rdzeń nadnerczy
Rdzeń nadnerczy stanowi wewnętrzną część nadnercza, zajmującą około 10% masy tego narządu. Jest to wyspecjalizowana tkanka neuroendokrynna pochodzenia ektodermalnego, wywodząca się z grzebienia nerwowego. Pod względem funkcjonalnym rdzeń nadnerczy jest częścią układu współczulnego i działa jako gruczoł wydzielania wewnętrznego.
Główną funkcją rdzenia nadnerczy jest produkcja i wydzielanie katecholamin – adrenaliny (około 80%) i noradrenaliny (około 20%). Komórki rdzenia nadnerczy, zwane chromafinowymi ze względu na ich powinowactwo do barwników chromowych, są odpowiedzialne za syntezę tych hormonów. Wydzielanie katecholamin jest regulowane przez preganglionarne włókna współczulne i zachodzi w odpowiedzi na stres, wysiłek fizyczny czy hipoglikemię.
Katecholaminy uwalniane przez rdzeń nadnerczy odgrywają kluczową rolę w reakcji „walcz lub uciekaj”, powodując zwiększenie częstości akcji serca, rozszerzenie oskrzeli, zwiększenie ciśnienia tętniczego, przekierowanie przepływu krwi do mięśni szkieletowych i serca oraz mobilizację rezerw energetycznych. Zaburzenia funkcji rdzenia nadnerczy mogą prowadzić do rozwoju guzów chromochłonnych (pheochromocytoma), które charakteryzują się nadmiernym wydzielaniem katecholamin, powodując napadowe lub utrwalone nadciśnienie tętnicze.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lavistina 8 mg
Betahistyna w dawce 8 mg (Lavistina) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na betahistynę lub substancje pomocnicze, w tym 70 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co może wywołać reakcje alergiczne o różnym nasileniu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest również obecność guza chromochłonnego nadnerczy (pheochromocytoma), ze względu na ryzyko indukcji uwalniania katecholamin i gwałtownego wzrostu ciśnienia tętniczego, co stanowi zagrożenie życia. W przypadku wystąpienia objawów alergicznych po podaniu leku należy natychmiast przerwać terapię i skonsultować się z lekarzem.
adrenalina i noradrenalina, amina katecholowa, astma oskrzelowa, betahistyny dichlorowodorek, choroba wrzodowa, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciśnienie tętnicze krwi, działanie niepożądane, guz chromochłonny nadnerczy, katecholamina, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na betahistynę, nietolerancja laktozy, pheochromocytoma, rdzeń nadnerczy, skurcz oskrzeli, syntetyczny analog histaminy, wydzielanie kwasu żołądkowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Adrenalina Aguettant 1 mg/10 ml
Produkt leczniczy Adrenalina Aguettant (1 mg/10 ml, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce) charakteryzuje się ograniczonym zakresem danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Adrenalina, będąca naturalną katecholaminą i neurotransmiterem układu współczulnego, posiada dobrze poznany profil farmakologiczny i toksykologiczny oparty na wieloletnim doświadczeniu klinicznym. Dokumentacja nie zawiera szczegółowych informacji o toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, działaniu rakotwórczym ani wpływie na rozród i rozwój potomstwa, co jest typowe dla substancji o długim okresie stosowania w praktyce medycznej.
- Leksykon chorób i schorzeń
Wielogruczolakowatość endokrynna typu 2 (men 2) – Objawy
Wielogruczolakowatość endokrynna typu 2 (MEN 2) to autosomalnie dominujące schorzenie genetyczne spowodowane mutacją w genie RET, charakteryzujące się niemal 100% penetracją raka rdzeniastego tarczycy (MTC). MEN 2 dzieli się na podtypy MEN 2A (95% przypadków) i MEN 2B (5%), różniące się wiekiem wystąpienia i agresywnością MTC – w MEN 2A nowotwór rozwija się zwykle między 1. a 3. dekadą życia, natomiast w MEN 2B pojawia się już w niemowlęctwie i cechuje się bardziej agresywnym przebiegiem. U około 40-50% pacjentów występuje pheochromocytoma, często obustronna i wieloogniskowa, manifestująca się napadowym nadciśnieniem tętniczym, tachykardią, bólami głowy i nadmierną potliwością. Pierwotna nadczynność przytarczyc (PHPT) dotyczy 10-30% chorych z MEN 2A, manifestując się hiperkalcemią i objawami takimi jak bóle mięśni, kamica nerkowa czy osteoporoza. W MEN 2B charakterystyczne są cechy fenotypowe typu marfanoidalnego oraz nerwiakowłókniaki śluzówkowe, a także rozlana ganglioneuromatoza przewodu pokarmowego, prowadząca do przewlekłych zaparć, biegunek i megacolon.
aganglionoza okrężnicy, biegunka, cechy marfanoidalne, choroba Hirschsprunga, chrypka, dysfagia, gen RET, guz tarczycy, hiperkalcemia, hiperkalciuria, kalcytonina, kamica nerkowa, katecholaminy, kifoskolioza, komórki C tarczycy, megacolon, nadciśnienie tętnicze, nefrokalcynoza, parathormon, pectus excavatum, perystaltyka jelita, pheochromocytoma, pierwotna nadczynność przytarczyc, profilaktyczna tyreoidektomia, protoonkogen RET, przerzuty do węzłów chłonnych, rak rdzeniasty tarczycy, rdzeń nadnerczy, wielogruczolakowatość endokrynna typu 2 - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib MSN 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sunitynibu wykazały toksyczność wielonarządową przy klinicznie istotnych poziomach ekspozycji, obejmującą przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ krwiotwórczy i limfatyczny (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja, martwica komórek), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, choć obserwowano poliploidię in vitro; metabolit aktywny nie był oceniany. W badaniach rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów stwierdzono zwiększoną częstość nowotworów (m.in. rak żołądka, dwunastnicy, złośliwy śródbłoniak krwionośny, rak gruczołów Brunnera) przy dawkach ≥ 25 mg/kg mc./dobę (ekspozycja ≥ 7,3 razy AUC u pacjentów) oraz 3 mg/kg mc./dobę (ekspozycja ≥ 7,8 razy AUC), jednak znaczenie kliniczne dla ludzi pozostaje nieustalone.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków jajnikowych, ciałko żółte, działanie klastogenne, działanie mutagenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoł krokowy, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, kanaliki jądrowe, komórki mezangium, kora nadnerczy, kostnienie kręgów, limfocyty krwi obwodowej, organogeneza, pęcherzyki nasienne, płytka wzrostu, poliploidia, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, rdzeń nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śmiertelność zarodkowa, sunitynib, szpik kostny, tkanka limfoidalna, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ krwiotwórczy, węzeł chłonny, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Betahistyna Bluefish 24 mg
Betahistyna Bluefish, dostępna w dawkach 8 mg, 16 mg oraz 24 mg w formie tabletek, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na betahistynę dichlorowodorek oraz na substancje pomocnicze, w tym mannitol, którego zawartość wynosi odpowiednio 20,6 mg w tabletce 8 mg, 41,2 mg w tabletce 16 mg oraz 61,8 mg w tabletce 24 mg. U pacjentów z potwierdzoną alergią na mannitol konieczne jest rozważenie alternatywnego leczenia. Kolejnym przeciwwskazaniem jest obecność guza chromochłonnego nadnerczy (pheochromocytoma), ze względu na ryzyko niebezpiecznego wzrostu ciśnienia tętniczego wynikającego z interakcji betahistyny z katecholaminami wydzielanymi przez guz.
alternatywne leczenie, betahistyna, betahistyny dichlorowodorek, ciśnienie tętnicze, dawkowanie leku, dostosowanie dawkowania, guz chromochłonny nadnerczy, katecholaminy, komórki chromochłonne, mannitol, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, pheochromocytoma, przeciwwskazania do stosowania, rdzeń nadnerczy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, tabletki dzielone, wywiad alergologiczny