Przeciwwskazania stosowania
Gonadotropina kosmówkowa

Przeciwwskazania stosowania gonadotropiny kosmówkowej

Gonadotropina kosmówkowa (hCG) to substancja stosowana w medycynie reprodukcyjnej. Występuje jako składnik aktywny w preparatach takich jak Chorapur, Zivafert, a także jest składnikiem zwiększającym aktywność LH w preparatach zawierających ludzką gonadotropinę menopauzalną (hMG) jak Menopur czy Mensinorm Set. Ze względu na specyficzne działanie tej substancji i jej wpływ na układ hormonalny, istnieje szereg przeciwwskazań do jej stosowania, które lekarz powinien wziąć pod uwagę przed zaleceniem terapii.^{1 2}

Przeciwwskazania ogólne

Niezależnie od płci pacjenta i wskazania do leczenia, gonadotropina kosmówkowa nie powinna być stosowana w następujących przypadkach:

• Nadwrażliwość na substancję czynną (hCG) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych wymienionych w charakterystyce produktu leczniczego
• Guzy przysadki mózgowej lub podwzgórza

^{3 4 5}

Przeciwwskazania u kobiet

W przypadku pacjentek, stosowanie gonadotropiny kosmówkowej jest przeciwwskazane w następujących sytuacjach klinicznych:

Nowotwory złośliwe

Gonadotropiny kosmówkowej nie należy stosować u kobiet z:

• Rakiem jajnika
• Rakiem macicy
• Rakiem piersi

^{6 7 8 9}

Zaburzenia ginekologiczne

Przeciwwskazania obejmują również następujące stany:

• Torbiele jajników lub powiększone jajniki z powodów innych niż zespół policystycznych jajników
• Krwawienie z dróg rodnych o nieznanej etiologii
• Ciąża pozamaciczna w okresie ostatnich 3 miesięcy (dotyczy preparatu Chorapur)

^{10 11 12 13}

Powikłania zatorowo-zakrzepowe

Gonadotropina kosmówkowa jest przeciwwskazana u pacjentek z:

• Czynnymi zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi
• Zespołem hiperstymulacji jajników (OHSS – Ovarian hyperstimulation syndrome)

¹⁴

Niewydolność jajników i inne stany

Gonadotropiny kosmówkowej nie należy stosować, gdy istnieje małe prawdopodobieństwo uzyskania pozytywnego wyniku leczenia, w tym w przypadkach:

• Pierwotnej niewydolności jajników
• Wad rozwojowych narządów płciowych uniemożliwiających rozwój ciąży
• Włókniakomięśniaków macicy uniemożliwiających rozwój ciąży
• Menopauzy (przeciwwskazanie dla preparatu Chorapur)

^{15 16 17 18}

Przeciwwskazania u mężczyzn oraz dzieci i młodzieży

W przypadku pacjentów płci męskiej oraz dzieci i młodzieży, przeciwwskazania do stosowania gonadotropiny kosmówkowej obejmują:

Nowotwory zależne od hormonów

Gonadotropiny kosmówkowej nie należy stosować w przypadku nowotworów zależnych od hormonów płciowych.¹⁹

Wnętrostwo pochodzenia organicznego

Przeciwwskazaniami do stosowania gonadotropiny kosmówkowej są również następujące stany:

• Przepuklina pachwinowa
• Przebyte operacje w okolicy pachwinowej
• Jądro ektopowe

²⁰

Inne przeciwwskazania

Dodatkowo, w zależności od preparatu, wymieniane są następujące przeciwwskazania:

• Ciąża i laktacja (przeciwwskazanie dla preparatu Menopur)²¹
• Niekontrolowane endokrynopatie inne niż gonadowe (np. zaburzenia tarczycy, nadnerczy lub przysadki) – przeciwwskazanie dla preparatu Zivafert²²

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie gonadotropiny kosmówkowej?

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania gonadotropiny kosmówkowej, szczególnie gdy ryzyko przewyższa potencjalne korzyści.

Ryzyko rozwoju zespołu hiperstymulacji jajników

U kobiet z czynnikami ryzyka rozwoju zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS), w tym z zespołem policystycznych jajników, lekarz powinien szczególnie uważnie rozważyć korzyści i ryzyko związane z terapią. OHSS stanowi nie tylko przeciwwskazanie do kontynuacji leczenia, ale pacjentki z czynnikami predysponującymi powinny być dokładnie poinformowane o ryzyku i monitorowane w trakcie terapii.²³

Choroby współistniejące

W przypadku pacjentów z niekontrolowanymi chorobami endokrynologicznymi (zaburzenia tarczycy, nadnerczy lub przysadki), stosowanie gonadotropiny kosmówkowej powinno być odradzane do czasu uzyskania odpowiedniej kontroli tych chorób.²⁴

Kiedy nie należy oczekiwać pozytywnego wyniku leczenia

Lekarz powinien odradzić pacjentowi stosowanie gonadotropiny kosmówkowej w sytuacjach, gdy uzyskanie pozytywnego wyniku leczenia jest mało prawdopodobne. Dotyczy to szczególnie przypadków, gdy:

• Kobieta ma pierwotną niewydolność jajników
• Występują wady rozwojowe narządów płciowych uniemożliwiające rozwój ciąży
• Obecne są włókniakomięśniaki macicy uniemożliwiające rozwój ciąży
• U chłopców występuje wnętrostwo o przyczynie organicznej (np. spowodowane przepukliną pachwinową, przebytymi operacjami w okolicy pachwinowej lub jądrem ektopowym)

^{25 26 27 28}

Ryzyko indukowania wzrostu nowotworów hormonalnie zależnych

Ze względu na hormonalne działanie gonadotropiny kosmówkowej, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wywiadem w kierunku nowotworów hormonozależnych lub podejrzeniem takich nowotworów. W przypadku jakichkolwiek podejrzeń dotyczących nowotworów piersi, macicy, jajnika lub nowotworów zależnych od hormonów płciowych, należy odradzić stosowanie gonadotropiny kosmówkowej do czasu pełnej diagnostyki i wykluczenia patologii.^{29 30 31 32}

Krwawienia z dróg rodnych o nieznanej przyczynie

W przypadku krwawienia z dróg rodnych o nieznanej etiologii, stosowanie gonadotropiny kosmówkowej powinno być odradzane do czasu pełnej diagnostyki i wyjaśnienia przyczyny krwawienia. Jest to szczególnie istotne ze względu na możliwość występowania patologii nowotworowych, które mogłyby zostać nasilone przez działanie hormonalne substancji.^{33 34 35 36}

Decyzja o niestosowaniu gonadotropiny kosmówkowej powinna być podjęta przez lekarza po dokładnej analizie stanu klinicznego pacjenta, z uwzględnieniem wszystkich przeciwwskazań i potencjalnych zagrożeń związanych z terapią. W przypadku wątpliwości, wskazane jest przeprowadzenie dodatkowych badań diagnostycznych pozwalających na ocenę bezpieczeństwa planowanego leczenia.