WZW typu B
Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B) to choroba zakaźna wywoływana przez wirus HBV (Hepatitis B Virus), który atakuje komórki wątroby, powodując ich uszkodzenie i stan zapalny. Zakażenie może przebiegać w formie ostrej lub przewlekłej, która zwiększa ryzyko marskości wątroby oraz raka wątrobowokomórkowego.
Transmisja wirusa HBV odbywa się poprzez kontakt z krwią i płynami ustrojowymi osoby zakażonej. Najczęstsze drogi zakażenia obejmują kontakty seksualne, używanie niesterylnego sprzętu medycznego, zabiegi kosmetyczne z naruszeniem ciągłości skóry oraz przeniesienie wertykalne z matki na dziecko podczas porodu.
Diagnostyka WZW B opiera się na badaniach serologicznych wykrywających antygeny wirusa (HBsAg, HBeAg) oraz przeciwciała (anty-HBs, anty-HBe, anty-HBc). Badania molekularne (HBV DNA) pozwalają określić wiremię i monitorować skuteczność leczenia. W diagnostyce wykorzystuje się również badania biochemiczne oceniające funkcję wątroby (ALT, AST, bilirubina).
Profilaktyka WZW B obejmuje szczepienia ochronne, które są skuteczną metodą zapobiegania zakażeniu. W Polsce szczepienia przeciw HBV są obowiązkowe dla noworodków oraz zalecane dla grup ryzyka. Leczenie przewlekłego WZW B opiera się na stosowaniu analogów nukleozydowych/nukleotydowych (entekawir, tenofowir) lub interferonu pegylowanego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak trzustki – Etiologia i przyczyny
Rak trzustki, głównie gruczolakorak przewodowy (90% przypadków) oraz nowotwory neuroendokrynne (12%), rozwija się w wyniku niekontrolowanych podziałów komórek trzustki, wywołanych mutacjami genetycznymi. Około 5-10% przypadków ma podłoże dziedziczne, związane z mutacjami w genach BRCA1/2, PALB2, CDKN2A, STK11, PRSS1, SPINK1, APC, a także zespołami Lyncha, FAMMM, Peutza-Jeghersa, von Hippel-Lindau i MEN1. Ryzyko jest szczególnie wysokie u osób z co najmniej dwoma krewnymi pierwszego stopnia chorymi na raka trzustki przed 50. rokiem życia. Mutacje nabyte, zwłaszcza w genie KRAS, BRAF i DPC4 (SMAD4), odpowiadają za 90-95% przypadków i mogą być indukowane przez czynniki środowiskowe, takie jak dym tytoniowy, który podwaja ryzyko zachorowania i odpowiada za 20-30% przypadków.
cholecystektomia, czerwone mięso, dysfagia, dziedziczne zapalenie trzustki, gen supresorowy nowotworu, gruczolakorak trzustki, Helicobacter pylori, kamica żółciowa, mutacja BRAF, mutacja BRCA, mutacja genetyczna, mutacja KRAS, narażenie zawodowe, nowotwór neuroendokrynny, onkogen, otyłość brzuszna, palenie tytoniu, przewlekłe zapalenie trzustki, przewody trzustkowe, rodzinna polipowatość gruczolakowata, WZW typu B, zespół FAMMM, zespół Lyncha, zespół MEN1, zespół Peutza-Jeghersa, zespół von Hippel-Lindau - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bortezomib Reddy
Bortezomib Reddy, stosowany dożylnie lub podskórnie, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na liczne działania niepożądane, w tym toksyczność hematologiczną (małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość) z charakterystycznym spadkiem liczby płytek krwi do najniższych wartości około 11. dnia cyklu, oraz toksyczność przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, wymioty, zaparcia). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko niedrożności jelit u pacjentów z zaparciami oraz na konieczność profilaktyki przeciwwirusowej przeciwko reaktywacji wirusa półpaśca. W terapii skojarzonej z talidomidem wskazane jest wykluczenie ciąży i stosowanie skutecznej antykoncepcji. W przypadku małopłytkowości zaleca się wstrzymanie leczenia przy liczbie płytek poniżej 25 000/μl (lub 30 000/μl w terapii z melfalanem i prednizonem) oraz rozważenie transfuzji płytek. Neutropenię należy monitorować i w razie infekcji wdrożyć leczenie przeciwinfekcyjne oraz rozważyć G-CSF.
ból neuropatyczny, chłoniak z komórek płaszcza, hiperbilirubinemia, hiperestezja, hipoestezja, hipotonia ortostatyczna, kłębuszkowe zapalenie nerek, małopłytkowość, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neuropatia ruchowa, neuropatia układu autonomicznego, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, parestezje, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reaktywacja wirusa półpaśca, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpiczak mnogi, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, wirus Johna Cunninghama, wirus półpaśca, WZW typu B, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon substancji czynnych
Immunoglobulina – Dawkowanie i sposób podawania
Immunoglobuliny stanowią kluczowe preparaty terapeutyczne stosowane w różnych wskazaniach klinicznych, z dawkowaniem i sposobem podawania dostosowanym do rodzaju immunoglobuliny, wskazania, masy ciała oraz indywidualnych uwarunkowań pacjenta. Preparat Biseko zawiera około 10 g immunoglobulin w 1000 ml roztworu (IgG 7,0 g, IgA 1,4 g, IgM 0,5 g) i podawany jest dożylnie z dawką do 2000 ml/dobę u dorosłych oraz 15-20 ml/kg mc./dobę u dzieci, z początkową szybkością infuzji 1 ml/kg/h, zwiększaną do maksymalnie 4 ml/kg/h. Immunoglobuliny anty-D (Gamma anty-D 150 i Rhophylac 300) stosuje się profilaktycznie i terapeutycznie w dawkach od 150 do 300 μg (750-1500 j.m.), podawanych domięśniowo lub dożylnie, z dawkowaniem zależnym od sytuacji klinicznej (np. profilaktyka przed- i poporodowa, krwotok płodowo-matczyny). W przypadku dużych dawek (>5 ml) zaleca się podawanie w podzielonych dawkach w różne miejsca ciała, a u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia preferuje się podanie podskórne lub dożylne.
allogeniczny przeszczep komórek macierzystych, amniopunkcja diagnostyczna, anafilaksja, choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, cięcie cesarskie, cytometria przepływowa, GVHD, hemodializa, immunoglobulina, immunoglobulina A, immunoglobulina anty-D, immunoglobulina G, immunoglobulina M, immunoglobulina przeciw wirusowi cytomegalii, immunoglobulina przeciw WZW B, immunoglobulina przeciwko limfocytom T, izoimmunizacja, koncentrat krwinek czerwonych, krwotok płodowo-matczyny, krwotok przezłożyskowy, lek przeciwhistaminowy, metyloprednizolon, nadwrażliwość, odrzucenie przeszczepu, poród niewczesny, poród patologiczny, poród przedwczesny, przeszczep narządu miąższowego, przeszczep szpiku kostnego, przeszczep wątroby, serokonwersja, skrwawienie płodu, test antyglobulinowy, test Kleihauer-Betke, test papainowy, wirus cytomegalii, wydobycie łożyska, WZW typu B - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Entecavir Zentiva 1 mg
Entekawir, stosowany w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Ze względu na brak jednoznacznych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania entekawiru w ciąży, zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii. Badania przedkliniczne wykazały potencjalne ryzyko reprodukcyjne przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane u ludzi, jednak brak jest jednoznacznych dowodów na szkodliwość u ludzi. Entekawir nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, a decyzja o terapii powinna być indywidualna. Ponadto, brak jest danych potwierdzających wpływ entekawiru na transmisję wertykalną HBV, dlatego konieczne jest stosowanie standardowych procedur profilaktycznych, takich jak podanie immunoglobuliny anty-HBV (HBIG) oraz rozpoczęcie szczepień noworodka zgodnie z kalendarzem szczepień.
aktywne zakażenie HBV, antykoncepcja, badanie toksykologiczne, entekawir, HBIG, immunoglobulina anty-HBV, immunoprofilaktyka bierna i czynna, lek przeciwwirusowy, profilaktyka transmisji wertykalnej, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, szczepienie przeciwko WZW B, transmisja wertykalna HBV, wirus HBV, WZW typu B, zakażenie HBV