Leksykon wskazań
Wskazania, strona 6 z 169
ból miesiączkowy
Ból miesiączkowy (dysmenorrhea) to dokuczliwy i często intensywny ból odczuwany w dolnej części brzucha i okolicy krzyżowej podczas miesiączki. Występuje w dwóch postaciach: pierwotnej, związanej z nadmierną produkcją prostaglandyn, oraz wtórnej, będącej objawem chorób takich jak endometrioza, mięśniaki macicy czy przewlekłe stany zapalne narządów miednicy mniejszej. Objawom bólowym często towarzyszą nudności, wymioty, biegunka, bóle głowy i zmęczenie.
płucna postać wąglika
Płucna postać wąglika to najcięższa i najrzadsza forma choroby wywołanej przez bakterię Bacillus anthracis. Zakażenie następuje drogą wziewną poprzez wdychanie zarodników bakterii. Choroba charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem – początkowo objawy przypominają grypę (gorączka, kaszel, zmęczenie, bóle mięśniowe), następnie po 2-4 dniach następuje gwałtowne pogorszenie z dusznością, sinicą i wstrząsem septycznym.
rak nerkowokomórkowy
Rak nerkowokomórkowy (RCC) jest najczęstszym typem raka nerki u dorosłych, stanowiącym około 90% wszystkich nowotworów złośliwych nerki. Wywodzi się z nabłonka kanalików proksymalnych nerki i może występować w różnych podtypach histologicznych, z których najczęstszy jest rak jasnokomórkowy (70-80% przypadków). Choroba często przebiega bezobjawowo we wczesnych stadiach, a klasyczna triada objawów (ból w okolicy lędźwiowej, krwiomocz, wyczuwalny guz) występuje jedynie u 10-15% pacjentów, zazwyczaj w zaawansowanym stadium.
nadciśnienie wewnątrzgałkowe
Nadciśnienie wewnątrzgałkowe to stan, w którym ciśnienie płynu wewnątrz gałki ocznej (ciśnienie śródgałkowe) jest podwyższone powyżej normy, która zazwyczaj wynosi od 10 do 21 mmHg. Jest to główny czynnik ryzyka rozwoju jaskry – choroby prowadzącej do uszkodzenia nerwu wzrokowego i potencjalnej utraty wzroku. Nadciśnienie wewnątrzgałkowe występuje, gdy zostaje zaburzony przepływ cieczy wodnistej wytwarzanej przez ciało rzęskowe, która normalnie odpływa przez siateczkę beleczkowania i kanał Schlemma.
nadciśnienie oczne
Nadciśnienie oczne to stan podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego (powyżej 21 mmHg) bez widocznych zmian w nerwie wzrokowym i polu widzenia. Jest to istotny czynnik ryzyka rozwoju jaskry pierwotnej otwartego kąta, dlatego wymaga regularnego monitorowania. Nadciśnienie oczne występuje u około 4-7% populacji powyżej 40. roku życia, częściej u osób z obciążonym wywiadem rodzinnym.
niedrobnokomórkowy rak płuca
Niedrobnokomórkowy rak płuca (NDRP) jest najczęstszym typem raka płuca, stanowiącym około 85% wszystkich przypadków. Wyróżnia się kilka podtypów histologicznych, w tym rak płaskonabłonkowy, gruczolakorak i rak wielkokomórkowy. NDRP charakteryzuje się wolniejszym wzrostem i rozprzestrzenianiem się niż drobnokomórkowy rak płuca, jednak często jest diagnozowany w zaawansowanym stadium z powodu braku specyficznych objawów we wczesnych fazach choroby.
ostra biegunka
Ostra biegunka to stan charakteryzujący się nagłym zwiększeniem częstości wypróżnień (zazwyczaj powyżej 3 na dobę) oraz zmianą konsystencji stolca na luźny lub wodnisty. Trwa zwykle do 14 dni. Najczęstszą przyczyną są infekcje wirusowe (głównie rotawirusy, norowirusy), bakteryjne (Salmonella, Shigella, E. coli) lub pasożytnicze, choć może też wynikać z zatrucia pokarmowego, stosowania niektórych leków czy zaostrzenia chorób przewlekłych.
katar sienny
Katar sienny, inaczej alergiczny nieżyt nosa o etiologii pyłkowej (pylica), to schorzenie alergiczne, które występuje sezonowo, najczęściej w okresie wiosenno-letnim. Charakteryzuje się wodnistym wyciekiem z nosa, kichaniem, świądem i przekrwieniem błony śluzowej nosa oraz zatok. Często towarzyszą mu również objawy ze strony oczu – łzawienie, świąd, zaczerwienienie spojówek.
zapalenie nadkłykcia
Zapalenie nadkłykcia to schorzenie objawiające się bólem w okolicy nadkłykcia kości ramiennej, najczęściej bocznego (tzw. łokieć tenisisty) lub przyśrodkowego (tzw. łokieć golfisty). Powstaje na skutek przeciążenia przyczepów ścięgien mięśni przedramienia, głównie w wyniku powtarzalnych ruchów, aktywności sportowej lub pracy wymagającej intensywnego używania kończyny górnej.
liszajec
Liszajec (impetigo) to powierzchowna, zakaźna choroba skóry spowodowana głównie przez bakterie Staphylococcus aureus lub Streptococcus pyogenes. Występuje najczęściej u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, szczególnie w warunkach niskiej higieny lub w środowiskach o dużym zagęszczeniu populacji. Choroba charakteryzuje się powstawaniem pęcherzy wypełnionych płynem surowiczym, które szybko pękają, tworząc miodowo-żółte strupy. Zmiany lokalizują się zwykle na twarzy, wokół nosa i ust, ale mogą również pojawić się na kończynach czy tułowiu.
zapalenie błony śluzowej nosa
Zapalenie błony śluzowej nosa (rhinitis) to stan zapalny wyściółki jamy nosowej, objawiający się najczęściej wyciekiem wydzieliny z nosa, obrzękiem, blokadą drożności oraz kichaniem. Może mieć charakter alergiczny (sezonowy lub całoroczny), infekcyjny (wirusowy, bakteryjny), niealergiczny z eozynofilią, naczynioruchowy lub polekowy. Diagnoza opiera się na wywiadzie, badaniu przedmiotowym oraz dodatkowych testach alergicznych w przypadku podejrzenia tła alergicznego.
zapalenie dziąseł
Zapalenie dziąseł (gingivitis) to stan zapalny tkanek dziąsłowych, charakteryzujący się zaczerwienieniem, obrzękiem, krwawieniem podczas szczotkowania oraz zwiększoną wrażliwością dziąseł. Główną przyczyną jest nagromadzenie płytki nazębnej, która zawiera bakterie wywołujące reakcję zapalną. Zapalenie dziąseł stanowi wczesne stadium chorób przyzębia i jeśli nie jest leczone, może prowadzić do zapalenia przyzębia (periodontitis), które powoduje uszkodzenie tkanek podporowych zęba i utratę zębów.
drożdżyca pochwy
Drożdżyca pochwy, inaczej kandydoza pochwy, to jedna z najczęstszych infekcji intymnych u kobiet, wywoływana głównie przez grzyby z rodzaju Candida, a w szczególności Candida albicans. Zakażenie to dotyka około 75% kobiet przynajmniej raz w życiu, a u około 5-8% dochodzi do nawrotów.
choroba układu sercowo-naczyniowego o etiologii miażdżycowej
Choroba układu sercowo-naczyniowego o etiologii miażdżycowej to stan patologiczny charakteryzujący się odkładaniem się blaszek miażdżycowych w ścianach tętnic, co prowadzi do ich zwężenia i utrudnienia przepływu krwi. Proces ten może dotyczyć tętnic wieńcowych, mózgowych, nerkowych oraz obwodowych, powodując różnorodne manifestacje kliniczne zależne od lokalizacji zmian. Miażdżyca rozwija się przez wiele lat, początkowo bezobjawowo, a jej główne czynniki ryzyka obejmują dyslipidemię, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, palenie tytoniu, otyłość oraz siedzący tryb życia.
stabilna dławica piersiowa
Stabilna dławica piersiowa to przewlekła postać choroby niedokrwiennej serca, charakteryzująca się nawracającym dyskomfortem w klatce piersiowej, zwykle wywołanym wysiłkiem fizycznym lub stresem, a ustępującym po odpoczynku lub przyjęciu nitrogliceryny. Przyczyną jest zwężenie tętnic wieńcowych spowodowane miażdżycą, prowadzące do niedostatecznego dopływu krwi do mięśnia sercowego podczas zwiększonego zapotrzebowania na tlen.
zapalenie wielomięśniowe
Zapalenie wielomięśniowe (polymyositis) to rzadka choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się przewlekłym zapaleniem mięśni szkieletowych, prowadzącym do postępującego osłabienia mięśni, głównie w obrębie obręczy barkowej i miednicznej. Choroba zazwyczaj rozwija się powoli, w ciągu tygodni lub miesięcy, a jej szczyt zachorowalności przypada między 30. a 60. rokiem życia. Zapalenie wielomięśniowe może występować samodzielnie lub w powiązaniu z innymi chorobami tkanki łącznej.
napad toniczno-kloniczny
Napad toniczno-kloniczny (dawniej nazywany grand mal) to najczęściej rozpoznawany rodzaj napadu padaczkowego, charakteryzujący się gwałtownym przebiegiem z utratą przytomności. Napad składa się z dwóch faz: tonicznej, podczas której dochodzi do napięcia wszystkich mięśni ciała, oraz klonicznej, objawiającej się rytmicznymi drgawkami. Pacjent często wydaje charakterystyczny krzyk na początku napadu, spowodowany skurczem mięśni klatki piersiowej i przepony, może dojść również do zasinienia warg, nietrzymania moczu i pogryzienia języka.
zespół jelita drażliwego
Zespół jelita drażliwego (IBS – Irritable Bowel Syndrome) to przewlekłe funkcjonalne zaburzenie jelitowe, charakteryzujące się nawracającym bólem brzucha związanym z defekacją lub zmianą rytmu wypróżnień. Główne objawy obejmują ból brzucha, wzdęcia, zmienną konsystencję stolca (biegunki, zaparcia lub ich naprzemienne występowanie). Wskazanie to występuje u około 10-15% populacji ogólnej, częściej u kobiet niż u mężczyzn, a szczyt zachorowań przypada na wiek 20-40 lat.
zakażenie dróg moczowych
Zakażenie dróg moczowych (ZUM) to jedna z najczęstszych infekcji bakteryjnych, dotykająca zarówno kobiety, jak i mężczyzn, choć u kobiet występuje znacznie częściej ze względu na krótszą cewkę moczową. ZUM może obejmować dolne drogi moczowe (zapalenie pęcherza moczowego) lub górne drogi moczowe (odmiedniczkowe zapalenie nerek), które jest poważniejszą formą infekcji.
ból pourazowy
Ból pourazowy jest następstwem urazu tkanek miękkich, kości, stawów lub nerwów. Występuje jako mechanizm obronny organizmu, ostrzegający przed potencjalnym uszkodzeniem, ale może również przejść w fazę przewlekłą, znacząco obniżając jakość życia pacjenta. Intensywność bólu pourazowego zależy od rozległości urazu, indywidualnej wrażliwości na ból oraz lokalizacji uszkodzenia.
zapobieganie zapaleniu wsierdzia
Zapobieganie zapaleniu wsierdzia (endocarditis prophylaxis) to strategia medyczna mająca na celu ochronę pacjentów z grupy wysokiego ryzyka przed rozwojem infekcyjnego zapalenia wsierdzia. Profilaktyka ta jest szczególnie istotna u osób z wrodzonymi wadami serca, sztucznymi zastawkami, po przebytym zapaleniu wsierdzia, z określonymi nabytymi wadami zastawkowymi oraz z kardiomiopatią przerostową.
kamica nerkowa
Kamica nerkowa (nefrolitiaza) to schorzenie polegające na tworzeniu się złogów (kamieni) w układzie moczowym, głównie w nerkach. Złogi te powstają, gdy substancje normalnie rozpuszczone w moczu, takie jak wapń, szczawiany, fosforany czy kwas moczowy, krystalizują się i łączą. Dolegliwość ta dotyka około 10-15% populacji, częściej mężczyzn niż kobiety, zwłaszcza w wieku 30-50 lat.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek
Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek (AZN), znane również jako alergiczny nieżyt nosa i spojówek lub allergic rhinoconjunctivitis, to schorzenie alergiczne charakteryzujące się stanem zapalnym błony śluzowej nosa oraz spojówek. Występuje w odpowiedzi na kontakt z alergenami, takimi jak pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, pleśnie czy sierść zwierząt. Najczęstsze objawy ze strony nosa to wodnisty wyciek, świąd, kichanie i uczucie zatkania, natomiast objawy oczne obejmują łzawienie, świąd, zaczerwienienie i obrzęk spojówek.
suchy kaszel
Suchy kaszel, nazywany również kaszlem nieproduktywnym, to rodzaj kaszlu, który nie wiąże się z odkrztuszaniem wydzieliny. Jest często objawem podrażnienia dróg oddechowych, infekcji wirusowych górnych dróg oddechowych, alergii, astmy lub refluksu żołądkowo-przełykowego. W przeciwieństwie do kaszlu mokrego, suchy kaszel może być bardzo uporczywy i nie przynosi ulgi pacjentowi.
zapalenie ścięgna
Zapalenie ścięgna (tendinitis) to stan zapalny tkanki łącznej, która łączy mięśnie z kośćmi. Występuje najczęściej w obrębie ścięgien nadgarstka, łokcia, barku, biodra, kolana oraz ścięgna Achillesa. Zapalenie ścięgna zazwyczaj pojawia się na skutek przeciążenia, powtarzalnych mikrourazów, urazów bezpośrednich lub w przebiegu chorób układowych (np. reumatoidalnego zapalenia stawów, dny moczanowej).
niezastawkowe migotanie przedsionków
Niezastawkowe migotanie przedsionków to najczęstsza arytmia nadkomorowa charakteryzująca się chaotyczną, nieskoordynowaną czynnością elektryczną przedsionków, która występuje przy braku istotnej wady zastawkowej serca (głównie mitralnej). Prowadzi to do nieregularnej czynności komór i często szybkiego rytmu serca.
przewlekłe zanikowe drożdżakowe zapalenie jamy ustnej
Przewlekłe zanikowe drożdżakowe zapalenie jamy ustnej (ang. chronic atrophic candidiasis) to infekcyjna choroba błony śluzowej jamy ustnej wywoływana przez grzyby z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Charakteryzuje się zanikiem brodawek nitkowatych języka oraz rumieniowymi zmianami zapalnymi. Jest często obserwowane u osób użytkujących protezy zębowe (tzw. stomatopatia protetyczna), u pacjentów z niedoborami odporności, cukrzycą, anemią, a także u osób w podeszłym wieku.
nawracająca infekcja górnych dróg oddechowych
Nawracające infekcje górnych dróg oddechowych (NGDO) to stan, w którym pacjent doświadcza powtarzających się epizodów infekcji obejmujących nos, zatoki, gardło, krtań i tchawicę. Za nawracające uważa się co najmniej 3-4 epizody w ciągu roku. Występują szczególnie często u dzieci, ze względu na niedojrzałość układu immunologicznego, ale mogą dotyczyć także dorosłych z obniżoną odpornością.
objawy z dolnych dróg moczowych związane z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego
Objawy z dolnych dróg moczowych (LUTS – Lower Urinary Tract Symptoms) związane z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH – Benign Prostatic Hyperplasia) to powszechny problem zdrowotny dotykający mężczyzn powyżej 50. roku życia. Częstość występowania wzrasta wraz z wiekiem – dotyka około 50% mężczyzn w wieku 60 lat i ponad 80% mężczyzn powyżej 80. roku życia. Objawy te można podzielić na objawy związane z fazą gromadzenia moczu (częstomocz, nykturia, parcia naglące) oraz z fazą mikcji (osłabiony strumień moczu, przerywany strumień, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza).
inwazyjna aspergiloza
Inwazyjna aspergiloza to poważne zakażenie grzybicze wywoływane przez grzyby z rodzaju Aspergillus, najczęściej przez Aspergillus fumigatus. Choroba atakuje głównie pacjentów z ciężką immunosupresją, w tym osoby po przeszczepach szpiku kostnego i narządów litych, chorych na nowotwory hematologiczne, pacjentów z neutropenią oraz otrzymujących długotrwałą terapię glikokortykosteroidami. Aspergillus infekuje najczęściej płuca, rzadziej zatoki, ośrodkowy układ nerwowy lub inne narządy.
zapalenie zatok przynosowych
Zapalenie zatok przynosowych to stan zapalny błony śluzowej wyściełającej zatoki przynosowe, najczęściej spowodowany przez infekcję wirusową, rzadziej bakteryjną lub grzybiczą. Schorzenie to może mieć charakter ostry (trwający do 4 tygodni) lub przewlekły (powyżej 12 tygodni). Główne objawy to uczucie zatkania nosa, wyciek wydzieliny z nosa (przedni lub tylny), ból lub uczucie rozpierania twarzy, osłabienie lub utrata węchu.
zespół nadnerczowo-płciowy
Zespół nadnerczowo-płciowy (CAH, ang. Congenital Adrenal Hyperplasia) to grupa wrodzonych zaburzeń metabolizmu kortyzolu w nadnerczach, prowadzących do nadmiernego wytwarzania androgenów. Najczęściej jest spowodowany niedoborem enzymu 21-hydroksylazy, rzadziej 11-hydroksylazy. Schorzenie to występuje w postaci klasycznej (ciężkiej) oraz nieklasycznej (łagodnej, późno ujawniającej się).
zakażenie kości
Zakażenie kości, zwane również zapaleniem kości i szpiku (osteomyelitis), to poważna infekcja, która może dotyczyć zarówno tkanki kostnej, jak i szpiku. Do zakażenia dochodzi najczęściej poprzez bezpośrednie wprowadzenie patogenu do kości (np. w wyniku urazu, operacji), poprzez rozprzestrzenienie się infekcji z sąsiednich tkanek lub drogą krwiopochodną z odległego ogniska zapalnego. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są bakterie, głównie Staphylococcus aureus, ale również gronkowce koagulazo-ujemne, paciorkowce, pałeczki Gram-ujemne czy prątki gruźlicy.
obrzęk
Obrzęk to gromadzenie się nadmiernej ilości płynu w tkankach organizmu, prowadzące do ich powiększenia. Może dotyczyć pojedynczych części ciała (np. kończyn, twarzy) lub mieć charakter uogólniony. Obrzęki są objawem wielu chorób, a nie samodzielną jednostką chorobową. Najczęstsze przyczyny obejmują niewydolność serca, niewydolność nerek, marskość wątroby, choroby żył, reakcje alergiczne, urazy, infekcje oraz zaburzenia hormonalne.
zaburzenia rytmu serca
Zaburzenia rytmu serca, znane również jako arytmie, to grupa schorzeń charakteryzująca się nieprawidłową częstotliwością lub rytmem pracy serca. Mogą występować jako zbyt szybkie (tachykardia), zbyt wolne (bradykardia) lub nieregularne bicie serca. Zaburzenia te powstają w wyniku nieprawidłowości w układzie przewodzącym serca lub jako efekt chorób strukturalnych mięśnia sercowego.
zakażenia związane z protezowaniem stawów
Zakażenia związane z protezowaniem stawów (periprosthetic joint infection, PJI) stanowią poważne powikłanie endoprotezoplastyki i obciążone są wysoką śmiertelnością oraz ryzykiem utraty funkcji stawu. Występują one u około 1-2% pacjentów po pierwotnej alloplastyce oraz u 3-5% po zabiegach rewizyjnych. Zakażenia te mogą być wczesne (do 3 miesięcy po operacji), opóźnione (3-24 miesiące) lub późne (powyżej 24 miesięcy).
ostre paciorkowcowe zapalenie gardła
Ostre paciorkowcowe zapalenie gardła to infekcja górnych dróg oddechowych wywołana przez bakterię Streptococcus pyogenes (paciorkowiec beta-hemolizujący grupy A). Typowe objawy obejmują nagły, silny ból gardła, trudności w przełykaniu, gorączkę powyżej 38°C, powiększone i bolesne węzły chłonne szyjne oraz charakterystyczny wygląd gardła – zaczerwienienie z białawymi lub żółtymi nalotami ropnymi na migdałkach. W przeciwieństwie do infekcji wirusowych, paciorkowcowe zapalenie gardła rzadko współwystępuje z katarem czy kaszlem.
wzdęcie
Wzdęcie to schorzenie charakteryzujące się nadmiernym gromadzeniem gazów w przewodzie pokarmowym, co prowadzi do uczucia pełności, dyskomfortu i rozciągnięcia brzucha. Występuje często jako objaw różnych zaburzeń trawiennych, takich jak zespół jelita drażliwego (IBS), dyspepsja, nietolerancje pokarmowe czy zaburzenia mikrobioty jelitowej. Wzdęcia mogą też towarzyszyć zaparciom lub być wynikiem nadmiernego połykania powietrza (aerofagii) podczas jedzenia i picia.
stan przedcukrzycowy
Stan przedcukrzycowy (prediabetes) to stan pośredni między prawidłową gospodarką węglowodanową a cukrzycą typu 2. Charakteryzuje się podwyższonym poziomem glukozy we krwi, który nie jest jeszcze wystarczająco wysoki, aby zdiagnozować cukrzycę. Rozpoznaje się go, gdy stężenie glukozy na czczo wynosi 100-125 mg/dl (nieprawidłowa glikemia na czczo) lub gdy w teście doustnego obciążenia glukozą po 2 godzinach stężenie glukozy wynosi 140-199 mg/dl (nieprawidłowa tolerancja glukozy).
otępienie w chorobie Alzheimera
Otępienie w chorobie Alzheimera to postępujący, neurodegeneracyjny zespół objawów, charakteryzujący się stopniowym pogarszaniem się funkcji poznawczych, zachowania i zdolności wykonywania codziennych czynności. Choroba ta stanowi najczęstszą przyczynę otępienia, odpowiadając za 60-70% wszystkich przypadków. W jej przebiegu dochodzi do odkładania się w mózgu nieprawidłowych złogów białka beta-amyloidu i białka tau, co prowadzi do zaniku neuronów i synaps, szczególnie w obszarach odpowiedzialnych za pamięć i procesy poznawcze.
kontaktowe zapalenie skóry
Kontaktowe zapalenie skóry (dermatitis contacta) to stan zapalny skóry wywołany kontaktem z czynnikiem drażniącym lub alergenem. Wyróżniamy dwa główne typy: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (ACD), które jest reakcją immunologiczną typu IV, oraz z podrażnienia (ICD), będące bezpośrednią reakcją zapalną bez udziału mechanizmów immunologicznych. Schorzenie to charakteryzuje się rumieniem, obrzękiem, pęcherzykami, złuszczaniem naskórka oraz świądem w miejscu kontaktu z czynnikiem wywołującym.
ostra niewydolność nerek
Ostra niewydolność nerek (ONN), obecnie określana jako ostre uszkodzenie nerek (AKI – Acute Kidney Injury), to nagłe pogorszenie funkcji nerek prowadzące do zaburzenia homeostazy wewnątrzustrojowej. Charakteryzuje się gwałtownym wzrostem stężenia kreatyniny i mocznika we krwi oraz zmniejszeniem ilości wydalanego moczu (oliguria, anuria). ONN może być wynikiem niedokrwienia nerek, działania substancji nefrotoksycznych lub przeszkody w odpływie moczu.
zespół policystycznych jajników
Zespół policystycznych jajników (PCOS, Polycystic Ovary Syndrome) to złożone zaburzenie endokrynologiczne dotykające około 8-13% kobiet w wieku rozrodczym. Charakteryzuje się obecnością drobnych torbieli w jajnikach, zaburzeniami miesiączkowania (oligomenorrhea lub amenorrhea), hiperandrogenizmem (objawiającym się hirsutyzmem, trądzikiem, łysieniem typu męskiego) oraz insulinoopornością. PCOS jest najczęstszą przyczyną niepłodności u kobiet, wynikającą z braku owulacji.
tężec
Tężec to ostra, potencjalnie śmiertelna choroba zakaźna wywołana przez toksynę bakterii Clostridium tetani. Bakterie te występują powszechnie w glebie i mogą dostać się do organizmu przez rany, zwłaszcza zanieczyszczone, głębokie lub kłute. Charakterystycznym objawem tężca jest nadmierne napięcie mięśni szkieletowych, początkowo w okolicy żuchwy (szczękościsk), a następnie obejmujące całe ciało.
ból neuropatyczny
Ból neuropatyczny to rodzaj bólu przewlekłego spowodowany uszkodzeniem lub dysfunkcją układu nerwowego. Charakteryzuje się specyficznymi objawami, takimi jak uczucie pieczenia, kłucia, mrowienia, drętwienia, przeszywania prądem czy bólu wywołanego bodźcami, które normalnie nie powodują bólu (allodynia). Może być następstwem urazów, infekcji, chorób metabolicznych (np. cukrzycy), chorób nowotworowych, udarów mózgu czy zabiegów chirurgicznych.
gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (GOMR) to jedna z najcięższych postaci gruźlicy pozapłucnej, występująca u około 1% wszystkich pacjentów z gruźlicą. Choroba rozwija się w wyniku rozsiewu prątków Mycobacterium tuberculosis do ośrodkowego układu nerwowego, najczęściej z pierwotnego ogniska w płucach. GOMR charakteryzuje się zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych z tworzeniem gruźliczaków, wysięku podpajęczynówkowego oraz zapaleniem naczyń, co prowadzi do niedokrwienia tkanki nerwowej.
ból towarzyszący przeziębieniu
Ból towarzyszący przeziębieniu to powszechny objaw infekcji górnych dróg oddechowych wywoływanych głównie przez wirusy. Najczęściej pacjenci zgłaszają ból gardła, ból głowy, bóle mięśniowe oraz bóle stawowe. Objawy te są efektem reakcji zapalnej organizmu na infekcję wirusową i zwykle utrzymują się przez 3-7 dni, ustępując samoistnie wraz z eliminacją wirusa przez układ odpornościowy.
naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej nosa
Naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej nosa (rhinitis vasomotorica) to przewlekła choroba charakteryzująca się obrzękiem błony śluzowej nosa i nadmiernym wydzielaniem śluzu, niezwiązanym z reakcją alergiczną czy infekcją. Główne objawy to uczucie zatkania nosa, wodnisty wyciek, kichanie oraz świąd. Występuje na skutek nadreaktywności naczyń krwionośnych błony śluzowej nosa na różne bodźce nieimmunologiczne, takie jak zmiany temperatury, wilgotności powietrza, silne zapachy czy stres.
jaskra z otwartym kątem
Jaskra z otwartym kątem (ang. open-angle glaucoma) to przewlekła, postępująca neuropatia nerwu wzrokowego, charakteryzująca się otwartym kątem przesączania, podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym i stopniowym, nieodwracalnym uszkodzeniem nerwu wzrokowego. Jest najczęstszą postacią jaskry, stanowiącą około 90% wszystkich przypadków tego schorzenia. Jaskra z otwartym kątem rozwija się powoli i bezobjawowo, co sprawia, że pacjenci często zgłaszają się do lekarza w zaawansowanym stadium choroby, gdy doszło już do znacznego ubytku pola widzenia.
olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic
Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (GCA, dawniej zapalenie tętnicy skroniowej) to układowa choroba zapalna dotycząca dużych i średnich tętnic, szczególnie odgałęzień tętnicy szyjnej zewnętrznej. Występuje głównie u osób po 50. roku życia, a częstość zachorowań wzrasta z wiekiem. Choroba jest częstsza u kobiet niż u mężczyzn, w stosunku około 3:1.