kontrolowana hiperstymulacja jajników w celu wywołania rozwoju mnogich pęcherzyków w ramach technik rozrodu wspomaganego
Wskazanie

Kontrolowana hiperstymulacja jajników (ang. Controlled Ovarian Hyperstimulation, COH) to procedura medyczna stosowana w ramach technik rozrodu wspomaganego (ART), której celem jest uzyskanie większej liczby dojrzałych pęcherzyków jajnikowych w jednym cyklu. W naturalnym cyklu miesiączkowym zazwyczaj dojrzewa tylko jeden pęcherzyk, natomiast dzięki stymulacji hormonalnej możliwe jest uzyskanie wielu pęcherzyków, co zwiększa szanse na skuteczne zapłodnienie pozaustrojowe.

Procedura ta jest stosowana głównie w programach zapłodnienia in vitro (IVF), inseminacji domacicznej (IUI) oraz przy innych technikach wspomaganego rozrodu. Wskazaniami do kontrolowanej hiperstymulacji jajników są niepłodność o różnej etiologii, w tym zaburzenia owulacji, czynnik męski niepłodności, niepłodność idiopatyczna, endometrioza czy zaburzenia drożności jajowodów.

W Polsce do kontrolowanej hiperstymulacji jajników stosuje się głównie preparaty gonadotropin, takie jak: Gonal-F, Puregon, Bemfola, Ovaleap (zawierające folikulotropinę alfa lub beta), Menopur, Mensinorm (zawierające gonadotropinę menopauzalną ludzką). Stosowane są również antagoniści GnRH (Cetrotide, Orgalutran) lub agoniści GnRH (Decapeptyl, Diphereline), które zapobiegają przedwczesnej owulacji. Do wywołania ostatecznego dojrzewania pęcherzyków i owulacji używa się preparatów hCG, jak Ovitrelle czy Pregnyl.

Największymi trudnościami podczas kontrolowanej hiperstymulacji jajników są: ryzyko zespołu hiperstymulacji jajników (OHSS) – potencjalnie zagrażającego życiu powikłania, który objawia się powiększeniem jajników, gromadzeniem płynu w jamie otrzewnowej i klatce piersiowej oraz zaburzeniami elektrolitowymi; indywidualna zmienność odpowiedzi na stymulację, która wymaga precyzyjnego dostosowania dawek leków; oraz konieczność intensywnego monitorowania pacjentki za pomocą badań ultrasonograficznych i oznaczania stężenia estradiolu. Dodatkowym wyzwaniem jest również wysokie obciążenie emocjonalne i finansowe pacjentek poddawanych tym procedurom.

Efektywne prowadzenie kontrolowanej hiperstymulacji jajników wymaga doświadczenia klinicznego, indywidualizacji protokołów stymulacyjnych oraz ścisłej współpracy między lekarzem a pacjentką. Nowoczesne podejście obejmuje stosowanie protokołów spersonalizowanych, uwzględniających rezerwę jajnikową, wiek pacjentki, BMI oraz wyniki poprzednich stymulacji, co pozwala zminimalizować ryzyko powikłań i zwiększyć skuteczność procedury.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl