Leksykon wskazań
Wskazania, strona 7 z 169
polimialgia reumatyczna
Polimialgia reumatyczna (PMR) to choroba zapalna charakteryzująca się bólem oraz sztywnością obręczy barkowej i biodrowej, występująca głównie u osób powyżej 50. roku życia. Typowymi objawami są symetryczny ból mięśni karku, obręczy barkowej, ramion, bioder i ud, z nasileniem w godzinach porannych. Pacjenci często zgłaszają znaczną sztywność poranną, trwającą ponad 45 minut, oraz ogólne objawy stanu zapalnego, takie jak osłabienie, brak apetytu, utrata masy ciała i stany podgorączkowe.
niewydolność kory nadnerczy
Niewydolność kory nadnerczy to stan, w którym nadnercza nie produkują wystarczającej ilości hormonów steroidowych, głównie kortyzolu i aldosteronu. Może występować jako pierwotna (choroba Addisona), gdy dochodzi do uszkodzenia samych nadnerczy, lub wtórna, gdy problem leży w niedostatecznej stymulacji nadnerczy przez przysadkę mózgową. Najczęstszymi przyczynami są choroby autoimmunologiczne, infekcje (np. gruźlica), krwawienia do nadnerczy, nowotwory oraz jatrogenne (po długotrwałej terapii glikokortykosteroidami).
duże zaburzenie depresyjne
Duże zaburzenie depresyjne (MDD) to poważna choroba psychiczna charakteryzująca się uporczywym obniżeniem nastroju, utratą zainteresowań i przyjemności (anhedonią), zaburzeniami snu, apetytu oraz koncentracji. Występuje gdy objawy utrzymują się przez co najmniej dwa tygodnie i znacząco upośledzają codzienne funkcjonowanie pacjenta. Choroba ta dotyka około 5-10% populacji ogólnej, częściej kobiety niż mężczyzn.
zapalenie oskrzeli
Zapalenie oskrzeli to stan zapalny dotyczący błony śluzowej oskrzeli, prowadzący do obrzęku i nadmiernego wydzielania śluzu. Występuje w postaci ostrej, trwającej krócej niż 3 tygodnie, oraz przewlekłej, utrzymującej się powyżej 3 miesięcy przez co najmniej 2 kolejne lata. Ostre zapalenie oskrzeli najczęściej ma etiologię wirusową (wirusy grypy, paragrypy, rinowirusy), rzadziej bakteryjną, podczas gdy przewlekłe zapalenie oskrzeli związane jest głównie z długotrwałym narażeniem na czynniki drażniące, przede wszystkim dym tytoniowy.
alergiczny wyprysk kontaktowy
Alergiczny wyprysk kontaktowy to reakcja zapalna skóry, która powstaje w wyniku bezpośredniego kontaktu z alergenem. W przeciwieństwie do wyprysku z podrażnienia, mechanizm alergicznego wyprysku kontaktowego opiera się na reakcji immunologicznej typu opóźnionego (IV typ nadwrażliwości). Najczęstszymi alergenami wywołującymi tę reakcję są metale (nikiel, chrom, kobalt), konserwanty, składniki kosmetyków, lateks, barwniki oraz leki stosowane miejscowo.
choroba Addisona
Choroba Addisona (pierwotna niedoczynność kory nadnerczy) to rzadkie schorzenie endokrynologiczne, charakteryzujące się niewystarczającą produkcją hormonów kory nadnerczy, głównie kortyzolu i aldosteronu. Choroba rozwija się gdy zniszczeniu ulega około 90% tkanki kory nadnerczy. Najczęstszą przyczyną jest autoimmunologiczne zapalenie nadnerczy, rzadziej gruźlica, nowotwory, zakażenia grzybicze lub krwawienie do nadnerczy.
zapalenie pęcherzyka żółciowego
Zapalenie pęcherzyka żółciowego to ostry stan zapalny dotyczący błony śluzowej i ściany pęcherzyka żółciowego. Najczęstszą przyczyną jest zablokowanie przewodu pęcherzykowego przez kamień żółciowy (cholecystitis calculosa), jednak może wystąpić również bez obecności kamieni (cholecystitis acalculosa). Do głównych objawów należą silny, narastający ból w prawym podżebrzu, często promieniujący do prawej łopatki, nudności, wymioty oraz gorączka.
premedykacja przed zabiegiem chirurgicznym
Premedykacja przed zabiegiem chirurgicznym to proces przygotowania pacjenta farmakologicznie do znieczulenia i operacji. Głównym celem premedykacji jest zmniejszenie lęku przedoperacyjnego, łagodzenie bólu, zapobieganie nudnościom i wymiotom pooperacyjnym, a także zmniejszenie wydzielania śliny i kwasu żołądkowego, co minimalizuje ryzyko aspiracji treści żołądkowej do dróg oddechowych.
stłuczenie
Stłuczenie to uraz tkanek miękkich powstający w wyniku tępego urazu, bez naruszenia ciągłości skóry. Charakteryzuje się obrzękiem, bólem, zasinieniem (krwiak podskórny) oraz ograniczeniem ruchomości dotkniętej okolicy. Stłuczenia mogą dotyczyć różnych części ciała, jednak najczęściej obejmują kończyny, tułów oraz głowę.
zwłóknienie płuc
Zwłóknienie płuc (włóknienie płuc) to przewlekła, postępująca choroba śródmiąższowa płuc charakteryzująca się nadmiernym odkładaniem tkanki łącznej włóknistej w obrębie miąższu płucnego. Prowadzi to do utraty elastyczności płuc, zaburzenia wymiany gazowej i stopniowego pogarszania funkcji oddechowych. Zwłóknienie płuc może być idiopatyczne (o nieznanej przyczynie) lub wtórne do innych schorzeń, takich jak choroby tkanki łącznej, narażenie zawodowe na szkodliwe substancje czy reakcje polekowe.
niedobór ACTH
Niedobór ACTH (hormonu adrenokortykotropowego) jest rzadkim schorzeniem endokrynologicznym, które może prowadzić do wtórnej niedoczynności kory nadnerczy. ACTH jest hormonem produkowanym przez przysadkę mózgową, który stymuluje produkcję kortyzolu przez korę nadnerczy. Jego niedobór może być spowodowany uszkodzeniem przysadki (np. po urazach, operacjach, udarach przysadki), chorobami autoimmunologicznymi, nowotworami, jak również stosowaniem glikokortykosteroidów w długotrwałej terapii.
częściowy napad padaczkowy
Częściowe napady padaczkowe (obecnie w klasyfikacji ILAE nazywane napadami ogniskowymi) to rodzaj napadów padaczkowych, które rozpoczynają się w jednej określonej części mózgu. Charakteryzują się zróżnicowaną symptomatologią zależną od lokalizacji ogniska padaczkowego. Mogą objawiać się zaburzeniami świadomości, ruchowymi, sensorycznymi, wegetatywnymi lub psychicznymi, a także mogą ulegać wtórnemu uogólnieniu.
obrzęk pochodzenia nerkowego
Obrzęk pochodzenia nerkowego to stan kliniczny charakteryzujący się nadmiernym gromadzeniem płynu w tkankach, spowodowany zaburzeniami funkcji nerek. Najczęściej występuje w przebiegu zespołu nerczycowego, ostrej lub przewlekłej niewydolności nerek oraz kłębuszkowych zapaleń nerek. Obrzęki te zwykle są symetryczne, często rozpoczynają się w okolicach powiek i twarzy, a następnie obejmują kończyny dolne i mogą prowadzić do obrzęków uogólnionych (anasarca).
obrzęk pochodzenia wątrobowego
Obrzęk pochodzenia wątrobowego to gromadzenie się nadmiernej ilości płynu w tkankach ciała, którego przyczyną jest niewydolność wątroby. Najczęściej występuje u pacjentów z marskością wątroby, przewlekłym zapaleniem wątroby czy innymi schorzeniami powodującymi upośledzenie funkcji tego narządu. Wątrobowe pochodzenie obrzęków wiąże się z zaburzeniami gospodarki białkowej (hipoalbuminemia), nadmierną retencją sodu i wody oraz zaburzeniami hemodynamicznymi wskutek nadciśnienia wrotnego.
ból towarzyszący grypie
Ból towarzyszący grypie to jeden z głównych objawów tej ostrej choroby zakaźnej wywoływanej przez wirusy grypy. Typowo obejmuje bóle mięśniowe (mialgia), bóle stawowe (artralgia), bóle głowy o znacznym nasileniu oraz ogólne rozbicie i osłabienie organizmu. Dolegliwości bólowe pojawiają się zwykle nagle, na początku choroby, wraz z wysoką gorączką (powyżej 38°C), dreszczami i znacznym pogorszeniem samopoczucia.
przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B
Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B to schorzenie wątroby wywołane przez zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV), które utrzymuje się ponad 6 miesięcy. Choroba charakteryzuje się przewlekłym procesem zapalnym w wątrobie, co może prowadzić do włóknienia, marskości, a nawet raka wątrobowokomórkowego. Diagnoza opiera się na wykryciu antygenu powierzchniowego HBV (HBsAg) w surowicy przez ponad 6 miesięcy oraz podwyższonej aktywności aminotransferaz.
ból o nasileniu łagodnym do umiarkowanego
Ból o nasileniu łagodnym do umiarkowanego to dolegliwość, która może wynikać z różnych przyczyn, takich jak urazy, stany zapalne, choroby przewlekłe czy zabiegi chirurgiczne. Ocena nasilenia bólu najczęściej dokonywana jest za pomocą skali VAS (Visual Analogue Scale), gdzie ból łagodny oznacza wartości 1-3, a umiarkowany 4-6 w 10-stopniowej skali. Ból o takim nasileniu, choć nie zagraża życiu, może znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta i jego jakość życia.
epizod maniakalny o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
Epizod maniakalny o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego charakteryzuje się patologicznie podwyższonym nastrojem, wzmożoną energią oraz aktywnością psychoruchową. Pacjenci doświadczają przyspieszonego toku myślenia, wielomówności, zmniejszonej potrzeby snu, nadmiernej pewności siebie, impulsywności oraz często zachowań ryzykownych. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić objawy psychotyczne, takie jak urojenia wielkościowe lub prześladowcze.
łuszczyca krostkowa
Łuszczyca krostkowa to rzadka, ciężka postać łuszczycy charakteryzująca się występowaniem sterylnych, bolesnych krost na skórze. Występuje ona w kilku odmianach: jako łuszczyca krostkowa uogólniona (von Zumbusch), łuszczyca krostkowa dłoni i stóp (typ Barbera), acrodermatitis continua Hallopeau oraz łuszczyca krostkowa krostkowa grudkowa. W przeciwieństwie do klasycznej łuszczycy plackowatej, łuszczyca krostkowa często wiąże się z objawami ogólnoustrojowymi, takimi jak gorączka, złe samopoczucie, osłabienie, a w ciężkich przypadkach może prowadzić do powikłań zagrażających życiu.
obrzęk płuc
Obrzęk płuc to stan nagromadzenia się nadmiernej ilości płynu w pęcherzykach płucnych i tkance śródmiąższowej płuc. Może występować w postaci ostrej, zagrażającej życiu lub przewlekłej. Najczęstszą przyczyną jest niewydolność lewej komory serca (kardiogenny obrzęk płuc), ale może być również spowodowany przez choroby płuc, uraz, zatrucia, choroby nerek czy zaburzenia neurologiczne.
stan gorączkowy
Stan gorączkowy to podwyższenie temperatury ciała powyżej 38°C, będące reakcją obronną organizmu na działanie czynników zakaźnych, toksycznych lub immunologicznych. Występuje najczęściej w przebiegu infekcji wirusowych i bakteryjnych, ale może też towarzyszyć chorobom autoimmunologicznym, nowotworom czy reakcjom polekowym. Gorączka sama w sobie jest objawem, a nie chorobą, i stanowi mechanizm obronny organizmu zwiększający aktywność układu immunologicznego.
drożdżakowe zakażenie błon śluzowych
Drożdżakowe zakażenie błon śluzowych to infekcja wywołana głównie przez grzyby z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Zakażenie to może dotyczyć różnych lokalizacji: jamy ustnej (kandydoza jamy ustnej, pleśniawki), gardła (kandydoza gardła), przełyku (kandydoza przełyku), pochwy (drożdżyca pochwy), a także skóry czy paznokci. Zakażenia te występują często u osób z obniżoną odpornością, cukrzycą, po antybiotykoterapii, u osób stosujących glikokortykosteroidy wziewne czy systemowe oraz u pacjentów z HIV/AIDS.
zespół Lennoxa-Gastauta
Zespół Lennoxa-Gastauta (LGS) to rzadka, ciężka forma encefalopatii padaczkowej, która zazwyczaj pojawia się w wieku dziecięcym, najczęściej między 3 a 5 rokiem życia. Charakteryzuje się trzema głównymi cechami: wieloma typami napadów padaczkowych (w tym atonicznymi, toniczno-klonicznymi i nietypowymi napadami nieświadomości), nieprawidłowym zapisem EEG z charakterystycznym wzorcem wolnych iglicy-fal (poniżej 2,5 Hz) oraz zaburzeniami poznawczymi lub rozwojowymi.
niedobór magnezu
Niedobór magnezu to stan, w którym organizm nie posiada wystarczającej ilości tego kluczowego makroelementu do prawidłowego funkcjonowania. Magnez odgrywa istotną rolę w ponad 300 procesach biochemicznych, m.in. w regulacji kurczliwości mięśni, przewodnictwie nerwowym, stabilizacji błon komórkowych, a także w metabolizmie energetycznym. Niedobór może wynikać z niedostatecznej podaży w diecie, zaburzeń wchłaniania, zwiększonego wydalania (np. przy stosowaniu niektórych leków, w chorobach nerek) lub zwiększonego zapotrzebowania (np. w ciąży, podczas intensywnego wysiłku fizycznego, w stanach stresowych).
przewlekła niewydolność nerek
Przewlekła niewydolność nerek (PNN) to postępujące upośledzenie czynności nerek, które rozwija się w ciągu miesięcy lub lat. Definiuje się ją jako utrzymujące się przez co najmniej 3 miesiące nieprawidłowości w budowie lub funkcji nerek, mające implikacje dla zdrowia. Diagnozę stawia się na podstawie obniżonego współczynnika filtracji kłębuszkowej (eGFR) poniżej 60 ml/min/1,73 m² lub obecności markerów uszkodzenia nerek, takich jak albuminuria.
mukowiscydoza
Mukowiscydoza (zwłóknienie torbielowate) to genetyczna choroba, która powoduje nadmierną produkcję gęstego śluzu, głównie w płucach i przewodzie pokarmowym. Wynika z mutacji genu CFTR, odpowiedzialnego za transport jonów chlorkowych przez błony komórkowe. Choroba manifestuje się przewlekłymi infekcjami dróg oddechowych, niewydolnością trzustki, zaburzeniami wchłaniania i niedożywieniem.
zespół Westa
Zespół Westa (padaczka niemowlęca ze zgięciowymi napadami) to rzadka, ciężka forma padaczki, która najczęściej pojawia się u niemowląt między 3 a 12 miesiącem życia. Charakteryzuje się występowaniem serii krótkotrwałych napadów zgięciowych (zwanej inaczej salaamami lub zgięciami błyskawicznymi), w czasie których następuje nagłe zgięcie lub wyprost tułowia oraz kończyn. Typowym objawem jest też opóźnienie rozwoju psychoruchowego oraz charakterystyczny zapis EEG zwany hipsarytmią.
oporny na kastrację rak gruczołu krokowego z przerzutami
Oporny na kastrację rak gruczołu krokowego z przerzutami (mCRPC – metastatic castration-resistant prostate cancer) to zaawansowane stadium raka prostaty, które charakteryzuje się progresją choroby pomimo osiągnięcia kastracyjnego poziomu testosteronu w surowicy krwi (poniżej 50 ng/dl). Stan ten występuje u pacjentów, którzy wcześniej przeszli terapię hormonalną (kastrację farmakologiczną lub chirurgiczną), ale mimo to dochodzi do wzrostu stężenia PSA, progresji radiologicznej lub nasilenia objawów choroby.
zapalenie twardówki
Zapalenie twardówki (skleritis) to zapalny proces tkanki twardówki – zewnętrznej, białej, włóknistej warstwy gałki ocznej. Schorzenie to może być zlokalizowane w przedniej części twardówki (zapalenie przedniej twardówki) lub w tylnej części (zapalenie tylnej twardówki). Zapalenie twardówki często wiąże się z chorobami ogólnoustrojowymi, szczególnie z chorobami tkanki łącznej, takimi jak reumatoidalne zapalenie stawów, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, toczeń rumieniowaty układowy czy zespół Sjögrena.
przewlekła białaczka limfatyczna
Przewlekła białaczka limfatyczna (PBL) jest najczęstszym typem białaczki u dorosłych w krajach zachodnich, charakteryzującym się niekontrolowanym namnażaniem dojrzałych limfocytów B w szpiku kostnym, krwi obwodowej oraz tkankach limfatycznych. Choroba dotyka głównie osób starszych, mediana wieku w momencie rozpoznania wynosi około 70 lat. PBL rozwija się powoli, a u wielu pacjentów przez lata może przebiegać bezobjawowo.
ostre zapalenie pęcherzyków płucnych
Ostre zapalenie pęcherzyków płucnych (łac. alveolitis acuta) to stan zapalny obejmujący pęcherzyki płucne, który charakteryzuje się nagłym początkiem i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Może być spowodowane różnymi czynnikami, w tym infekcjami (wirusowymi, bakteryjnymi, grzybiczymi), narażeniem na toksyczne substancje chemiczne, reakcjami alergicznymi lub może występować jako część chorób autoimmunologicznych. Typowe objawy obejmują duszność, kaszel (często suchy), gorączkę, zmęczenie i bóle w klatce piersiowej.
zaawansowany rak piersi
Zaawansowany rak piersi odnosi się do stadium III i IV nowotworu, gdzie doszło do znaczącego miejscowego rozrostu guza, przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych lub narządów odległych. Choroba w tym stadium wymaga kompleksowego podejścia terapeutycznego dostosowanego do typu biologicznego nowotworu, obecności receptorów hormonalnych i ekspresji HER2.
epizod maniakalny w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I
Epizod maniakalny w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I to stan kliniczny charakteryzujący się nieprawidłowo podwyższonym nastrojem, zwiększoną energią oraz aktywnością pacjenta. Objawy obejmują wzmożony napęd psychoruchowy, zmniejszoną potrzebę snu, gadatliwość, gonitwy myśli, podwyższoną samoocenę oraz zmniejszoną krytycę swojego stanu. Epizod maniakalny trwa co najmniej tydzień (lub krócej, jeśli wymagana jest hospitalizacja) i prowadzi do wyraźnego upośledzenia funkcjonowania społecznego lub zawodowego.
wtórna nadczynność przytarczyc
Wtórna nadczynność przytarczyc (SHPT – Secondary Hyperparathyroidism) to zaburzenie endokrynologiczne charakteryzujące się zwiększoną produkcją parathormonu (PTH) przez gruczoły przytarczyczne, które powstaje w wyniku istniejącej wcześniej choroby, najczęściej przewlekłej choroby nerek. W miarę pogarszania się czynności nerek dochodzi do zatrzymywania fosforanów, zmniejszonej syntezy aktywnej witaminy D (kalcytriolu) oraz hipokalcemii, co prowadzi do kompensacyjnego wzrostu poziomu PTH.
epizod ciężkiej depresji
Epizod ciężkiej depresji to poważne zaburzenie psychiczne charakteryzujące się utrzymującym się obniżeniem nastroju, utratą zainteresowań i zdolności do odczuwania przyjemności (anhedonia), a także znacznym spadkiem energii. Pacjenci doświadczają również zaburzeń snu, apetytu, koncentracji, niskiej samooceny oraz myśli o śmierci lub samobójstwie. Według kryteriów diagnostycznych, epizod ciężkiej depresji jest rozpoznawany, gdy objawy utrzymują się przez co najmniej dwa tygodnie i znacząco upośledzają funkcjonowanie społeczne, zawodowe lub w innych ważnych obszarach życia.
choroba miażdżycowa
Choroba miażdżycowa to przewlekły proces zapalny tętnic, w którym dochodzi do odkładania się blaszek miażdżycowych (złożonych głównie z cholesterolu, tłuszczów, wapnia i innych substancji) w błonie wewnętrznej naczyń. Miażdżyca może rozwijać się bezobjawowo przez wiele lat, a jej konsekwencje obejmują chorobę wieńcową, udar mózgu oraz chorobę tętnic obwodowych.
rumień wędrujący
Rumień wędrujący (erythema migrans) to charakterystyczna zmiana skórna będąca najważniejszym objawem wczesnej fazy boreliozy – choroby odkleszczowej wywoływanej przez krętki z rodzaju Borrelia. Typowo pojawia się w miejscu ukłucia przez kleszcza, zwykle po 3-30 dniach od zakażenia. Ma postać powiększającej się, okrągłej lub owalnej zmiany rumieniowej, często z centralnym przejaśnieniem, przypominającej tarczę strzelniczą. Średnica rumienia przekracza zwykle 5 cm i może osiągać nawet kilkadziesiąt centymetrów.
ból po zabiegu stomatologicznym
Ból po zabiegu stomatologicznym jest częstym skutkiem ubocznym różnego rodzaju procedur dentystycznych, w tym ekstrakcji zębów, leczenia kanałowego, implantacji czy zabiegów chirurgii stomatologicznej. Jego nasilenie zależy od rozległości zabiegu, indywidualnej wrażliwości pacjenta oraz zastosowanych technik operacyjnych. Zazwyczaj ból jest najsilniejszy w pierwszych 24-48 godzinach po zabiegu i stopniowo ustępuje w ciągu kilku dni.
wyprysk
Wyprysk, znany również jako egzema, to grupa przewlekłych chorób zapalnych skóry charakteryzujących się swędzącymi, zaczerwienionymi, obrzękniętymi i często pękającymi zmianami skórnymi. Najczęstszą formą jest atopowe zapalenie skóry (AZS), ale występują również wypryski kontaktowe, seboreiczne, żylakowe czy pieniążkowate. Wyprysk może być wywołany przez czynniki genetyczne, alergeny, czynniki środowiskowe, stres psychiczny czy zaburzenia układu immunologicznego.
chłoniak
Chłoniak to nowotwór układu chłonnego, który może rozwijać się w węzłach chłonnych, śledzionie, szpiku kostnym, krwi lub innych narządach. Dzieli się na dwie główne grupy: chłoniaki Hodgkina (ziarnica złośliwa) oraz chłoniaki nieziarnicze (non-Hodgkin). Klasyfikacja chłoniaków jest złożona i opiera się na obrazie histopatologicznym, cechach immunofenotypowych oraz genetycznych.
złuszczające zapalenie skóry
Złuszczające zapalenie skóry to choroba dermatologiczna charakteryzująca się stanem zapalnym naskórka prowadzącym do jego nadmiernego złuszczania. Występuje w różnych postaciach, od łagodnych, miejscowych zmian do ciężkich, ogólnoustrojowych manifestacji. Może być wywołane przez czynniki alergiczne, infekcyjne, autoimmunologiczne lub jako reakcja na leki. Najczęściej objawia się zaczerwienieniem, świądem, pęcherzami oraz suchością i złuszczaniem się naskórka.
ból o umiarkowanym nasileniu
Ból o umiarkowanym nasileniu to doznanie bólowe plasujące się między łagodnym a silnym, często oceniane jako 4-6 punktów w 10-stopniowej skali natężenia bólu. Występuje w wielu schorzeniach, zarówno ostrych (urazy, stany zapalne), jak i przewlekłych (choroby zwyrodnieniowe stawów, bóle kręgosłupa). Charakteryzuje się tym, że utrudnia codzienne funkcjonowanie, ale nie uniemożliwia całkowicie normalnej aktywności.
powikłane zakażenie skóry i tkanki miękkiej
Powikłane zakażenia skóry i tkanki miękkiej (cSSTI – complicated skin and soft tissue infections) stanowią grupę poważnych infekcji, które rozszerzają się poza naskórek, sięgając głębszych warstw skóry (skóry właściwej, tkanki podskórnej) oraz często tkanki miękkiej. Do tej kategorii zaliczamy m.in. martwicze zapalenie powięzi, ropnie głębokie, ropowicę, infekcje ran operacyjnych oraz zakażenia owrzodzeń troficznych i odleżyn. Powikłane zakażenia występują często u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak cukrzyca, otyłość, zaburzenia odporności czy choroby naczyniowe.
oparzenie
Oparzenie to uszkodzenie tkanek spowodowane działaniem wysokiej temperatury, substancji chemicznych, prądu elektrycznego lub promieniowania. Klasyfikacja oparzeń obejmuje podział na stopnie (I-IV) zależnie od głębokości uszkodzenia oraz rozległości (% powierzchni ciała). Oparzenia I stopnia dotyczą naskórka, II stopnia obejmują naskórek i część skóry właściwej, III stopnia – całą grubość skóry, a IV stopnia – głębsze tkanki, w tym mięśnie i kości.
żylaki odbytu
Żylaki odbytu (hemoroidy) to nabrzmiałe, powiększone naczynia krwionośne w odbycie i dolnej części odbytnicy. Powstają na skutek zwiększonego ciśnienia żylnego w tej okolicy. Wyróżniamy hemoroidy wewnętrzne (zlokalizowane powyżej linii grzebieniastej odbytu) oraz zewnętrzne (poniżej linii grzebieniastej). Główne objawy to: krwawienie podczas defekacji, świąd, dyskomfort, ból oraz obecność wyczuwalnych guzków w okolicy odbytu.
przewlekłe zapalenie oskrzeli
Przewlekłe zapalenie oskrzeli to choroba charakteryzująca się długotrwałym stanem zapalnym błony śluzowej oskrzeli, prowadzącym do nadmiernego wydzielania śluzu i przewlekłego kaszlu. Zgodnie z definicją kliniczną, diagnozę stawia się, gdy pacjent doświadcza kaszlu produktywnego utrzymującego się przez co najmniej 3 miesiące w roku przez co najmniej 2 kolejne lata. Schorzenie to najczęściej stanowi komponent przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) i zwykle jest związane z narażeniem na dym tytoniowy, zanieczyszczenia środowiskowe lub czynniki zawodowe.
astma przewlekła umiarkowana
Astma przewlekła umiarkowana to podtyp astmy oskrzelowej charakteryzujący się umiarkowaną intensywnością objawów oraz umiarkowanym wpływem na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Objawy w tej postaci astmy pojawiają się częściej niż raz w tygodniu, ale rzadziej niż codziennie. Charakterystyczne są epizody duszności, świszczącego oddechu, kaszlu oraz ucisku w klatce piersiowej, które mogą zaburzać sen i ograniczać aktywność fizyczną pacjenta.
astma przewlekła łagodna
Astma przewlekła łagodna to przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych charakteryzująca się nadreaktywnością oskrzeli, która objawia się świszczącym oddechem, kaszlem, dusznością i uczuciem ściskania w klatce piersiowej. W przypadku astmy łagodnej, objawy występują rzadziej niż dwa razy w tygodniu, a zaostrzenia są krótkotrwałe. Nocne objawy pojawiają się nie częściej niż dwa razy w miesiącu, a wartości spirometryczne (FEV1) utrzymują się powyżej 80% wartości należnej.
zapalenie narządów miednicy mniejszej
Zapalenie narządów miednicy mniejszej (PID – pelvic inflammatory disease) to infekcja żeńskich narządów rozrodczych, obejmująca macicę, jajowody i jajniki. Najczęściej powstaje wskutek wstępującego zakażenia drobnoustrojami przenoszonymi drogą płciową, takimi jak Chlamydia trachomatis czy Neisseria gonorrhoeae. PID może również rozwinąć się w następstwie zabiegów medycznych, takich jak histeroskopia, wprowadzenie wkładki wewnątrzmacicznej czy poronienie.
zatorowość systemowa
Zatorowość systemowa to stan patologiczny, w którym materiał zatorowy (najczęściej skrzeplina) przemieszcza się przez krążenie i blokuje przepływ krwi w naczyniach obwodowych, powodując niedokrwienie tkanek zaopatrywanych przez zablokowane naczynie. Najczęstszym źródłem zatorów systemowych jest serce (około 80% przypadków), szczególnie u pacjentów z migotaniem przedsionków, sztucznymi zastawkami serca, kardiomiopatią czy zawałem serca.