Leksykon wskazań

Wskazania, strona 3 z 169

• zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc

  Zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) to nagłe pogorszenie stanu pacjenta z POChP, charakteryzujące się nasileniem duszności, zwiększeniem objętości i ropności plwociny oraz kaszlu. Jest to poważny stan kliniczny wymagający szybkiej interwencji medycznej. Zaostrzenia POChP najczęściej są wywołane przez infekcje wirusowe lub bakteryjne dróg oddechowych, jednak mogą być również spowodowane przez zanieczyszczenie powietrza, alergeny czy inne czynniki środowiskowe.

• choroba Parkinsona

  Choroba Parkinsona to postępujące schorzenie neurodegeneracyjne charakteryzujące się zanikiem neuronów dopaminergicznych w istocie czarnej mózgu. Główne objawy obejmują drżenie spoczynkowe, sztywność mięśniową, spowolnienie ruchowe (bradykinezję) oraz zaburzenia postawy i chodu. Choroba zazwyczaj ujawnia się po 60. roku życia, choć około 10% przypadków stanowi postać młodzieńcza, rozwijająca się przed 40. rokiem życia.

• hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna

  Hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna (HeFH) to genetyczne zaburzenie metabolizmu lipidów, charakteryzujące się znacznie podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL we krwi od urodzenia. Jest wywołana mutacją w jednym z alleli genu kodującego receptor LDL, co prowadzi do zmniejszonej zdolności organizmu do usuwania cząsteczek LDL z krwiobiegu. Schorzenie to występuje z częstością około 1:250-1:500 w populacji ogólnej, co czyni je jednym z najczęstszych zaburzeń genetycznych.

• nowotwór neuroendokrynny trzustki

  Nowotwór neuroendokrynny trzustki (PNET) to rzadki typ guza wywodzący się z komórek endokrynnych trzustki. Stanowi około 1-2% wszystkich nowotworów trzustki, ale w ostatnich latach obserwuje się wzrost częstości jego występowania. Nowotwory te mogą być hormonalnie czynne (wydzielające hormony, jak insulinoma, gastrinoma, glukagonoma) lub nieczynne hormonalnie. Czynne hormonalnie guzy dają charakterystyczne objawy związane z wydzielanym hormonem, natomiast guzy nieczynne często są diagnozowane późno z powodu niespecyficznych objawów lub przypadkowo podczas badań obrazowych.

• nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego

  Nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego (GIST – Gastrointestinal Stromal Tumor) to najczęstszy mięsak przewodu pokarmowego, wywodzący się z komórek Cajala lub ich prekursorów. GIST występuje najczęściej w żołądku (60-70% przypadków), jelicie cienkim (20-30%), a rzadziej w przełyku, jelicie grubym, odbytnicy czy przestrzeni zaotrzewnowej. Choroba dotyka głównie osoby w średnim i starszym wieku (50-70 lat), z niewielką przewagą mężczyzn.

• dyslipidemia mieszana

  Dyslipidemia mieszana to zaburzenie gospodarki lipidowej charakteryzujące się jednoczesnym podwyższeniem stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL (tzw. „złego cholesterolu”) oraz trójglicerydów, przy obniżonym stężeniu cholesterolu HDL (tzw. „dobrego cholesterolu”). Jest to jedna z najczęstszych postaci dyslipidemii, występująca często u pacjentów z otyłością, cukrzycą typu 2, zespołem metabolicznym oraz chorobami wątroby.

• napad miokloniczny

  Napad miokloniczny to rodzaj napadu padaczkowego charakteryzujący się krótkotrwałymi, gwałtownymi, nieregularnymi skurczami mięśni. Mogą one obejmować pojedyncze grupy mięśniowe, mięśnie kończyn, tułowia lub całego ciała. Napady miokloniczne mogą występować samodzielnie lub jako część zespołów padaczkowych, jak padaczka miokloniczna młodzieńcza (JME) czy zespół Dravet. Charakterystyczną cechą jest krótki czas trwania skurczu (zwykle poniżej 100 ms) i brak utraty świadomości podczas napadu.

• eradykacja Helicobacter pylori

  Eradykacja Helicobacter pylori to proces leczenia mający na celu całkowite usunięcie bakterii Helicobacter pylori z organizmu pacjenta. Bakteria ta kolonizuje błonę śluzową żołądka i jest główną przyczyną przewlekłego zapalenia błony śluzowej żołądka, choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, a także czynnikiem ryzyka rozwoju raka żołądka. Wskazaniami do eradykacji H. pylori są: choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy (czynna lub w wywiadzie), chłoniak typu MALT żołądka, zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka, stan po resekcji z powodu raka żołądka oraz dyspepsja niediagnostyczna.

• stabilna choroba wieńcowa

  Stabilna choroba wieńcowa jest przewlekłym schorzeniem, w którym zwężenie tętnic wieńcowych powoduje niedostateczne ukrwienie mięśnia sercowego podczas wysiłku fizycznego lub stresu. Charakteryzuje się typowym bólem dławicowym (angina pectoris), który zwykle ustępuje po odpoczynku lub zażyciu nitrogliceryny. W przeciwieństwie do ostrych zespołów wieńcowych, w stabilnej chorobie wieńcowej objawy są przewidywalne i występują w podobnych okolicznościach.

• udar mózgu

  Udar mózgu to nagłe zaburzenie krążenia mózgowego, które prowadzi do uszkodzenia tkanki nerwowej w wyniku niedotlenienia. Wyróżniamy dwa główne typy: udar niedokrwienny (około 85% przypadków), spowodowany zamknięciem naczynia krwionośnego przez zakrzep lub zator, oraz udar krwotoczny, będący skutkiem pęknięcia naczynia i wynaczynienia krwi do tkanki mózgowej. Udar stanowi jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności i śmierci na świecie.

• rak nerkowokomórkowy z przerzutami

  Rak nerkowokomórkowy z przerzutami (mRCC) to zaawansowane stadium nowotworu nerki, w którym komórki rakowe rozprzestrzeniły się poza pierwotne ognisko do innych części ciała. Najczęstszymi miejscami przerzutów są płuca, kości, wątroba, mózg oraz węzły chłonne. Choroba ta stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne, gdyż w momencie diagnozy przerzuty stwierdza się u około 30% pacjentów, a u kolejnych 30% rozwój przerzutów następuje w trakcie choroby.

• chłoniak nieziarniczy

  Chłoniak nieziarniczy (NHL – Non-Hodgkin Lymphoma) to heterogenna grupa nowotworów układu chłonnego wywodzących się z limfocytów B, T lub komórek NK. W przeciwieństwie do chłoniaka Hodgkina, charakteryzuje się większą różnorodnością obrazu klinicznego, histopatologicznego oraz rokowań. Choroba może manifestować się powiększonymi węzłami chłonnymi, stanami gorączkowymi, nocnymi potami oraz utratą masy ciała, choć przebieg kliniczny zależy od podtypu i stopnia zaawansowania.

• zapalenie tkanki łącznej

  Zapalenie tkanki łącznej (cellulitis) to ostra infekcja bakteryjna skóry i tkanki podskórnej, charakteryzująca się zaczerwienieniem, obrzękiem, bólem i zwiększonym uciepleniem zajętego obszaru. Najczęściej występuje na kończynach dolnych, ale może pojawić się w każdej części ciała. Do najczęstszych czynników etiologicznych należą paciorkowce grupy A (Streptococcus pyogenes) oraz gronkowce (Staphylococcus aureus), w tym szczepy MRSA.

• alergiczne zapalenie spojówek

  Alergiczne zapalenie spojówek to reakcja zapalna spojówki oka wywołana przez kontakt z alergenem. Występuje najczęściej u osób z atopią, często współistnieje z alergicznym nieżytem nosa. Można wyróżnić kilka postaci tego schorzenia: sezonowe (związane z pyłkami roślin), całoroczne (wywołane przez roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt), wiosenne zapalenie spojówek oraz atopowe zapalenie spojówek i rogówki.

• zapalenie migdałków

  Zapalenie migdałków (angina, tonsillitis) to stan zapalny migdałków podniebiennych, najczęściej o etiologii wirusowej lub bakteryjnej. U dzieci i młodych dorosłych dominują infekcje paciorkowcowe (głównie Streptococcus pyogenes), które wymagają wdrożenia antybiotykoterapii. Zapalenia wirusowe (wywołane przez adenowirusy, wirusy grypy, EBV) mają zazwyczaj łagodniejszy przebieg.

• rak piersi

  Rak piersi jest jednym z najczęściej występujących nowotworów złośliwych u kobiet, choć może wystąpić również u mężczyzn. Charakteryzuje się nieprawidłowym, niekontrolowanym wzrostem komórek w tkance gruczołu piersiowego. Choroba może rozwijać się miejscowo lub dawać przerzuty do węzłów chłonnych i odległych narządów. Kluczową rolę w rokowaniu odgrywa wczesne wykrycie nowotworu, dlatego zaleca się regularne samobadanie piersi oraz badania przesiewowe (mammografia).

• toczeń rumieniowaty układowy

  Toczeń rumieniowaty układowy (SLE) to przewlekła, autoimmunologiczna choroba o podłożu zapalnym, która może dotyczyć wielu narządów i układów organizmu. Charakteryzuje się produkcją autoprzeciwciał skierowanych przeciwko własnym tkankom i narządom. Występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn (stosunek 9:1), a szczyt zachorowań przypada na wiek 15-40 lat. Etiologia SLE jest złożona i obejmuje czynniki genetyczne, hormonalne oraz środowiskowe, w tym ekspozycję na promieniowanie UV czy infekcje wirusowe.

• ból stawowy

  Ból stawowy to objaw występujący przy wielu chorobach narządu ruchu, charakteryzujący się dyskomfortem lub dolegliwościami bólowymi zlokalizowanymi w obrębie stawów. Może mieć charakter ostry lub przewlekły, a jego przyczyny są zróżnicowane – od zmian zwyrodnieniowych, chorób autoimmunologicznych (np. reumatoidalne zapalenie stawów), po urazy, infekcje czy dną moczanową. Typowo ból stawowy nasila się podczas ruchu i zmniejsza w spoczynku, może towarzyszyć mu obrzęk, zaczerwienienie, ograniczenie ruchomości i sztywność poranna.

• rak tarczycy

  Rak tarczycy to nowotwór złośliwy rozwijający się w komórkach tarczycy. Najczęstszymi typami są rak brodawkowaty (około 80% przypadków), rak pęcherzykowy, rak rdzeniasty oraz rak anaplastyczny (najrzadszy, ale najbardziej agresywny). Choroba najczęściej objawia się jako niebolesny guzek w obrębie szyi, choć wczesne stadia mogą przebiegać bezobjawowo i być wykryte przypadkowo podczas badań obrazowych wykonywanych z innych przyczyn.

• łupież pstry

  Łupież pstry (Pityriasis versicolor) to powszechna, łagodna infekcja grzybicza skóry, wywoływana przez drożdżaki z rodzaju Malassezia. Choroba charakteryzuje się występowaniem przebarwionych plam na skórze, które mogą być jaśniejsze lub ciemniejsze od otaczającej skóry, często o nieregularnych kształtach i lekko złuszczającej się powierzchni. Zmiany najczęściej lokalizują się na górnej części tułowia, ramionach, szyi, rzadziej na twarzy czy kończynach dolnych.

• zapalenie ucha środkowego

  Zapalenie ucha środkowego (otitis media) to stan zapalny przestrzeni znajdującej się za błoną bębenkową, często występujący u dzieci, ale dotykający również dorosłych. Wyróżnia się ostre zapalenie ucha środkowego (OZU), które rozwija się szybko i zwykle związane jest z infekcją górnych dróg oddechowych, oraz przewlekłe zapalenie ucha środkowego, trwające powyżej 3 miesięcy. Głównymi objawami są ból ucha, gorączka, pogorszenie słuchu, a u dzieci dodatkowo drażliwość, płacz i problemy ze snem.

• ból stawów

  Ból stawów to powszechny objaw, który może być wynikiem różnych schorzeń, takich jak zapalenie stawów (reumatoidalne, zwyrodnieniowe, łuszczycowe, reaktywne), choroby autoimmunologiczne, urazy, infekcje bakteryjne lub wirusowe, a także przeciążenia. Występuje najczęściej w obrębie kolan, bioder, barków, łokci i drobnych stawów rąk. Objawom bólowym często towarzyszą sztywność, obrzęk, zaczerwienienie oraz ograniczenie ruchomości stawu.

• niestrawność

  Niestrawność (dyspepsja) to zespół objawów obejmujących dyskomfort lub ból w nadbrzuszu, uczucie pełności po posiłku, wczesne uczucie sytości, wzdęcia, nudności i zgagę. Występuje zarówno jako objaw samoistny (dyspepsja czynnościowa), jak i w przebiegu innych chorób przewodu pokarmowego, takich jak choroba wrzodowa, refluks żołądkowo-przełykowy czy zapalenie błony śluzowej żołądka.

• zapalenie rogówki

  Zapalenie rogówki to stan zapalny rogówki, który może być wywołany przez różne czynniki, w tym infekcje bakteryjne, wirusowe, grzybicze lub pasożytnicze, a także urazy, alergie czy choroby autoimmunologiczne. Objawy obejmują ból oka, zaczerwienienie, światłowstręt, łzawienie, pogorszenie ostrości widzenia i uczucie ciała obcego w oku.

• zaparcie

  Zaparcie to nieprawidłowość w wypróżnieniach charakteryzująca się rzadszymi niż zwykle ruchami jelit, trudnościami w oddawaniu stolca lub poczuciem niepełnego wypróżnienia. Klinicznie definiuje się je jako oddawanie stolca rzadziej niż trzy razy w tygodniu, któremu towarzyszą objawy takie jak wzdęcia, dyskomfort brzuszny oraz konieczność nadmiernego parcia. Zaparcia mogą być ostre (przejściowe) lub przewlekłe (trwające ponad 3 miesiące).

• róża

  Róża (erysipelas) to ostra, bakteryjna choroba zakaźna skóry wywołana najczęściej przez paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes). Charakteryzuje się dobrze odgraniczonym, bolesnym, czerwonym i obrzękniętym obszarem skóry, najczęściej zlokalizowanym na twarzy lub kończynach dolnych. Choroba zwykle rozpoczyna się nagłym wzrostem temperatury ciała, dreszczami i złym samopoczuciem, po czym w ciągu 24-48 godzin pojawiają się charakterystyczne zmiany skórne.

• powikłane zakażenie dróg moczowych

  Powikłane zakażenie dróg moczowych (pZUM) to zakażenie występujące u pacjentów z czynnikami ryzyka, które zwiększają prawdopodobieństwo niepowodzenia terapii lub nawrotu infekcji. Do czynników tych należą: anatomiczne lub czynnościowe nieprawidłowości dróg moczowych, ciała obce (np. cewniki moczowe), niewydolność nerek, cukrzyca, immunosupresja, ciąża, a także zakażenia szczepami opornymi na antybiotyki.

• choroba Leśniowskiego-Crohna

  Choroba Leśniowskiego-Crohna to przewlekła choroba zapalna przewodu pokarmowego, charakteryzująca się okresami zaostrzeń i remisji. Może obejmować każdy odcinek przewodu pokarmowego od jamy ustnej do odbytu, jednak najczęściej zajmuje końcowy odcinek jelita cienkiego (ileum terminale) oraz okrężnicę. Choroba ma charakter segmentarny, co oznacza, że zmiany zapalne występują naprzemiennie ze zdrową tkanką jelita. Pacjenci najczęściej zgłaszają bóle brzucha, przewlekłą biegunkę, zmęczenie, spadek masy ciała oraz gorączkę.

• alergiczny nieżyt nosa

  Alergiczny nieżyt nosa to stan zapalny błony śluzowej nosa wywołany reakcją alergiczną na określone alergeny środowiskowe. Charakteryzuje się wodnistym wyciekiem z nosa, świądem, kichaniem, a często również zatkanym nosem. W zależności od czasu trwania objawów rozróżnia się postać sezonową (związaną np. z pyleniem roślin) oraz całoroczną (wywołaną przez alergeny obecne stale, np. roztocza kurzu domowego).

• ostra białaczka szpikowa

  Ostra białaczka szpikowa (AML, acute myeloid leukemia) to nowotwór złośliwy układu krwiotwórczego charakteryzujący się niekontrolowanym namnażaniem się niedojrzałych komórek blastycznych w szpiku kostnym, krwi i innych tkankach. AML stanowi około 80% wszystkich ostrych białaczek u dorosłych i około 15-20% u dzieci. Choroba rozwija się szybko, a nieleczona prowadzi do zgonu w ciągu kilku tygodni do kilku miesięcy.

• migotanie przedsionków

  Migotanie przedsionków to najczęstsza arytmia serca, charakteryzująca się chaotycznym, nieskoordynowanym pobudzaniem przedsionków, co prowadzi do nieregularnego rytmu komór. Występuje u około 1-2% populacji ogólnej, a częstość wzrasta z wiekiem – dotyka nawet 10% osób powyżej 80. roku życia. Może występować jako napadowe (epizody ustępują samoistnie w ciągu 7 dni), przetrwałe (utrzymuje się dłużej niż 7 dni), długotrwałe przetrwałe (trwa dłużej niż rok) lub utrwalone (akceptowane przez pacjenta i lekarza).

• ból pleców

  Ból pleców to jedno z najczęstszych dolegliwości, z którymi pacjenci zgłaszają się do lekarzy. Może mieć charakter ostry (trwający do 12 tygodni) lub przewlekły (utrzymujący się powyżej 12 tygodni). Przyczyny bólu pleców są różnorodne – od przeciążenia mięśniowo-więzadłowego, poprzez zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, dyskopatię, aż po poważniejsze schorzenia jak złamania kompresyjne kręgów czy choroby nowotworowe.

• rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia

  Rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia (HoFH) to rzadka, genetycznie uwarunkowana choroba metaboliczna charakteryzująca się znacząco podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL w osoczu krwi. Występuje z częstością około 1:1 000 000 urodzeń. Jest spowodowana mutacjami w obu allelach genu kodującego receptor LDL (LDLR) lub w innych genach odpowiedzialnych za metabolizm cholesterolu (APOB, PCSK9, LDLRAP1).

• ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia

  Ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) to podtyp ostrej białaczki limfoblastycznej charakteryzujący się obecnością chromosomu Philadelphia, powstałego w wyniku translokacji t(9;22), która prowadzi do powstania genu fuzyjnego BCR-ABL1. Stanowi około 25% przypadków ALL u dorosłych i 2-4% przypadków u dzieci. Obecność chromosomu Philadelphia jest czynnikiem złego rokowania, który tradycyjnie wiązał się z krótszym czasem przeżycia.

• grzybica paznokci

  Grzybica paznokci (łac. onychomycosis) to infekcja grzybicza obejmująca płytkę paznokciową, najczęściej spowodowana przez dermatofity, zwłaszcza Trichophyton rubrum, Trichophyton interdigitale oraz Epidermophyton floccosum. Schorzenie charakteryzuje się zgrubieniem, zdeformowaniem, zmianą zabarwienia i łamliwością paznokci. Zmiany te zazwyczaj rozpoczynają się od wolnego brzegu paznokcia i stopniowo postępują w kierunku macierzy.

• łuszczycowe zapalenie stawów

  Łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS) to przewlekła choroba zapalna stawów występująca u około 30% pacjentów z łuszczycą skóry. Choroba charakteryzuje się zapaleniem stawów obwodowych, kręgosłupa oraz przyczepów ścięgnistych, któremu często towarzyszy łuszczyca skóry i paznokci. ŁZS zazwyczaj rozwija się pomiędzy 30. a 50. rokiem życia, a częstość występowania jest podobna u obu płci.

• bezsenność

  Bezsenność to zaburzenie snu charakteryzujące się trudnościami z zasypianiem, utrzymaniem snu, zbyt wczesnym budzeniem się lub nieodpowiednią jakością snu. Występuje ona mimo odpowiednich warunków do spania i prowadzi do upośledzenia funkcjonowania w ciągu dnia. Bezsenność może być krótkotrwała (ostra) – trwająca kilka dni lub tygodni, zwykle związana z konkretnym czynnikiem stresowym, lub przewlekła – utrzymująca się przez co najmniej 3 miesiące, występująca przynajmniej 3 razy w tygodniu.

• powikłane zakażenie układu moczowego

  Powikłane zakażenie układu moczowego (ZUM) to infekcja, która występuje u pacjentów z anatomicznymi lub czynnościowymi nieprawidłowościami układu moczowego, lub u osób z chorobami współistniejącymi zwiększającymi ryzyko infekcji. Do czynników ryzyka powikłanego ZUM należą: cewnikowanie pęcherza moczowego, zabiegi urologiczne, kamica moczowa, przeszkoda w odpływie moczu, cukrzyca, ciąża, niewydolność nerek, stan immunosupresji oraz wady anatomiczne układu moczowego.

• osteoporoza

  Osteoporoza to przewlekła choroba metaboliczna kości charakteryzująca się zmniejszoną gęstością mineralną kości oraz zaburzeniami mikroarchitektury tkanki kostnej, co prowadzi do zwiększonej łamliwości kości i ryzyka złamań. Jest to choroba często bezobjawowa do momentu wystąpienia złamania, najczęściej w obrębie kręgosłupa, bliższego końca kości udowej (szyjka kości udowej) oraz dalszego końca kości promieniowej (złamanie Collesa).

• grzybica stóp

  Grzybica stóp (tinea pedis) to powszechna infekcja grzybicza skóry stóp, najczęściej wywoływana przez dermatofity, takie jak Trichophyton rubrum, Trichophyton interdigitale czy Epidermophyton floccosum. Objawia się złuszczaniem naskórka, zaczerwienieniem, świądem oraz pękaniem skóry, szczególnie w przestrzeniach międzypalcowych. Do czynników predysponujących należą: nadmierna potliwość stóp, noszenie niewłaściwego obuwia, korzystanie z publicznych basenów czy natrysków oraz zaburzenia odporności.

• powikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich

  Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich (pZSiTM) stanowią poważne schorzenie infekcyjne, które obejmuje głębsze warstwy skóry oraz struktury podskórne, w tym powięzie i mięśnie. W przeciwieństwie do niepowikłanych zakażeń, charakteryzują się one szybkim rozprzestrzenianiem, zajęciem rozległych obszarów tkanek, często towarzyszą im objawy ogólnoustrojowe oraz występują u pacjentów z chorobami współistniejącymi (np. cukrzyca, niewydolność krążenia).

• zespół pęcherza nadreaktywnego

  Zespół pęcherza nadreaktywnego (Overactive Bladder Syndrome, OAB) to zaburzenie czynnościowe dolnych dróg moczowych charakteryzujące się parciami naglącymi, zwykle towarzyszącą im częstomoczem, nykturią, z lub bez nietrzymania moczu. Schorzenie to dotyka około 16-17% dorosłej populacji, częściej występuje u kobiet i osób starszych, znacząco obniżając jakość życia pacjentów.

• łojotokowe zapalenie skóry

  Łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS) to przewlekła, nawrotowa choroba zapalna skóry, występująca w miejscach bogatych w gruczoły łojowe, takich jak skóra owłosiona głowy, twarz (zwłaszcza brwi, fałdy nosowo-wargowe), klatka piersiowa, plecy i okolice zauszne. Charakteryzuje się obecnością rumieniowych zmian z żółtawymi, tłustymi łuskami. Schorzenie to dotyka około 2-5% populacji ogólnej, przy czym częściej występuje u mężczyzn oraz osób z obniżoną odpornością (np. u pacjentów z HIV/AIDS).

• posocznica

  Posocznica (sepsa) to ogólnoustrojowa reakcja zapalna organizmu na zakażenie, charakteryzująca się dysfunkcją narządów i wysoką śmiertelnością. Powstaje, gdy bakterie, wirusy lub grzyby z ogniska zakażenia przedostają się do krwioobiegu, prowadząc do kaskady reakcji immunologicznych. Może rozwinąć się z pierwotnie ograniczonego zakażenia (np. zapalenie płuc, zakażenie układu moczowego) lub pojawić się bez uchwytnego ogniska.

• młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów

  Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS), dawniej nazywane młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniem stawów, jest najczęstszą przewlekłą chorobą reumatyczną wieku dziecięcego. Charakteryzuje się zapaleniem błony maziowej stawów trwającym co najmniej 6 tygodni, które rozpoczyna się przed 16 rokiem życia. MIZS obejmuje kilka podtypów, w tym postać o początku uogólnionym, nielicznostawową, wielostawową, łuszczycową, z zapaleniem przyczepów ścięgnistych oraz nieokreśloną.

• sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa

  Sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa (SAR, ang. seasonal allergic rhinitis), potocznie zwane katarem siennym, to zapalny stan błony śluzowej nosa wywołany reakcją immunologiczną na alergeny sezonowe, głównie pyłki roślin. Schorzenie najczęściej występuje wiosną (pyłki drzew), wczesnym latem (pyłki traw) oraz późnym latem i wczesną jesienią (pyłki chwastów, zwłaszcza ambrozji). Charakteryzuje się takimi objawami jak wodnisty wyciek z nosa, kichanie, świąd i niedrożność nosa, a często towarzyszy mu alergiczne zapalenie spojówek.

• profilaktyka nawrotowej zatorowości płucnej

  Profilaktyka nawrotowej zatorowości płucnej to zespół działań medycznych mających na celu zapobieganie ponownemu wystąpieniu zatoru tętnicy płucnej (ZP) u pacjentów, którzy już przebyli ten epizod. Zatorowość płucna jest stanem zagrażającym życiu, w którym materiał zatorowy, najczęściej skrzeplina pochodząca z żył głębokich kończyn dolnych, blokuje tętnice płucne lub ich odgałęzienia.

• profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich

  Profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) jest istotnym elementem opieki nad pacjentami, którzy przebyli już epizod zakrzepowy. Nawrót ZŻG występuje u około 30% pacjentów w ciągu 10 lat od pierwszego incydentu, przy czym ryzyko jest najwyższe w pierwszych 6-12 miesiącach. Czynniki zwiększające ryzyko nawrotu to m.in. idiopatyczna pierwsza zakrzepica, obecność trombofili, aktywna choroba nowotworowa, niepełna rekanalizacja żył oraz brak ustalonej przyczyny pierwszego epizodu.

• zapobieganie dużym zdarzeniom sercowo-naczyniowym

  Zapobieganie dużym zdarzeniom sercowo-naczyniowym stanowi kluczowy cel w kardiologii prewencyjnej. Duże zdarzenia sercowo-naczyniowe (MACE – Major Adverse Cardiac Events) obejmują zawał serca, udar mózgu, konieczność pilnej rewaskularyzacji naczyń wieńcowych oraz zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych. Wskazanie to dotyczy pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, obejmującym osoby po przebytym zawale serca, z chorobą wieńcową, cukrzycą z powikłaniami narządowymi, przewlekłą chorobą nerek czy miażdżycą tętnic obwodowych.

• choroba tętnic obwodowych

  Choroba tętnic obwodowych (PAD, Peripheral Artery Disease) to schorzenie naczyniowe charakteryzujące się zwężeniem lub zamknięciem tętnic obwodowych, najczęściej w kończynach dolnych. Główną przyczyną jest miażdżyca, prowadząca do ograniczenia przepływu krwi i niedokrwienia tkanek. Pacjenci doświadczają objawów takich jak chromanie przestankowe (ból kończyn podczas wysiłku), ból spoczynkowy, zaburzenia troficzne skóry, trudno gojące się rany, a w zaawansowanych przypadkach – krytyczne niedokrwienie kończyny zagrażające amputacją.