glukuronylotransferaza

Glukuronylotransferaza to kluczowy enzym z grupy transferaz, uczestniczący w procesach detoksykacji organizmu poprzez sprzęganie różnych substancji endogennych i egzogennych z kwasem glukuronowym. Proces ten, nazywany glukuronidacją, stanowi główny szlak metabolizmu II fazy, zwiększający hydrofilność metabolitów i ułatwiający ich wydalanie z organizmu.

Glukuronylotransferazy występują głównie w wątrobie, ale można je znaleźć również w jelitach, nerkach i innych tkankach. Enzymy te wykorzystują UDP-glukuronowy kwas jako donor grupy glukuronylowej. Najbardziej znaną grupą tych enzymów są UDP-glukuronylotransferazy (UGT), które odgrywają kluczową rolę w metabolizmie wielu leków, związków naturalnych i substancji endogennych, w tym bilirubiny.

Defekty genetyczne w genach kodujących glukuronylotransferazy mogą prowadzić do różnych zaburzeń metabolicznych. Najbardziej znanym przykładem jest zespół Gilberta (hiperbilirubinemia niehemolityczna wrodzona), wywołany zmniejszoną aktywnością UGT1A1, co skutkuje upośledzeniem sprzęgania bilirubiny i jej podwyższonym poziomem we krwi. Inne istotne zaburzenia związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem tych enzymów to zespół Criglera-Najjara czy zespół Lucey-Driscolna.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Myfortic 180 mg

Kwas mykofenolowy (MPA), będący substancją czynną mykofenolanu sodu w produkcie Myfortic, charakteryzuje się wysoką efektywnością wchłaniania z przewodu pokarmowego (93%) oraz bezwzględną dostępnością biologiczną na poziomie 72% u pacjentów ze stabilną czynnością przeszczepionej nerki leczonych cyklosporyną. Tmax wynosi około 1,5-2 godziny, choć u około 10% pacjentów obserwuje się opóźnienie do kilku godzin, co nie wpływa na 24-godzinną wartość AUC. Preparat wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek od 180 mg do 2160 mg. Spożycie wysokotłuszczowego posiłku (55 g tłuszczu, 1000 kcal) nie zmienia AUC, ale obniża Cmax o 33% i wydłuża tmax o 3-5 godzin, co może powodować nakładanie się okresów wchłaniania kolejnych dawek, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego.
cyklosporyna, dekoniugacja, dostępność biologiczna, farmakokinetyka leku, glukuronid kwasu mykofenolowego, glukuronylotransferaza, hipoalbuminemia, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwas mykofenolowy, leczenie immunosupresyjne, metabolizm wątrobowy, mocznica, mykofenolan sodu, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, stężenie kwasu mykofenolowego, stężenie minimalne, tabletka dojelitowa, wiązanie z białkami
Leksykon leków
Interakcje leku – Febuxostat Solinea 80 mg

Febuksostat, jako inhibitor oksydazy ksantynowej (XO), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami metabolizowanymi przez ten enzym oraz innymi szlakami metabolicznymi, w tym glukuronidacją. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania febuksostatu z merkaptopuryną i azatiopryną ze względu na ryzyko toksyczności wynikające ze wzrostu ich stężenia w osoczu. W dawce 80 mg febuksostat nie wpływa na farmakokinetykę teofiliny (400 mg), a jednoczesne stosowanie z NLPZ, takimi jak naproksen (250 mg 2x/d), powoduje wzrost ekspozycji na febuksostat (Cmax +28%, AUC +41%, t1/2 +26%) bez konieczności modyfikacji dawki. Leki indukujące enzymy UGT mogą zwiększać metabolizm febuksostatu, co wymaga monitorowania stężenia kwasu moczowego w surowicy przez 1-2 tygodnie po rozpoczęciu terapii induktorem. Febuksostat może być bezpiecznie stosowany z kolchicyną, indometacyną, hydrochlorotiazydem oraz warfaryną bez konieczności zmiany dawkowania, a także wykazuje słabe hamowanie CYP2D6 i CYP2C8, co nie wymaga korekty dawek leków metabolizowanych przez te enzymy.
CYP2C8, CYP2D6, cytotoksyczne środki chemoterapeutyczne, czynnik krzepnięcia VII, dezypramina, farmakokinetyka, febuksostat, glukuronylotransferaza, hepatotoksyczność, hydrochlorotiazyd, indometacyna, inhibitor COX-2, inhibitor oksydazy ksantynowej, kolchicyna, kwas moczowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, merkaptopuryna i azatiopryna, metabolizm enzymatyczny, naproksen, niesteroidowe leki przeciwzapalne, oksydaza ksantynowa, pole pod krzywą stężenia, probenecyd, profil metaboliczny, rosiglitazon, stężenie maksymalne, teofilina, uszkodzenie wątroby, warfaryna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wskaźnik INR
Leksykon leków
Interakcje leku – Febuxostat MSN 120 mg

Febuksostat, jako inhibitor oksydazy ksantynowej (XO), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z lekami metabolizowanymi przez ten enzym. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania febuksostatu z merkaptopuryną i azatiopryną ze względu na ryzyko znacznego wzrostu ich stężenia w osoczu i nasilonej mielotoksyczności; w przypadku konieczności ko-terapii zaleca się redukcję dawki tych leków do ≤20% dawki wyjściowej. Febuksostat nie wykazuje klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę rosiglitazonu (substrat CYP2C8) ani teofiliny przy dawce 80 mg, a także nie wymaga modyfikacji dawkowania podczas jednoczesnego stosowania z kolchicyną, indometacyną, hydrochlorotiazydem czy warfaryną. W badaniach wykazano słabą inhibicję CYP2D6, co skutkuje wzrostem AUC dezypraminy o 22%, jednak bez konieczności zmiany dawkowania innych substratów tego enzymu.
azatiopryna, chemioterapia, CYP2C8, CYP2D6, dezypramina, dna moczanowa, febuksostat, glukuronylotransferaza, hiperurykemia, hydrochlorotiazyd, indometacyna, inhibitor COX-2, INR, kolchicyna, kryształy kwasu moczowego, kwas moczowy, lek cytotoksyczny, lek zobojętniający sok żołądkowy, merkaptopuryna, mielotoksyczność, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oksydaza ksantynowa, probenecyd, przeciwciało monoklonalne, rosiglitazon, teofilina, upośledzona funkcja wątroby, warfaryna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vetira 500 mg

Lewetyracetam cechuje się liniowym profilem farmakokinetycznym z wysoką biodostępnością doustną (~100%) i szybkim osiąganiem stężenia maksymalnego (Cmax) w osoczu po około 1,3 godziny u dorosłych. Po podaniu pojedynczej dawki 1000 mg Cmax wynosi około 31 μg/ml, a po wielokrotnym podaniu dwa razy na dobę wzrasta do 43 μg/ml. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (<10%) oraz objętość dystrybucji 0,5-0,7 l/kg, co odpowiada całkowitej objętości wody ustrojowej. Metabolizm lewetyracetamu jest minimalny, głównie przez enzymatyczną hydrolizę grupy acetamidowej do nieaktywnego metabolitu ucb L057, bez udziału cytochromu P450, co ogranicza potencjał interakcji lekowych. Okres półtrwania u dorosłych wynosi 7±1 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (95% dawki), z klirensem całkowitym około 0,96 ml/min/kg i klirensem nerkowym 0,6 ml/min/kg. Wydalanie koreluje z klirensem kreatyniny, co wymaga dostosowania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek, zwłaszcza w stadium schyłkowym, gdzie okres półtrwania może wydłużyć się do 25 godzin między dializami.
bezmocz, biodostępność, cytochrom P450, dializa, farmakokinetyka lewetyracetamu, filtracja kłębuszkowa, glukuronylotransferaza, hydroksylaza epoksydowa, induktor enzymatyczny, izoenzymy cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, leki przeciwpadaczkowe, metabolizm lewetyracetamu, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania lewetyracetamu, padaczka, reabsorpcja kanalikowa, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie leku w osoczu, stężenie maksymalne w osoczu, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Febuxostat Aurovitas 80 mg

Febuksostat, jako inhibitor oksydazy ksantynowej (XO), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z lekami immunosupresyjnymi takimi jak merkaptopuryna i azatiopryna. Hamowanie XO przez febuksostat prowadzi do zwiększenia stężenia tych leków w osoczu, co może skutkować mielotoksycznością; w takich przypadkach zaleca się redukcję dawki do 20% dawki wyjściowej lub mniej. Badania kliniczne potwierdziły bezpieczeństwo i skuteczność takiego podejścia. Febuksostat jest słabym inhibitorem enzymów CYP2C8 i CYP2D6, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania leków metabolizowanych przez te szlaki, takich jak rosiglitazon czy dezypramina (wzrost AUC o 22% przy dawce 120 mg). Ponadto, jednoczesne stosowanie febuksostatu z teofiliną (80 mg) nie wpływa na farmakokinetykę teofiliny, a interakcje z NLPZ (np. naproksen 250 mg 2x/dobę) prowadzą do umiarkowanego wzrostu ekspozycji na febuksostat (Cmax +28%, AUC +41%, t1/2 +26%) bez klinicznie istotnych działań niepożądanych, co nie wymaga zmiany dawkowania.
azatiopryna, choroba wątroby, czynnik krzepnięcia VII, dezypramina, dna moczanowa, farmakokinetyka rosiglitazonu, glukuronylotransferaza, hydrochlorotiazyd, indometacyna, induktor glukuronidacji, inhibitor COX-2, inhibitor CYP2D6, inhibitor glukuronidacji, inhibitor oksydazy ksantynowej, kolchicyna, lek NLPZ, merkaptopuryna, mielotoksyczność, N-desmetyl rosiglitazon, probenecyd, stężenie kwasu moczowego, substrat CYP2C8, teofilina, warfaryna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wskaźnik INR
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Myfortic 360 mg

Produkt leczniczy Myfortic (360 mg kwasu mykofenolowego w postaci mykofenolanu sodu, tabletki dojelitowe) wykazuje wysoką biodostępność (72%) i znaczne wchłanianie (93%) u pacjentów po przeszczepie nerki leczonych cyklosporyną. Tmax wynosi przeciętnie 1,5-2 godziny, choć u około 10% pacjentów obserwuje się opóźnienie do kilku godzin, bez wpływu na AUC. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 180-2160 mg. Spożycie wysokotłuszczowego posiłku (55 g tłuszczu, 1000 kcal) nie zmienia AUC, ale obniża Cmax o 33% i wydłuża tmax o 3-5 godzin, co może powodować nakładanie się okresów wchłaniania kolejnych dawek, jednak bez znaczenia klinicznego. Objętość dystrybucji MPA wynosi 50 l, a wiązanie z białkami osocza jest wysokie (MPA 97%, MPAG 82%), co ma znaczenie w stanach zmniejszonego wiązania (np. mocznica, hipoalbuminemia), zwiększając ryzyko działań niepożądanych.
dekoniugacja, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, flora bakteryjna jelit, glukuronid kwasu mykofenolowego, glukuronylotransferaza, hipoalbuminemia, klirens, kwas mykofenolowy, leczenie immunosupresyjne, mocznica, mykofenolan sodu, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, reabsorpcja, stężenie kwasu mykofenolowego, tabletka dojelitowa, wysokotłuszczowy posiłek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vetira 100 mg/ml

Produkt leczniczy Vetira zawiera lewetyracetam w stężeniu 100 mg/ml, podawany dożylnie w formie koncentratu do infuzji. Jednorazowa dawka 1500 mg podana w 15-minutowej infuzji jest farmakokinetycznie biorównoważna z dawką doustną 1500 mg. Lewetyracetam charakteryzuje się liniowym profilem farmakokinetycznym, niskim wiązaniem z białkami osocza (<10%), objętością dystrybucji około 0,5-0,7 l/kg oraz okresem półtrwania u dorosłych wynoszącym 7±1 godzin. Lek jest eliminowany głównie przez nerki (95% dawki), a jego klirens całkowity wynosi 0,96 ml/min/kg masy ciała. U osób starszych okres półtrwania wydłuża się do 10-11 godzin, co wiąże się z obniżoną funkcją nerek i wymaga dostosowania dawkowania. U pacjentów z niewydolnością nerek, w tym dializowanych, okres półtrwania może się wydłużyć do 25 godzin, a dializa usuwa około 51% leku w ciągu 4 godzin.
biorównoważność dawki, cytochrom P450, ekspozycja na lek, eliminacja lewetyracetamu, filtracja kłębuszkowa, glukuronidacja kwasu walproinowego, glukuronylotransferaza, hepatocyty, hydroksylacja pierścienia pirolidynowego, hydroksylaza epoksydowa, hydroliza grupy acetamidowej, klirens, klirens kreatyniny, koncentrat do sporządzania roztworu, lewetyracetam, liniowy profil farmakokinetyczny, metabolit ucb L057, objętość dystrybucji leku, okres półtrwania, padaczka, podanie wielokrotne, profil bezpieczeństwa, profil farmakokinetyczny, przemiana enancjomeryczna, przenikanie przez bariery biologiczne, reabsorpcja kanalikowa, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Normeg 1000 mg

Lewetyracetam, substancja czynna Normegu, charakteryzuje się liniowym profilem farmakokinetycznym z wysoką biodostępnością doustną (~100%) i szybkim osiąganiem stężenia maksymalnego (Cmax) około 1,3 godziny po podaniu. Po pojedynczej dawce 1000 mg Cmax wynosi średnio 31 μg/ml, a podczas terapii przewlekłej (1000 mg 2x/dobę) wzrasta do 43 μg/ml. Lek wykazuje minimalne wiązanie z białkami osocza (<10%) i objętość dystrybucji 0,5-0,7 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm jest ograniczony, głównie przez hydrolizę enzymatyczną niezależną od cytochromu P450, z powstaniem nieaktywnego metabolitu ucb L057 (24% dawki). Lewetyracetam jest wydalany głównie przez nerki (95% dawki w moczu, z czego 66% w formie niezmienionej), a okres półtrwania u dorosłych wynosi 7±1 godzin. Wydalanie koreluje z klirensem kreatyniny, co wymaga dostosowania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek, zwłaszcza u osób ze schyłkową niewydolnością, gdzie okres półtrwania wydłuża się do około 25 godzin między dializami, a dializa 4-godzinna usuwa około 51% leku.
analiza farmakokinetyczna, bezmocz, biodostępność doustna, cytochrom P450, farmakokinetyka lewetyracetamu, farmakokinetyka liniowa, filtracja kłębuszkowa, glukuronylotransferaza, hemodializa, hydroksylaza epoksydowa, hydroliza enzymatyczna, indukcja enzymatyczna, klirens kreatyniny, klirens leku, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, metabolizm leku, monitorowanie stężenia leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, padaczka, reabsorpcja kanalikowa, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny leku, stężenie maksymalne, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Luminalum Unia 100 mg

Fenobarbital, substancja czynna Luminalum UNIA, wykazuje silne właściwości indukujące mikrosomalne enzymy wątrobowe, co prowadzi do przyspieszenia metabolizmu wielu leków i osłabienia ich działania terapeutycznego. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi (np. prymidon, karbamazepina, kwas walproinowy, fenytoina), które wymagają ścisłego monitorowania stężeń i dostosowania dawek. Fenobarbital zmniejsza skuteczność doustnych antykoncepcyjnych zawierających estrogeny oraz leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryna, acenokumarol), co zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych i nieplanowanej ciąży. Ponadto, lek nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy w połączeniu z alkoholem, lekami psychotropowymi, opioidowymi oraz lekami nasennymi, co może prowadzić do ciężkich działań niepożądanych, włącznie z depresją oddechową i śpiączką.
acetazolamid, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk, barbiturany, bilirubina, brak laktazy, ciśnienie tętnicze, cyjanokobalamina, depresja oddechowa, doksycyklina, doustny preparat antykoncepcyjny, działanie hipotensyjne, działanie uspokajające, encefalopatia, fenobarbital, fentolamina, fenytoina, glukuronylotransferaza, guanetydyna, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hormon, inhibitor anhydrazy węglanowej, inhibitor MAO, INR, interakcja z alkoholem, karbamazepina, ketamina, krzywica, kwas walproinowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek psychotropowy, lek sercowo-naczyniowy, maprotylina, metoksyfluran, metotreksat, metronidazol, metyrapon, mikrosomalne enzymy wątrobowe, napad padaczkowy, nefrotoksyczność, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, ośrodkowy układ nerwowy, osteopenia, pochodna fenotiazyny, pochodna kwasu bursztynowego, pochodna tioksantenu, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, próg drgawkowy, prymidon, ryfampicyna, sprzęganie bilirubiny, środek znieczulający wziewny, witamina D, wziewny środek znieczulający, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon substancji czynnych
Mykofenolan mofetylu – Właściwości farmakokinetyczne

Mykofenolan mofetylu (MMF) jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiemu i całkowitemu przekształceniu do aktywnego metabolitu, kwasu mykofenolowego (MPA). Biodostępność MMF wynosi około 94% względem podania dożylnego, a MPA wiąże się z albuminami osocza w 97%. Wchłanianie MMF nie jest istotnie zmieniane przez pokarm, choć Cmax MPA zmniejsza się o około 40%. Wczesny okres po przeszczepieniu (<40 dni) charakteryzuje się obniżonym AUC MPA o 30% i Cmax o 40% w porównaniu do późniejszego okresu (3-6 miesięcy). Metabolizm MPA zachodzi głównie przez UGT1A9 do nieaktywnego MPAG, który jest wydalany głównie przez nerki (87% dawki), natomiast MPA stanowi mniej niż 1% wydalanej dawki. Krążenie jelitowo-wątrobowe powoduje wtórny wzrost stężenia MPA po 6-12 godzinach od podania, a jego zaburzenie (np. przez cholestyraminę) obniża AUC MPA o około 40%.
acyloglukuronid, alkoholowa marskość wątroby, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, biegunka, biodostępność, biotransformacja, cholestyramina, ciężka przewlekła niewydolność nerek, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, dystrybucja, działanie immunosupresyjne, etynyloestradiol, fenolowy glukuronid MPA, gestoden, glukuronylotransferaza, hamowanie owulacji, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas mykofenolowy, leukopenia, lewonorgestrel, metabolizm kwasu mykofenolowego, mykofenolan mofetylu, okres półtrwania, opóźniona czynność nerki przeszczepionej, ostre odrzucanie przeszczepu, pierwotna marskość żółciowa, polipeptydy transportujące aniony organiczne, przesączanie kłębuszkowe, sekwestranty kwasów żółciowych, transportery anionów organicznych