ocena czynności jąder
Wskazanie

Ocena czynności jąder jest kluczowym elementem diagnostyki zaburzeń hormonalnych u mężczyzn, niepłodności oraz dysfunkcji gonad. Obejmuje ona badanie kliniczne, badania laboratoryjne oraz obrazowe. W ocenie laboratoryjnej kluczową rolę odgrywa oznaczenie stężenia testosteronu całkowitego, wolnego oraz biodostępnego, a także gonadotropin (FSH, LH).

W diagnostyce wykorzystuje się również inne parametry, takie jak poziom inhibiny B, prolaktyny, estradiolu oraz wykonuje się badania nasienia (seminogram). Badania obrazowe obejmują przede wszystkim USG jąder, które pozwala ocenić ich morfologię, wykryć zmiany ogniskowe oraz przeprowadzić badanie dopplerowskie przepływu naczyniowego.

W leczeniu zaburzeń czynności jąder w zależności od przyczyny stosuje się różne preparaty. W przypadku hipogonadyzmu kluczowa jest terapia zastępcza testosteronem, dostępna w Polsce m.in. jako Nebido, Androtop, Testim czy Undestor. Przy niepłodności męskiej spowodowanej zaburzeniami hormonalnymi wykorzystuje się preparaty gonadotropin (Pregnyl, Ovitrelle) oraz antyestrogeny (Clomid, Tamoxifen).

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z zaburzeniami czynności jąder jest ustalenie pierwotnej przyczyny dysfunkcji. Zaburzenia mogą wynikać z przyczyn wrodzonych (np. zespół Klinefeltera), nabytych (infekcje, urazy, nowotwory), lub być częścią złożonych zespołów endokrynologicznych. Dodatkowo, terapia zastępcza testosteronem wymaga regularnego monitorowania, aby uniknąć powikłań, takich jak policytemia, pogorszenie parametrów lipidowych czy zaburzenia spermatogenezy, które mogą mieć istotny wpływ na płodność pacjenta.

Istotnym wyzwaniem jest również zachowanie funkcji rozrodczych u pacjentów poddawanych terapii mogącej uszkodzić jądra (np. chemioterapia, radioterapia), co często wymaga wcześniejszego zabezpieczenia materiału genetycznego poprzez kriokonserwację nasienia.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl