antagonista receptora AT1
Antagoniści receptora AT1 (inaczej blokery receptora angiotensyny II, ARB lub sartany) to grupa leków działających na układ renina-angiotensyna-aldosteron, które selektywnie blokują receptor AT1 dla angiotensyny II. Poprzez to blokowanie hamują niekorzystne działania angiotensyny II, takie jak skurcz naczyń krwionośnych, zwiększenie reabsorpcji sodu i wody w nerkach oraz stymulacja wydzielania aldosteronu.
W praktyce klinicznej antagoniści receptora AT1 są stosowani w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, cukrzycowej choroby nerek oraz w prewencji wtórnej po zawale serca. Do tej grupy leków należą m.in. losartan, walsartan, kandesartan, telmisartan, irbesartan, olmesartan i azilsartan.
W przeciwieństwie do inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE-I), antagoniści receptora AT1 nie powodują wzrostu stężenia bradykininy, co przekłada się na znacznie niższe ryzyko występowania suchego kaszlu jako działania niepożądanego. Ponadto, rzadziej powodują obrzęk naczynioruchowy. Główne działania niepożądane sartanów to hipotensja, hiperkaliemia oraz pogorszenie funkcji nerek, szczególnie u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Zofenopryl – Właściwości farmakodynamiczne
Zofenopryl, jako sulfhydrylowy inhibitor ACE (kod ATC: C09AA15), działa poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron, co prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II i aldosteronu w osoczu. Jego wysoka skuteczność potwierdzona jest niską wartością stałej inhibicji Ki (0,4 nM). Po podaniu doustnym soli wapniowej zofenoprylu w dawkach 30 mg i 60 mg, aktywność ACE jest zahamowana odpowiednio o 53,4% i 74,4% po 24 godzinach. Mechanizm działania obejmuje również wzrost stężenia bradykininy i aktywację układu kalikreina-kinina, co przyczynia się do wazodylatacji i dodatkowego efektu przeciwnadciśnieniowego. Zofenopryl skutecznie obniża ciśnienie tętnicze zarówno w pozycji leżącej, jak i stojącej, bez kompensacyjnego przyspieszenia akcji serca, a jego działanie utrzymuje się podczas długotrwałej terapii, co jest korzystne w kontroli nadciśnienia tętniczego. U pacjentów czarnoskórych, zwłaszcza z niską aktywnością reniny, efekt terapeutyczny może być słabszy, jednak poprawia się po dodaniu leków moczopędnych.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, angiotensyna II, antagonista receptora AT1, bradykinina, cukrzyca typu 2, enzym konwertujący angiotensynę, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, leczenie skojarzone, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niewydolność krążenia, obwodowy opór naczyniowy, ostre uszkodzenie nerek, ostry zawał serca, prostaglandyny, przewlekła choroba nerek, remodeling mięśnia sercowego, tiazydowy lek moczopędny, układ kalikreina-kinina, układ renina-angiotensyna, wazodylatacja - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Revival Plus 20 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Revival Plus, zawierający olmesartan medoksomil i hydrochlorotiazyd, poddano szczegółowej ocenie toksyczności w badaniach przedklinicznych na szczurach i psach, trwających do 6 miesięcy. Głównym narządem docelowym toksyczności była nerka, gdzie zaobserwowano zwiększenie stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny w surowicy oraz zmiany zwyrodnieniowe i regeneracyjne kanalików nerkowych przy wysokich dawkach. Mechanizm nefrotoksyczności wiąże się z niedociśnieniem i zmniejszoną perfuzją nerkową, prowadzącą do niedotlenienia i uszkodzenia kanalików. Dodatkowo odnotowano pogorszenie parametrów morfologii krwi (spadek liczby erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu) oraz zmniejszenie masy serca u szczurów. Efekty te są zgodne z profilem toksyczności innych antagonistów receptora AT1 i inhibitorów ACE i prawdopodobnie nie mają istotnego znaczenia klinicznego przy stosowaniu terapeutycznym.
antagonista receptora AT1, azot mocznikowy, działanie teratogenne, erytrocyty, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, kanaliki nerkowe, kreatynina, morfologia krwi, narządy docelowe toksyczności, nefrotoksyczność, niedotlenienie kanalików nerkowych, ocena bezpieczeństwa leku, olmesartan medoksomil, perfuzja nerki, toksyczność płodowa, właściwości rakotwórcze, zmiany patologiczne - Leksykon leków
Interakcje leku – Presartan H 100 mg + 25 mg
Presartan H, zawierający losartan potasowy 100 mg oraz hydrochlorotiazyd 25 mg, charakteryzuje się złożonym profilem interakcji farmakologicznych wynikających z działania obu składników. Istotne klinicznie interakcje obejmują m.in. ryzyko hiperkaliemii przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych oszczędzających potas, suplementów potasu oraz substytutów soli zawierających potas. Losartan może zmniejszać wydalanie litu, co wymaga monitorowania stężenia litu w osoczu ze względu na ryzyko toksyczności. NLPZ, w tym inhibitory COX-2 i kwas acetylosalicylowy w dawkach przeciwzapalnych, mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe oraz zwiększać ryzyko zaburzeń czynności nerek, szczególnie u osób starszych i z istniejącą niewydolnością nerek. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS) z inhibitorami ACE, antagonistami receptora AT1 lub aliskirenem jest przeciwwskazana ze względu na zwiększone ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek. Hydrochlorotiazyd może upośledzać tolerancję glukozy, co wymaga dostosowania dawek leków przeciwcukrzycowych, zwłaszcza metforminy, ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej przy niewydolności nerek.
amina presyjna, antagonista receptora AT1, blokada układu RAA, dna moczanowa, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatriemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor COX-2, interakcje lekowe, jodowy środek kontrastujący, kortykosteroid, kwasica mleczanowa, lek cytotoksyczny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpsychotyczny, lek urykozuryczny, leki oszczędzające potas, leki przeciwcholinergiczne, leki przeciwgrzybicze, leki urykozuryczne, losartan potasowy, mielosupresja, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, presartan H, środek zwiotczający mięśnie, tolerancja glukozy, torsades de pointes, zaburzenie rytmu serca, żywica jonowymienna, żywice jonowymienne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Irbesartan Aurovitas 300 mg
Irbesartan Aurovitas, dostępny w dawkach 150 mg i 300 mg w formie tabletek, jest wskazany przede wszystkim do leczenia nadciśnienia tętniczego pierwotnego u dorosłych. Mechanizm działania polega na antagonizmie receptorów AT1 dla angiotensyny II, co prowadzi do rozszerzenia naczyń i obniżenia ciśnienia tętniczego. Lek jest szczególnie zalecany u pacjentów z nietolerancją innych leków przeciwnadciśnieniowych, w przypadku nieskuteczności dotychczasowej terapii, konieczności stosowania terapii wielolekowej oraz przy indywidualnych wskazaniach do stosowania antagonistów receptorów angiotensyny II.
albuminuria, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista receptora AT1, białkomocz, choroba nerek, ciśnienie tętnicze krwi, cukrzyca typu 2, interakcja lekowa, lek przeciwnadciśnieniowy, naczynie krwionośne, nadciśnienie tętnicze pierwotne, nefropatia cukrzycowa, receptor angiotensyny II, schyłkowa niewydolność, terapia hipotensyjna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olmita 40 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Olmita, zawierający olmesartan medoksomil i amlodypinę, wykazuje profil bezpieczeństwa zgodny z oczekiwaniami wynikającymi z farmakologii obu substancji. W 3-miesięcznym badaniu toksyczności u szczurów zaobserwowano zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych oraz zmiany nerkowe przypisywane olmesartanowi, a także zmiany w jelitach, nadnerczach i przerost przewodów mlecznych w gruczołach sutkowych związane z amlodypiną. Nie stwierdzono synergii toksyczności ani pojawienia się nowych efektów niepożądanych. Przewlekła toksyczność olmesartanu obejmowała podwyższenie stężenia azotu mocznikowego (BUN) i kreatyniny, zmniejszenie masy serca oraz uszkodzenia nerek, typowe dla antagonistów receptorów AT1 i inhibitorów ACE, z możliwością modyfikacji przez podanie chlorku sodu. W badaniach genotoksyczności olmesartan wykazywał działanie in vitro, jednak in vivo nie potwierdzono istotnej genotoksyczności, a badania rakotwórczości nie wykazały działania kancerogennego.
antagonista angiotensyny II, antagonista receptora AT1, azot mocznikowy, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, komórki przykłębuszkowe nerek, komórki Sertoliego, lek przeciwnadciśnieniowy, miedniczki nerkowe, olmesartan medoksomil i amlodypina, parametry czerwonokrwinkowe, pęknięcia chromosomów, renina - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Presartan 50 mg
Losartan potasowy, będący antagonistą receptora AT1 dla angiotensyny II, wykazuje selektywne blokowanie tego receptora, co prowadzi do skutecznej redukcji ciśnienia tętniczego zarówno u dorosłych, jak i dzieci (6-16 lat) z nadciśnieniem. W badaniach klinicznych dawki od 25 do 100 mg/dobę wykazały istotne obniżenie ciśnienia skurczowego i rozkurczowego, przy czym efekt hipotensyjny utrzymuje się przez całą dobę bez efektu „z odbicia”. Losartan nie wpływa istotnie na częstość akcji serca i jest dobrze tolerowany, z mniejszą częstością działań niepożądanych związanych z bradykininą w porównaniu do inhibitorów ACE. W badaniu LIFE (n=9193, wiek 55-80 lat) losartan 50-100 mg/dobę zmniejszył ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych o 13% (p=0,021) oraz ryzyko udaru mózgu o 25% (p=0,001) w porównaniu z atenololem, przy podobnym obniżeniu ciśnienia (<140/90 mm Hg). Wyniki te nie odnoszą się do pacjentów rasy czarnej, u których losartan był mniej skuteczny.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, aliskiren, angiotensyna II, antagonista receptora AT1, beta-adrenolityk, białkomocz, ciśnienie tętnicze krwi, cukrzyca typu 2, dializoterapia, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, konwertaza angiotensyny, kwas karboksylowy E 3174, losartan potasowy, mięsień gładki naczyń, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niewydolność serca, ostre uszkodzenie nerek, przerost lewej komory serca, przewlekła choroba nerek, receptor AT1, schyłkowa niewydolność nerek, sercowo-naczyniowy, stężenie kreatyniny, udar mózgu, zawał mięśnia sercowego, zwężenie naczyń krwionośnych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Telmisartanum Teva B.V. 40 mg
Telmisartan, będący selektywnym antagonistą receptora angiotensyny II typu AT1 (kod ATC: C09CA07), wykazuje wysokie powinowactwo do tego receptora, skutecznie blokując działanie angiotensyny II bez agonistycznego efektu. Jego mechanizm działania obejmuje również obniżenie stężenia aldosteronu, przy braku wpływu na aktywność reninową osocza, kanały jonowe oraz konwertazę angiotensyny, co eliminuje ryzyko działań niepożądanych związanych z bradykininą, takich jak suchy kaszel. Efekt hipotensyjny rozwija się stopniowo, osiągając maksimum po 4-8 tygodniach terapii, z utrzymaniem działania przez 24 godziny, co potwierdzają pomiary ambulatoryjne. Telmisartan skutecznie obniża zarówno ciśnienie skurczowe, jak i rozkurczowe, nie wpływając na częstość akcji serca, a jego działanie jest porównywalne z amlodypiną, atenololem, enalaprilem, hydrochlorotiazydem i lizynoprylem. W przypadku przerwania leczenia nie obserwuje się efektu odbicia ciśnienia tętniczego.
aldosteron, ambulatoryjny pomiar ciśnienia, amlodypina, antagonista kanałów wapniowych, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista receptora AT1, atenolol, beta-adrenolityk, bradykinina, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, diuretyk tiazydowy, działanie natriuretyczne, efekt hipotensyjny, enalapril, eozynofilia, hydrochlorotiazyd, inhibitor konwertazy angiotensyny, konwertaza angiotensyny, lizynopryl, pierwotne nadciśnienie tętnicze, receptor AT1 - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Olimestra 20 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne produktu leczniczego Co-Olimestra, zawierającego olmesartan medoksomil i hydrochlorotiazyd, przeprowadzone na szczurach i psach wykazały, że głównym narządem docelowym działania toksycznego są nerki. Długotrwałe podawanie doustne różnych dawek leku przez okres do 6 miesięcy prowadziło do zwiększenia stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny w surowicy, a także zmian degeneracyjnych i regeneracyjnych w nerkach, co wiązało się z hemodynamicznym zmniejszeniem perfuzji nerkowej i niedotlenieniem cewek nerkowych. Ponadto u szczurów zaobserwowano obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt) oraz zmniejszenie masy serca, co jest zgodne z działaniem innych antagonistów receptora AT1 i inhibitorów ACE, jednak te efekty nie mają prawdopodobnie znaczenia klinicznego przy stosowaniu zalecanych dawek terapeutycznych u ludzi. Badania genotoksyczności nie wykazały istotnych efektów genotoksycznych, a brak danych o rakotwórczości dla kombinacji jest uzasadniony brakiem dowodów na rakotwórczość olmesartanu medoksomilu w monoterapii.
antagonista receptora AT1, azot mocznikowy, badanie toksyczności, Co-Olimestra, dysfagia, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, genotoksyczność, hematokryt, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, kreatynina w surowicy, narząd docelowy, niedociśnienie, niedotlenienie cewek nerkowych, olmesartan medoksomil, parametr czerwonokrwinkowy, perfuzja nerkowa, stężenie hemoglobiny, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, zmiana hemodynamiczna, zmiany degeneracyjne nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zofenil 7,5 7,5 mg
Zofenil, sól wapniowa zofenoprylu, jest inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) z kodem ATC C09AA15, stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz ostrego zawału mięśnia sercowego. Mechanizm działania polega na hamowaniu układu renina-angiotensyna-aldosteron, co skutkuje zmniejszeniem stężenia angiotensyny II, obniżeniem kurczliwości mięśniówki naczyń oraz zahamowaniem wydzielania aldosteronu. Po podaniu doustnym dawki 30 mg i 60 mg obserwuje się odpowiednio 53,4% i 74,4% inhibicji aktywności ACE w osoczu przez 24 godziny. Dodatkowo, zwiększenie aktywności układu kalikreina-kinina prowadzi do wazodylatacji, co wspomaga efekt hipotensyjny. Leczenie Zofenilem obniża ciśnienie tętnicze bez wywoływania tachykardii kompensacyjnej, zmniejszając średni obwodowy opór naczyniowy, a efekt terapeutyczny rozwija się stopniowo i utrzymuje podczas długotrwałej terapii, bez ryzyka efektu „z odbicia” po nagłym odstawieniu leku.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, angiotensyna II, antagonista receptora AT1, cukrzyca typu 2, efekt z odbicia, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, konwertaza angiotensyny, leki moczopędne, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, obwodowy opór naczyniowy, ostre uszkodzenie nerek, ostry zawał mięśnia sercowego, przebudowa mięśnia komory, przewlekła choroba nerek, rozkurcz mięśniówki gładkiej, udar mózgu, układ kalikreina-kinina, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazodylatacja - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zofenil 30 30 mg
Zofenil 30 mg (28,7 mg zofenoprylu) jest inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz ostrego zawału serca. Mechanizm działania polega na hamowaniu ACE (Ki 0,4 nM), co prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II, zmniejszenia kurczenia mięśniówki naczyń oraz zahamowania wydzielania aldosteronu, skutkując niewielkim wzrostem potasem i utratą sodu oraz wody. Po podaniu 30 mg dawki pojedynczej aktywność ACE jest zahamowana o 53,4%, a po 60 mg o 74,4%. Dodatkowo lek zwiększa aktywność układów kalikreina-kinina, co sprzyja wazodylatacji. U pacjentów z nadciśnieniem obserwuje się obniżenie ciśnienia tętniczego bez kompensacyjnej tachykardii, a efekt terapeutyczny może pojawić się po kilku tygodniach terapii. U pacjentów czarnoskórych działanie przeciwnadciśnieniowe jest słabsze, co można zniwelować dodając leki moczopędne.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora AT1, choroba naczyń mózgowych, choroba układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca typu 2, hiperkaliemia, inhibitor ACE, konwertaza angiotensyny, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, obwodowy opór naczyniowy, ostre uszkodzenie nerek, przebudowa mięśnia komory, przewlekła choroba nerek, udar mózgu, układ kalikreina-kinina, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazodylatacja, zawał mięśnia sercowego, zofenopryl - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elestar HCT 20 mg + 5 mg + 12,5 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Elestar HCT, zawierającego olmesartan medoksomil, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd, wykazały, że kombinacja tych substancji nie powoduje nasilenia toksyczności ani synergii działań niepożądanych. W badaniach toksyczności przewlekłej olmesartan medoksomil u szczurów i psów powodował charakterystyczne dla antagonistów receptorów AT1 zmiany, takie jak wzrost stężenia mocznika (BUN) i kreatyniny, zmniejszenie masy serca, obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych oraz histologiczne uszkodzenia nerek. W badaniach genotoksyczności in vitro zaobserwowano zwiększoną częstość pęknięć chromosomów, jednak badania in vivo nie potwierdziły istotnego działania genotoksycznego. Nie stwierdzono działania rakotwórczego u szczurów i myszy transgenicznych, a wpływ na rozród obejmował zmniejszoną przeżywalność potomstwa oraz poszerzenie miedniczek nerkowych przy ekspozycji w późnym okresie ciąży i laktacji.
amlodypina, antagonista angiotensyny II, antagonista receptora AT1, badanie przedkliniczne, błona podstawna, działanie fetotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, komórka Sertoliego, mocznik, nabłonek nerki, olmesartan medoksomil, pęknięcie chromosomu, poszerzenie miedniczki nerkowej, rozszerzenie kanalików, testosteron, uszkodzenie nerek - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Concor Cor 1,25 1,25 mg
Leczenie stabilnej przewlekłej niewydolności serca bisoprololem (Concor Cor) wymaga starannego, stopniowego zwiększania dawki, rozpoczynając od 1,25 mg raz na dobę, z kolejnymi etapami dawkowania: 2,5 mg, 3,75 mg, 5 mg, 7,5 mg aż do maksymalnej dawki 10 mg raz na dobę. Proces ten powinien być prowadzony przez doświadczonego lekarza, z zachowaniem odstępów co najmniej 2 tygodni między kolejnymi zwiększeniami dawki, przy jednoczesnym monitorowaniu parametrów życiowych, takich jak częstość rytmu serca i ciśnienie tętnicze, oraz obserwacji objawów pogorszenia niewydolności serca. W przypadku nietolerancji wyższych dawek dopuszcza się pozostanie przy niższej, dobrze tolerowanej dawce podtrzymującej. Leczenie bisoprololem jest długotrwałe i nie powinno być nagle przerywane ze względu na ryzyko nasilenia objawów, zwłaszcza u pacjentów z dławicą piersiową.
antagonista receptora AT1, beta-adrenolityk, bisoprolol, bradykardia, ciśnienie krwi, dławica piersiowa, dysfagia, fumaran bisoprololu, glikozyd nasercowy, inhibitor ACE, lek moczopędny, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostra niewydolność serca, przewlekła niewydolność serca, rytm serca, tabletka z rowkiem dzielącym, zaburzenie czynności wątroby