brak jajeczkowania
Wskazanie

Brak jajeczkowania (anovulacja) to stan, w którym nie dochodzi do uwolnienia dojrzałej komórki jajowej z jajnika podczas cyklu miesiączkowego. Jest to jedna z głównych przyczyn niepłodności u kobiet, która może występować okresowo lub przewlekle. Anovulacja dotyka około 25-30% kobiet borykających się z problemami z płodnością.

Przyczyny braku jajeczkowania są różnorodne i mogą obejmować: zespół policystycznych jajników (PCOS), zaburzenia hormonalne (zwłaszcza dotyczące osi podwzgórze-przysadka-jajniki), niedoczynność lub nadczynność tarczycy, hiperprolaktynemię, przedwczesne wygasanie czynności jajników, otyłość, znaczną utratę masy ciała, intensywny wysiłek fizyczny, stres, a także stosowanie niektórych leków. Diagnostyka opiera się na badaniach hormonalnych, USG narządu rodnego oraz monitorowaniu cyklu miesiączkowego.

W leczeniu farmakologicznym braku jajeczkowania stosuje się przede wszystkim leki indukujące owulację. W Polsce najczęściej wykorzystywane są: cytrynian klomifenu (Clostilbegyt), letrozol (Aromek, Femara, Lametta), preparaty gonadotropin (Menopur, Gonal-F, Bemfola, Elonva), a także antagoniści GnRH (Cetrotide, Orgalutran) i agoniści GnRH (Diphereline, Decapeptyl). W przypadku współistniejących zaburzeń hormonalnych stosuje się dodatkowo odpowiednie leczenie przyczynowe, np. bromokryptynę (Bromergon, Parlodel) przy hiperprolaktynemii.

Największe trudności w leczeniu pacjentek z brakiem jajeczkowania obejmują indywidualną zmienność odpowiedzi na leki stymulujące owulację, ryzyko zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS) jako powikłania stymulacji, a także zwiększone ryzyko ciąży mnogiej. Wyzwaniem jest również identyfikacja i leczenie przyczyny podstawowej, szczególnie w przypadkach złożonych zaburzeń endokrynologicznych. U pacjentek z PCOS dodatkową trudność stanowi często współistniejąca insulinooporność, która wymaga równoległego leczenia metforminą (Glucophage, Metformax, Siofor) w celu poprawy skuteczności indukcji owulacji.