aspartam
Aspartam to słodzik syntetyczny, szeroko stosowany jako zamiennik cukru w produktach spożywczych o obniżonej kaloryczności. Jest około 200 razy słodszy od sacharozy, dzięki czemu może być stosowany w niewielkich ilościach do uzyskania pożądanego efektu słodzącego.
Pod względem chemicznym aspartam jest estrem metylowym dipeptydu złożonego z kwasu asparaginowego i fenyloalaniny. Po spożyciu ulega hydrolizie w przewodzie pokarmowym do tych aminokwasów oraz metanolu. Ze względu na zawartość fenyloalaniny, produkty zawierające aspartam są przeciwwskazane dla osób z fenyloketonurią.
Bezpieczeństwo aspartamu było przedmiotem licznych badań naukowych. Dopuszczalne dzienne spożycie (ADI) zostało ustalone przez EFSA na poziomie 40 mg/kg masy ciała. W 2023 roku IARC sklasyfikowała aspartam jako „możliwie rakotwórczy dla ludzi” (grupa 2B), jednak podkreślono, że ryzyko przy spożyciu w granicach ADI pozostaje niskie.
Aspartam znajduje zastosowanie w wielu produktach spożywczych, w tym napojach dietetycznych, gumach do żucia, deserach, jogurtach i preparatach farmaceutycznych. W przeciwieństwie do innych słodzików, nie jest stabilny termicznie, więc nie nadaje się do stosowania w produktach wymagających obróbki cieplnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Glukozamina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie glukozaminy wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z astmą oskrzelową ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów alergicznych, które ustępują po odstawieniu leku. U chorych z niewydolnością nerek lub wątroby, mimo braku konieczności modyfikacji dawkowania, zaleca się ścisły nadzór, zwłaszcza przy preparacie Arthryl Fast. Produkt Chronada zawiera sól sodową siarczanu chondroityny, która może bardzo rzadko (<1/10 000) powodować obrzęki i zatrzymanie płynów, co jest istotne u pacjentów z niewydolnością serca i/lub nerek. U osób z zaburzeniami tolerancji glukozy i cukrzycą konieczne jest monitorowanie stężenia glukozy i ewentualna korekta insulinoterapii. Ponadto, u pacjentów z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych zaleca się kontrolę lipidogramu, gdyż odnotowano przypadki podwyższonego cholesterolu podczas terapii glukozaminą.
amiodaron, aspartam, astma oskrzelowa, biodostępność, bradykardia, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, działanie porfirynogenne, fenyloalanina, fenyloketonuria, glikemia, hipercholesterolemia, hipotensja, hipowolemnia, kinaza fosfokreatynowa, lek przeciwarytmiczny, lidokaina, miastenia, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostry zawał mięśnia sercowego, padaczka, porfiria, profil lipidowy, reakcja alergiczna, retencja płynów, siarczan chondroityny, sorbitol, wodobrzusze, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia tolerancji glukozy, zaostrzenie astmy, zastoinowa niewydolność serca, zawartość sodu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Montelukast Bluefish Pharma 5 mg
Montelukast Bluefish Pharma w dawce 5 mg, dostępny w formie tabletek do rozgryzania i żucia, zawiera montelukast w postaci soli sodowej jako substancję czynną. Każda tabletka zawiera dokładnie 5 mg montelukastu oraz 1,5 mg aspartamu (E 951), co jest istotne dla pacjentów z fenyloketonurią. Tabletki mają jasnoróżowy kolor z nakrapianiem, owalny kształt i są oznakowane symbolami „I” oraz „113”. Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak mannitol, kroskarmeloza sodowa, hydroksypropyloceluloza, tlenek żelaza czerwony, celuloza mikrokrystaliczna, aromat wiśniowy oraz stearynian magnezu, które wpływają na właściwości farmaceutyczne i sensoryczne leku.
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Punkamlar 1,5 mg
Preparat PUNKAMLAR zawiera 1,5 mg cytyzynikliny w postaci tabletek powlekanych i zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Nie obserwuje się u pacjentów zaburzeń koncentracji, wydłużenia czasu reakcji, senności czy zawrotów głowy, które mogłyby negatywnie oddziaływać na funkcje poznawcze i motoryczne. Tabletki mają średnicę 5 mm, są jasnozielone do zielonkawego, a dodatkowo zawierają 0,12 mg aspartamu jako substancję pomocniczą. Lekarz powinien jednak uwzględnić możliwość indywidualnych reakcji pacjenta, zwłaszcza w początkowym okresie terapii, i poinformować o konieczności obserwacji własnych objawów mogących wpływać na bezpieczeństwo podczas prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn.
aspartam, charakterystyka produktu leczniczego, cytyzyniklina, dokumentacja medyczna, funkcje poznawcze, praktyka lekarska, reakcja organizmu, senność, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, terapia farmakologiczna, wydłużony czas reakcji, zaburzenie koncentracji, zawroty głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aceflucil 600 mg
Acetylocysteinę (Aceflucil 600 mg, tabletki musujące) należy stosować u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wyłącznie po indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Obecnie brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku w ciąży oraz przenikania do mleka kobiecego. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka, płodu, poród ani rozwój pourodzeniowy potomstwa, a także nie stwierdzono zaburzeń płodności. Decyzja o leczeniu powinna być podjęta wspólnie z pacjentką po omówieniu wskazań klinicznych i potencjalnych zagrożeń.
- Leksykon substancji czynnych
Chloroheksydyna – Przeciwwskazania stosowania
Chloroheksydyna, występująca głównie jako dichlorowodorek lub diglukonian, jest szeroko stosowanym środkiem przeciwbakteryjnym, jednak jej użycie wiąże się z licznymi przeciwwskazaniami. Podstawowym jest nadwrażliwość na chloroheksydynę lub substancje pomocnicze, obejmująca wszystkie formy farmaceutyczne i drogi podania. Preparaty zawierające dodatkowo środki znieczulające, takie jak benzokaina czy lidokaina, wymagają uwzględnienia nadwrażliwości na te składniki oraz na inne leki z grupy amidów. Istotne są ograniczenia wiekowe: tabletki do ssania z chloroheksydyną i benzokainą są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 lat, preparaty z lidokainą u dzieci poniżej 6 lat, a roztwory do stosowania na skórę i błony śluzowe (np. Spirytus Hibitanowy 0,5% ATS, Skinsept mucosa) u niemowląt i małych dzieci. Ponadto, preparaty te nie powinny być stosowane na uszkodzoną skórę, otwarte rany, oparzenia, okolice oczu i uszu, a niektóre nie nadają się do aplikacji na błony śluzowe nosa, oskrzeli czy w obrębie jamy brzusznej.
aspartam, chloroheksydyna, cholinoesteraza osoczowa, dezynfekcja skóry, dichlorowodorek, działanie przeciwbakteryjne, dziedziczna nietolerancja fruktozy, izomalt, leki miejscowo znieczulające, lidokaina, methemoglobinemia, nadwrażliwość na substancję czynną, owrzodzenie jamy ustnej, reakcja anafilaktyczna, roztwór do płukania jamy ustnej, sorbitol, spirytus hibitanowy, środek antyseptyczny, substancja pomocnicza, substancja znieczulająca, tabletki do ssania, uszkodzona skóra - Leksykon substancji czynnych
Cytyzyniklina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Cytyzyniklina w formie tabletek powlekanych jest wskazana wyłącznie dla pacjentów z silnym motywem do zaprzestania palenia tytoniu, przy czym jednoczesne stosowanie leku i palenie lub używanie nikotyny może nasilać działania niepożądane nikotyny. Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze), endokrynologicznymi (guz chromochłonny, nadczynność tarczycy, cukrzyca), układu pokarmowego (choroba wrzodowa, refluks), zaburzeniami psychicznymi (schizofrenia) oraz niewydolnością nerek i wątroby. Ponadto, zaprzestanie palenia może spowolnić metabolizm leków metabolizowanych przez cytochrom CYP1A2, co prowadzi do wzrostu ich stężenia w osoczu, szczególnie istotne dla leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak teofilina, takryna, klozapina i ropinirol.
aspartam, astma, choroba Alzheimera, choroba niedokrwienna serca, choroba Parkinsona, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, cukrzyca, cytochrom CYP1A2, cytyzyna, cytyzyniklina, fenyloalanina, fenyloketonuria, flekainid, fluwoksamina, guz chromochłonny nadnerczy, imipramina, klomipramina, klozapina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, miażdżyca tętnic, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objaw neuropsychiatryczny, olanzapina, opioidowy lek przeciwbólowy, pentazocyna, POChP, ropinirol, schizofrenia, takryna, teofilina, wielopierścieniowy węglowodór aromatyczny, zaburzenie psychiczne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Apra 30 mg
Lek Apra (arypiprazol) posiada jedno bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania – nadwrażliwość na arypiprazol lub substancje pomocnicze zawarte w preparacie. W zależności od dawki (5 mg, 10 mg, 15 mg, 30 mg) tabletki zawierają różne ilości aspartamu (od 0,5 mg do 3 mg), laktozy jednowodnej (od 47,53 mg do 285,15 mg) oraz alkoholu benzylowego (od 0,0018 mg do 0,0108 mg). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z fenyloketonurią (ze względu na aspartam), nietolerancją laktozy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy oraz na dzieci do 3 lat, u których alkohol benzylowy może wywołać reakcje toksyczne. Różnorodność postaci i cech fizycznych tabletek (kształt, kolor, rozmiar) ma znaczenie dla prawidłowej identyfikacji dawki i zapobiegania błędom dawkowania.
alkohol benzylowy, arypiprazol, aspartam, fenyloalanina, fenyloketonuria, laktoza jednowodna, leczenie objawowe, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja toksyczna, tabletka, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Klabax EC 250 mg/5ml
Klabax EC to preparat zawierający klarytromycynę w formie granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej o stężeniu 250 mg/5 ml, przeznaczony głównie dla dzieci poniżej 12 roku życia. Standardowy czas terapii wynosi od 5 do 10 dni, dostosowany do czynnika etiologicznego i ciężkości zakażenia. Dawka dobowa dla dzieci wynosi 7,5 mg/kg masy ciała podawana dwukrotnie, z maksymalną dawką 500 mg dwa razy na dobę. Dla dzieci o masie ciała poniżej 8 kg dawka powinna być indywidualnie obliczana według wzoru 0,15 ml/kg masy ciała dwa razy na dobę. W przypadku pacjentów pediatrycznych z klirensem kreatyniny <30 ml/min/1,73 m² dawkę należy zmniejszyć o połowę do 7,5 mg/kg raz na dobę, a terapia nie powinna przekraczać 14 dni.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – AuroMirta ORO 15 mg
AuroMirta ORO to preparat zawierający mirtazapinę w dawkach 15 mg, 30 mg oraz 45 mg, dostępny w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej. Substancja czynna, mirtazapina, jest tetracyklicznym lekiem przeciwdepresyjnym. Tabletki zawierają również substancje pomocnicze takie jak krospowidon (środek rozsadzający), mannitol (wypełniacz i środek smakowy), celuloza mikrokrystaliczna, aspartam (substancja słodząca w ilościach odpowiednio 3 mg, 6 mg i 9 mg dla dawek 15 mg, 30 mg i 45 mg), krzemionka koloidalna, magnezu stearynian oraz aromaty truskawkowo-guaranowy i miętowy. Charakterystyczne oznaczenia tabletek to odpowiednio: „36” dla 15 mg, „37” dla 30 mg i „38” dla 45 mg, z literą „A” po drugiej stronie i okrągłym brzegiem.
aromat farmaceutyczny, aspartam, blister jednodawkowy, celuloza mikrokrystaliczna, folia farmaceutyczna, krospowidon, krzemionka koloidalna bezwodna, mannitol, mirtazapina, mirtazapina tabletki ulegające rozpadowi, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, środek rozsadzający, stearynian magnezu, substancja o znanym działaniu, substancja pomocnicza, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, utylizacja leków