w jądrach, co wpływa na spermatogenezę i rozwój drugorzędowych cech płciowych.

W Polsce dostępne są preparaty zawierające gonadotropinę kosmówkową pod nazwami handlowymi: Pregnyl, Choragon, Ovitrelle i Brevactid. Leki te występują w formie iniekcji i są stosowane w leczeniu niepłodności kobiet (indukcja owulacji), hipogonadyzmu u mężczyzn oraz w diagnostyce opóźnionego dojrzewania płciowego u chłopców.

Największą zaletą stosowania gonadotropiny kosmówkowej jest jej skuteczność w stymulacji owulacji, co czyni ją kluczowym elementem terapii niepłodności. U mężczyzn z hipogonadyzmem hipogonadotropowym umożliwia przywrócenie prawidłowej produkcji testosteronu bez hamowania własnej produkcji hormonów, co zdarza się przy bezpośredniej suplementacji testosteronem. Jest także cennym narzędziem diagnostycznym w endokrynologii dziecięcej.

Stosowanie hCG wiąże się również z ryzykiem działań niepożądanych. Najpoważniejszym z nich jest zespół hiperstymulacji jajników (OHSS), potencjalnie zagrażające życiu powikłanie charakteryzujące się powiększeniem jajników, gromadzeniem płynu w jamie otrzewnej i zaburzeniami elektrolitowymi. Inne niebezpieczeństwa obejmują zwiększone ryzyko ciąży mnogiej, reakcji alergicznych oraz, u mężczyzn, możliwość przyspieszenia dojrzewania guzów prostaty wrażliwych na androgeny. Ze względu na swoje działanie anaboliczne, hCG jest również substancją często nadużywaną w sporcie i znajduje się na liście środków zakazanych przez Światową Agencję Antydopingową (WADA).