Leksykon wskazań
Wskazania, strona 4 z 169
hipercholesterolemia
Hipercholesterolemia to stan charakteryzujący się podwyższonym stężeniem cholesterolu we krwi, szczególnie frakcji LDL (tzw. „zły cholesterol”). Normalne wartości cholesterolu całkowitego wynoszą poniżej 190 mg/dl, natomiast LDL poniżej 115 mg/dl. Stan ten może mieć podłoże genetyczne (hipercholesterolemia rodzinna) lub wynikać z nieprawidłowej diety, siedzącego trybu życia, otyłości, palenia tytoniu czy niektórych schorzeń (np. niedoczynności tarczycy, zespołu nerczycowego).
obrzęk mózgu
Obrzęk mózgu to stan patologiczny charakteryzujący się zwiększeniem objętości tkanki mózgowej na skutek nagromadzenia płynu w przestrzeni śródmiąższowej lub wewnątrzkomórkowej. Występuje najczęściej w przebiegu urazów czaszkowo-mózgowych, udarów (niedokrwiennych i krwotocznych), guzów mózgu, infekcji OUN (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu), zatruć, encefalopatii czy stanów zapalnych. Obrzęk mózgu jest stanem zagrażającym życiu, wymagającym natychmiastowej interwencji medycznej.
ostre zapalenie oskrzeli
Ostre zapalenie oskrzeli to stan zapalny dróg oddechowych, charakteryzujący się obrzękiem błony śluzowej oskrzeli, nadmiernym wydzielaniem śluzu oraz kaszlem, który jest głównym objawem. Najczęściej jest wywołane przez infekcje wirusowe (w około 90% przypadków), rzadziej bakteryjne. Typowe objawy to kaszel (początkowo suchy, później produktywny), który może utrzymywać się do 3 tygodni, podwyższona temperatura ciała, zmęczenie, ból w klatce piersiowej nasilający się podczas kaszlu oraz czasem świszczący oddech.
hiperlipidemia złożona
Hiperlipidemia złożona (mieszana) to zaburzenie metaboliczne charakteryzujące się jednoczesnym podwyższeniem stężenia cholesterolu całkowitego oraz trójglicerydów we krwi. Najczęściej jest konsekwencją nieprawidłowej diety bogatej w tłuszcze nasycone i węglowodany proste, nadwagi lub otyłości, małej aktywności fizycznej, a także predyspozycji genetycznych. Może również towarzyszyć innym schorzeniom, takim jak cukrzyca, niedoczynność tarczycy czy zespół metaboliczny.
niedobór witaminy D
Niedobór witaminy D to stan organizmu, w którym stężenie 25-hydroksywitaminy D w surowicy krwi jest niższe niż wartości referencyjne. Najczęściej przyjmuje się, że stężenie poniżej 30 ng/ml (75 nmol/l) oznacza niedobór, przy czym wartości poniżej 20 ng/ml (50 nmol/l) klasyfikuje się jako deficyt wymagający interwencji. Niedobór witaminy D jest powszechnym problemem zdrowotnym, szczególnie w krajach o ograniczonym nasłonecznieniu, wśród osób starszych, z ciemną karnacją skóry oraz tych, które rzadko przebywają na słońcu.
silny ból
Silny ból to objaw subiektywny, charakteryzujący się intensywnym, nieprzyjemnym doznaniem zmysłowym i emocjonalnym. Występuje w wielu różnych stanach chorobowych, takich jak urazy, nowotwory, schorzenia zapalne, migreny czy bóle neuropatyczne. Silny ból wymaga szybkiej interwencji medycznej, ponieważ może prowadzić do znacznego obniżenia jakości życia pacjenta, zaburzeń snu, depresji, a nawet unieruchomienia.
owrzodzenie dwunastnicy
Owrzodzenie dwunastnicy, znane również jako wrzód dwunastnicy, to schorzenie charakteryzujące się ubytkiem błony śluzowej w początkowym odcinku jelita cienkiego. Najczęstszą przyczyną owrzodzeń dwunastnicy jest zakażenie bakterią Helicobacter pylori oraz przewlekłe stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Wrzody dwunastnicy występują częściej niż wrzody żołądka i stanowią około 80% wszystkich przypadków choroby wrzodowej.
owrzodzenie żołądka
Owrzodzenie żołądka (wrzód żołądka) to ubytek w błonie śluzowej żołądka, który sięga głębiej, do błony podśluzowej lub mięśniowej. Powstaje w wyniku zaburzenia równowagi między czynnikami agresywnymi (kwas solny, pepsyna) a mechanizmami ochronnymi błony śluzowej. Główną przyczyną owrzodzeń jest zakażenie bakterią Helicobacter pylori, a także stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Inne czynniki ryzyka to stres, palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu czy predyspozycje genetyczne.
zaburzenie afektywne dwubiegunowe
Zaburzenie afektywne dwubiegunowe (ChAD) to przewlekła choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem naprzemiennych epizodów manii lub hipomanii oraz depresji, przedzielonych okresami remisji. W fazie maniakalnej pacjenci doświadczają podwyższonego nastroju, nadmiernej energii, zmniejszonej potrzeby snu, wzmożonej aktywności i często nieracjonalnych zachowań. Z kolei faza depresyjna objawia się obniżonym nastrojem, utratą zainteresowań, zaburzeniami snu i apetytu oraz myślami samobójczymi.
ból kostny
Ból kostny to dolegliwość występująca w obrębie kości, mogąca być objawem różnych schorzeń, takich jak osteoporoza, nowotwory (pierwotne lub przerzutowe), urazy, infekcje (zapalenie kości i szpiku) czy choroby metaboliczne. Charakteryzuje się zwykle głębokim, tępym bólem, który może nasilać się w nocy i nie ustępować w spoczynku. W przypadku bólu kostnego ważna jest diagnostyka obejmująca badania obrazowe (RTG, MRI, scyntygrafia) oraz laboratoryjne w celu ustalenia przyczyny.
idiopatyczna padaczka uogólniona
Idiopatyczna padaczka uogólniona (IPU) to grupa zaburzeń padaczkowych o podłożu genetycznym, charakteryzująca się napadami, które od początku obejmują obie półkule mózgowe. Napady te mogą występować w formie napadów nieświadomości (petit mal), mioklonicznych, toniczno-klonicznych (grand mal) lub atonicznych. IPU zazwyczaj rozpoczyna się w dzieciństwie lub okresie dojrzewania, choć może być zdiagnozowana w każdym wieku.
młodzieńcza padaczka miokloniczna
Młodzieńcza padaczka miokloniczna (Juvenile Myoclonic Epilepsy, JME) to uogólniony zespół padaczkowy, który zazwyczaj ujawnia się w okresie dojrzewania, najczęściej między 12. a 18. rokiem życia. Charakteryzuje się występowaniem mioklonicznego drżenia mięśni, najczęściej w godzinach porannych, tuż po przebudzeniu. Pacjenci doświadczają nagłych, krótkotrwałych szarpnięć mięśni, głównie w obrębie kończyn górnych, które mogą prowadzić do upuszczania trzymanych przedmiotów. U około 90% chorych występują również napady toniczno-kloniczne, a u 30% napady nieświadomości.
objawowa niewydolność serca
Objawowa niewydolność serca to stan, w którym serce nie jest w stanie pompować wystarczającej ilości krwi, aby zaspokoić potrzeby metaboliczne organizmu, co prowadzi do wystąpienia charakterystycznych objawów klinicznych. Główne objawy to duszność (szczególnie wysiłkowa i nocna), przewlekłe zmęczenie, obrzęki kończyn dolnych, ograniczenie tolerancji wysiłku oraz zastój w krążeniu płucnym i systemowym.
stwardnienie rozsiane
Stwardnienie rozsiane (łac. sclerosis multiplex, SM) jest przewlekłą, autoimmunologiczną chorobą ośrodkowego układu nerwowego, charakteryzującą się demielinizacją włókien nerwowych. Procesy zapalne prowadzą do powstania rozsianych ognisk demielinizacji i uszkodzenia aksonów w mózgu i rdzeniu kręgowym. Choroba najczęściej rozpoczyna się między 20. a 40. rokiem życia i dotyka około dwa razy częściej kobiet niż mężczyzn.
świąd
Świąd (pruritus) to nieprzyjemne uczucie na skórze prowokujące do drapania. Jest to częsty objaw wielu chorób dermatologicznych, ale może też towarzyszyć schorzeniom ogólnoustrojowym. Świąd może być zlokalizowany lub uogólniony, a jego charakter (ostry, przewlekły) oraz nasilenie są zróżnicowane w zależności od przyczyny.
zgaga
Zgaga to nieprzyjemne uczucie pieczenia lub palenia odczuwane w okolicy mostka, które może promieniować w kierunku gardła. Jest objawem refluksu żołądkowo-przełykowego (GERD), spowodowanego cofaniem się treści żołądkowej do przełyku. Zgaga występuje najczęściej po obfitych lub tłustych posiłkach, podczas leżenia, schylania się, a także w okresie ciąży.
dur brzuszny
Dur brzuszny (tyfus brzuszny, typhus abdominalis) to ostra choroba zakaźna wywołana przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi). Zakażenie następuje drogą pokarmową, poprzez spożycie skażonej żywności lub wody. Po okresie inkubacji trwającym od 1 do 3 tygodni, pojawiają się objawy ogólnoustrojowe: gorączka stopniowo narastająca do 40°C, bóle głowy, brzucha, osłabienie, możliwa jest również biegunka lub zaparcia. Charakterystycznym objawem są różowe wykwity (roseola) na skórze brzucha i klatki piersiowej.
miażdżyca naczyń serca
Miażdżyca naczyń serca (choroba wieńcowa) to przewlekły stan, w którym dochodzi do zwężenia lub niedrożności tętnic wieńcowych wskutek odkładania się blaszek miażdżycowych zawierających cholesterol, tłuszcze i inne substancje. Jest główną przyczyną choroby niedokrwiennej serca i zawału mięśnia sercowego, stanowiąc jeden z najczęstszych problemów kardiologicznych w populacji dorosłych.
antykoncepcja doustna
Antykoncepcja doustna to jedna z najpopularniejszych metod zapobiegania ciąży, polegająca na stosowaniu hormonalnych tabletek zawierających estrogeny i progestagen (tabletki dwuskładnikowe) lub wyłącznie progestagen (tabletki jednoskładnikowe). Działanie antykoncepcji doustnej polega na hamowaniu owulacji, zmianie konsystencji śluzu szyjkowego oraz modyfikacji błony śluzowej macicy, co łącznie uniemożliwia zapłodnienie i implantację zarodka.
sarkoidoza
Sarkoidoza jest wielonarządową chorobą zapalną o nieznanej etiologii, charakteryzującą się tworzeniem nieserowaciejących ziarniniaków w zajętych narządach. Najczęściej atakuje płuca i węzły chłonne śródpiersia, ale może również obejmować skórę, oczy, wątrobę, serce i inne narządy. Choroba zazwyczaj występuje u osób między 20 a 40 rokiem życia, częściej u kobiet niż u mężczyzn.
zapalenie skórno-mięśniowe
Zapalenie skórno-mięśniowe (dermatomyositis) to rzadka choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się przewlekłym zapaleniem mięśni szkieletowych i skóry. Typowymi objawami są osłabienie mięśni proksymalnych (głównie obręczy barkowej i biodrowej), charakterystyczna wysypka o fioletowym zabarwieniu (objaw heliotropu) wokół oczu, grudki Gottrona na stawach palców, rumień na klatce piersiowej i plecach. Choroba może wystąpić w każdym wieku, jednak najczęściej dotyka dzieci w wieku 5-15 lat oraz dorosłych w wieku 40-60 lat, częściej kobiety.
grzybica skóry
Grzybica skóry to powszechna infekcja wywoływana przez dermatofity, drożdżaki lub pleśnie, które atakują warstwę rogową naskórka, włosy i paznokcie. Najczęstsze postacie grzybicy skóry to: grzybica stóp (tinea pedis), grzybica pachwiny (tinea cruris), grzybica tułowia (tinea corporis) oraz łupież pstry. Zakażenie szerzy się przez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną, zwierzętami lub pośrednio przez przedmioty skażone elementami grzybów.
zapalenie otrzewnej
Zapalenie otrzewnej to stan zapalny błony otrzewnowej, która wyściela jamę brzuszną i pokrywa narządy wewnętrzne. Może występować jako pierwotne (np. spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej u pacjentów z marskością wątroby) lub wtórne, będące powikłaniem innych chorób (np. perforacji przewodu pokarmowego, zapalenia wyrostka robaczkowego, perforacji wrzodu żołądka lub dwunastnicy). Objawami są silny, rozlany ból brzucha, wzdęcie, nudności, wymioty, gorączka, tachykardia oraz objaw Blumberga (nasilenie bólu przy nagłym zwolnieniu ucisku).
zapalenie wsierdzia
Zapalenie wsierdzia (endocarditis) to zakażenie wewnętrznej wyściółki jam i zastawek serca. Najczęściej wywołują je bakterie, rzadziej grzyby czy inne drobnoustroje. Choroba może rozwinąć się u osób z wrodzonymi lub nabytymi wadami serca, po wszczepieniu sztucznych zastawek, a także u pacjentów z osłabionym układem odpornościowym. Zapalenie wsierdzia może wystąpić również u osób uzależnionych od narkotyków dożylnych oraz po niektórych zabiegach stomatologicznych czy chirurgicznych.
żywienie pozajelitowe
Żywienie pozajelitowe to metoda dostarczania pacjentowi niezbędnych składników odżywczych drogą dożylną, z pominięciem przewodu pokarmowego. Jest stosowane u pacjentów, u których niemożliwe jest przyjmowanie pokarmu doustnie lub dojelitowo w ilości wystarczającej do pokrycia zapotrzebowania energetycznego oraz zapewnienia prawidłowego funkcjonowania organizmu.
przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia w fazie przewlekłej
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) z chromosomem Philadelphia w fazie przewlekłej to nowotwór mieloproliferacyjny charakteryzujący się obecnością translokacji chromosomowej t(9;22), która prowadzi do powstania genu fuzyjnego BCR-ABL1. Ta fuzja genów koduje białko o zwiększonej aktywności kinazy tyrozynowej, co prowadzi do niekontrolowanej proliferacji komórek szpiku kostnego.
choroba naczyń obwodowych
Choroba naczyń obwodowych (ang. Peripheral Arterial Disease, PAD) to schorzenie charakteryzujące się zwężeniem lub niedrożnością tętnic obwodowych, najczęściej w kończynach dolnych. Główną przyczyną jest miażdżyca, prowadząca do ograniczenia przepływu krwi. Czynniki ryzyka obejmują palenie tytoniu, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, dyslipidemię oraz wiek powyżej 50 lat.
zastoinowa niewydolność serca
Zastoinowa niewydolność serca to stan, w którym serce nie jest w stanie przepompować wystarczającej ilości krwi, aby zaspokoić potrzeby metaboliczne organizmu. Prowadzi to do zastoju krwi w żyłach i narządach, gromadzenia się płynów w tkankach i wystąpienia charakterystycznych objawów, takich jak: duszność (szczególnie w pozycji leżącej), obrzęki kończyn dolnych, zmęczenie, osłabienie, tachykardia oraz kaszel (często z odkrztuszaniem różowej, pienistej plwociny).
lęk
Lęk to emocjonalna reakcja organizmu na rzeczywiste lub postrzegane zagrożenie, charakteryzująca się uczuciem niepokoju, napięcia i obaw. W kontekście medycznym lęk staje się patologiczny, gdy jest nieproporcjonalny do sytuacji, długotrwały i znacząco upośledza codzienne funkcjonowanie pacjenta. Zaburzenia lękowe stanowią najczęstszą grupę zaburzeń psychicznych, dotykając około 20% populacji ogólnej.
trądzik pospolity
Trądzik pospolity (acne vulgaris) to przewlekła choroba zapalna mieszków włosowo-łojowych, która dotyka około 80% nastolatków oraz znaczną część osób dorosłych. W patogenezie kluczową rolę odgrywają cztery czynniki: nadmierna produkcja łoju, nieprawidłowe rogowacenie ujść mieszków włosowych, kolonizacja Cutibacterium acnes oraz rozwój stanu zapalnego. Zmiany skórne obejmują zaskórniki (otwarte i zamknięte), grudki, krosty, a w cięższych przypadkach guzki i torbiele.
naczynioskurczowa dławica piersiowa
Naczynioskurczowa dławica piersiowa, znana również jako dławica Prinzmetala, to rzadka forma choroby wieńcowej charakteryzująca się bólem w klatce piersiowej spowodowanym skurczem (spazmem) tętnic wieńcowych, a nie ich zwężeniem z powodu miażdżycy. W przeciwieństwie do klasycznej dławicy piersiowej, która typowo występuje podczas wysiłku fizycznego, naczynioskurczowa dławica często pojawia się w spoczynku, zwykle nad ranem.
zapalenie kości i szpiku
Zapalenie kości i szpiku (łac. osteomyelitis) to poważna infekcja kości i otaczającego ją szpiku kostnego. Choroba może wystąpić w wyniku zakażenia bakteryjnego, które dostaje się do kości drogą krwionośną, bezpośrednio poprzez uraz (np. złamanie otwarte) lub rozprzestrzenia się z sąsiednich tkanek. Najczęstszym patogenem odpowiedzialnym za zapalenie kości i szpiku jest Staphylococcus aureus, choć inne bakterie, grzyby i mykobakterie również mogą być czynnikiem wywołującym.
profilaktyka zatorowości obwodowej
Profilaktyka zatorowości obwodowej to kompleks działań mających na celu zapobieganie powstawaniu zakrzepów krwi w naczyniach obwodowych oraz ich migracji do innych naczyń, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zatorowość płucna czy udar niedokrwienny mózgu. Wskazania do profilaktyki występują szczególnie u pacjentów z migotaniem przedsionków, sztucznymi zastawkami serca, po przebytym epizodzie zakrzepowo-zatorowym, u osób unieruchomionych, po dużych zabiegach operacyjnych, z trombofiliami oraz u pacjentów z chorobą nowotworową.
profilaktyka udaru
Profilaktyka udaru mózgu to zespół działań medycznych mających na celu zapobieganie wystąpieniu pierwszego lub kolejnego udaru mózgu. Obejmuje ona zarówno profilaktykę pierwotną (u osób bez udaru w wywiadzie), jak i wtórną (u pacjentów po przebytym udarze lub TIA). Głównym celem jest kontrola modyfikowalnych czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hiperlipidemia, migotanie przedsionków, miażdżyca czy styl życia.
duży epizod depresyjny
Duży epizod depresyjny (ang. Major Depressive Episode) to stan kliniczny charakteryzujący się utrzymującym się przez co najmniej 2 tygodnie obniżeniem nastroju, anhedonią (utratą zdolności odczuwania przyjemności), zaburzeniami snu, apetytu, koncentracji oraz poczuciem beznadziejności i myślami samobójczymi. Występuje jako główny objaw zaburzenia depresyjnego nawracającego lub jako pojedynczy epizod. Do rozpoznania wymagane jest stwierdzenie minimum pięciu objawów, w tym koniecznie obniżonego nastroju lub anhedonii.
parcie naglące
Parcie naglące (urgency) to nagła, silna i trudna do opanowania potrzeba oddania moczu. Jest to objaw nadreaktywności pęcherza moczowego, który może prowadzić do nietrzymania moczu z parcia (urge incontinence), jeśli pacjent nie zdąży dotrzeć do toalety. Parcie naglące występuje często u osób starszych, jednak może dotyczyć pacjentów w każdym wieku.
liszaj płaski
Liszaj płaski (lichen planus) to przewlekła choroba zapalna, która może zajmować skórę, błony śluzowe, paznokcie i włosy. Charakteryzuje się występowaniem płaskich, fioletowych, swędzących grudek, często z białymi liniami na powierzchni (siateczka Wickhama). Etiologia choroby nie jest w pełni poznana, ale uważa się, że ma podłoże autoimmunologiczne, gdzie limfocyty T atakują komórki warstwy podstawnej naskórka.
rzeżączka
Rzeżączka to choroba zakaźna przenoszona drogą płciową, wywoływana przez bakterię Neisseria gonorrhoeae. Zakażenie najczęściej dotyczy błon śluzowych układu moczowo-płciowego, ale może również występować w gardle, odbycie czy spojówkach. U mężczyzn objawy obejmują bolesne oddawanie moczu i ropny wyciek z cewki moczowej, natomiast u kobiet choroba może przebiegać bezobjawowo lub z objawami takimi jak upławy, ból podczas mikcji czy krwawienia międzymiesiączkowe.
kryptokokowe zapalenie opon mózgowych
Kryptokokowe zapalenie opon mózgowych to poważna infekcja grzybicza centralnego układu nerwowego wywoływana przez drożdżaka Cryptococcus neoformans lub Cryptococcus gattii. Choroba ta występuje przede wszystkim u pacjentów z obniżoną odpornością, szczególnie u osób z HIV/AIDS, po przeszczepach narządów, leczonych lekami immunosupresyjnymi lub z nowotworami układu krwiotwórczego. W krajach rozwiniętych najczęściej dotyczy pacjentów z AIDS, u których liczba limfocytów CD4+ spada poniżej 100 komórek/μl.
biegunka podróżnych
Biegunka podróżnych to zaburzenie jelitowe, które dotyka osoby podróżujące do krajów o niższych standardach higienicznych. Występuje najczęściej w pierwszym tygodniu pobytu i objawia się wzmożoną częstotliwością wypróżnień (3 lub więcej luźnych stolców na dobę), czasem z towarzyszącymi objawami jak ból brzucha, nudności, wymioty czy gorączka. Główną przyczyną są patogeny bakteryjne (najczęściej szczepy enterotoksyczne E. coli), wirusowe lub pasożytnicze.
migotanie przedsionków niezwiązane z wadą zastawkową
Migotanie przedsionków niezwiązane z wadą zastawkową (ang. non-valvular atrial fibrillation, NVAF) to najczęstsza arytmia nadkomorowa charakteryzująca się nieskoordynowaną aktywacją elektryczną przedsionków, prowadzącą do ich nieefektywnej pracy hemodynamicznej. W przeciwieństwie do migotania przedsionków związanego z chorobą zastawkową, NVAF nie jest spowodowane wadami zastawek mitralnej lub aortalnej ani sztucznymi zastawkami serca.
ból neuropatyczny pochodzenia ośrodkowego
Ból neuropatyczny pochodzenia ośrodkowego jest specyficznym rodzajem bólu przewlekłego, który powstaje w wyniku uszkodzenia lub dysfunkcji ośrodkowego układu nerwowego (mózg, rdzeń kręgowy). Może być następstwem udaru mózgu, urazu rdzenia kręgowego, stwardnienia rozsianego, czy innych schorzeń neurologicznych. Charakteryzuje się piekącym, kłującym bólem, często z towarzyszącymi zaburzeniami czucia w postaci alodynii (ból wywołany bodźcem normalnie niebolesnym) lub hiperalgezji (wzmożona reakcja bólowa na bodziec bólowy).
ból neuropatyczny pochodzenia obwodowego
Ból neuropatyczny pochodzenia obwodowego to przewlekły zespół bólowy wynikający z uszkodzenia lub dysfunkcji obwodowego układu nerwowego. Charakteryzuje się występowaniem bólu samoistnego (niezależnego od bodźca) oraz nieprawidłowych reakcji na bodźce, takich jak allodynia (ból wywołany przez bodźce normalnie niebolesne) i hiperalgezja (nadmierna reakcja bólowa na bodźce bólowe). Ból ma często charakter piekący, kłujący, przeszywający lub opisywany jako rażenie prądem.
częstomocz
Częstomocz (łac. pollakisuria) to dolegliwość polegająca na oddawaniu moczu z większą częstotliwością niż zwykle, przy czym objętość pojedynczej mikcji jest zazwyczaj zmniejszona. W prawidłowych warunkach osoba dorosła oddaje mocz 4-6 razy na dobę, natomiast w przypadku częstomoczu liczba ta może wzrosnąć nawet do kilkunastu mikcji na dobę. Częstomocz może występować w ciągu dnia (dzienny), w nocy (nocny, nykturia) lub przez całą dobę.
naglące nietrzymanie moczu
Naglące nietrzymanie moczu (NNM) to podtyp zespołu pęcherza nadreaktywnego, charakteryzujący się mimowolnym wyciekiem moczu poprzedzonym nagłym, trudnym do opanowania parciem na mocz. Dotyczy częściej kobiet, jednak występuje również u mężczyzn, a jego częstość wzrasta z wiekiem. Podstawową przyczyną jest nadmierna aktywność mięśnia wypieracza pęcherza moczowego, która może wynikać z zaburzeń neurologicznych, infekcji dróg moczowych, kamicy pęcherza lub przeszkody podpęcherzowej.
udar
Udar mózgu to stan nagłego zaburzenia krążenia mózgowego, który prowadzi do uszkodzenia tkanki nerwowej mózgu z powodu niedokrwienia (udar niedokrwienny, ok. 85% przypadków) lub krwotoku (udar krwotoczny, ok. 15% przypadków). Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.
opryszczka warg
Opryszczka warg (łac. herpes labialis, ang. cold sore) to wirusowa infekcja skóry wywoływana przez wirusa opryszczki pospolitej typu 1 (HSV-1). Charakteryzuje się występowaniem bolesnych pęcherzyków na granicy czerwieni wargowej i skóry, które po pęknięciu tworzą nadżerki, a następnie strupy. Zakażenie pierwotne najczęściej przebiega bezobjawowo, lecz wirus pozostaje w zwojach nerwowych, powodując nawrotowe epizody opryszczki pod wpływem czynników takich jak: ekspozycja na promienie UV, stres, gorączka, miesiączka czy osłabienie odporności.
wyprysk kontaktowy
Wyprysk kontaktowy, znany również jako kontaktowe zapalenie skóry (dermatitis contacta), to reakcja zapalna skóry wynikająca z kontaktu z substancją drażniącą lub alergenem. Wyróżnia się dwa główne typy: wyprysk kontaktowy z podrażnienia (irritant contact dermatitis) oraz alergiczny wyprysk kontaktowy (allergic contact dermatitis). Schorzenie to charakteryzuje się zaczerwienieniem, świądem, obecnością grudek, pęcherzyków, a w przypadkach przewlekłych – złuszczaniem i lichenifikacją skóry.
guzkowe zapalenie tętnic
Guzkowe zapalenie tętnic (łac. polyarteritis nodosa, PAN) to rzadka układowa choroba zapalna naczyń, zaliczana do pierwotnych zapaleń naczyń. Dotyka głównie małych i średnich tętnic, powodując ich martwicze zapalenie, co prowadzi do niedokrwienia narządów i tkanek. Choroba najczęściej występuje u osób w wieku 40-60 lat, częściej u mężczyzn.
idiopatyczna plamica małopłytkowa
Idiopatyczna plamica małopłytkowa (ITP), znana również jako immunologiczna małopłytkowość, to autoimmunologiczne schorzenie charakteryzujące się nieprawidłowo niskim poziomem płytek krwi (małopłytkowością), co prowadzi do zwiększonego ryzyka krwawień. W tej chorobie układ odpornościowy błędnie rozpoznaje własne płytki krwi jako obce i niszczy je, co skutkuje ich przyspieszonym usuwaniem z krwiobiegu, głównie przez śledzionę.