Vitaminum B12 WZF
Roztwór do wstrzykiwań, 500 mcg/ml
Produkt zawiera cyjanokobalaminę, czyli witaminę B12, w postaci roztworu do wstrzykiwań. Stosuje się go w leczeniu niedokrwistości złośliwej oraz innych rodzajów niedokrwistości wynikających z niedoboru witaminy B12. Wskazany jest także w przypadku niedoborów związanych z dietą wegetariańską, problemami z wchłanianiem czy chorobami przewodu pokarmowego. Pomaga również w diagnostyce testu Schillinga oceniającego wchłanianie witaminy B12.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
- brak czynnika Castle’a na skutek resekcji żołądka
- celiakia
- choroba Leśniowskiego-Crohna
- niedobór witaminy B12
- niedokrwistość megaloblastyczna z niedoboru witaminy B12
- niedokrwistość złośliwa Addisona-Biermera
- przewlekłe atroficzne zapalenie błony śluzowej żołądka
- resekcja jelita krętego
- ścisły wegetarianizm
- sprue tropikalna
- test Schillinga
- zahamowanie wydzielania czynnika Castle’a
- zarażenie bruzdogłowcem szerokim
- zespół ślepej pętli
- zespół złego wchłaniania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Vitaminum B12 WZF w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 500 mikrogramów/ml jest wskazany w leczeniu niedoborów witaminy B12, w tym niedokrwistości złośliwej Addisona-Biermera oraz stanów z powikłaniami neurologicznymi. Preparat podaje się wyłącznie domięśniowo lub głęboko podskórnie, z wyraźnym przeciwwskazaniem do podawania dożylnego. Dawkowanie u dorosłych różni się w zależności od wskazania: w niedokrwistości bez objawów neurologicznych stosuje się początkowo 250-1000 µg co drugi dzień przez 1-2 tygodnie, następnie 250 µg raz w tygodniu, a po remisji dawkę podtrzymującą 1000 µg raz w miesiącu. W przypadku powikłań neurologicznych dawka wynosi 1000 µg co drugi dzień do poprawy klinicznej. U pacjentów po resekcji żołądka lub z zaburzeniami wchłaniania stosuje się 250-1000 µg raz w miesiącu.
Dawkowanie u pacjentów pediatrycznych z niedokrwistością i objawami neurologicznymi jest dostosowane do wieku: dzieci do 3 lat otrzymują 100-200 µg raz w tygodniu, dzieci 3-7 lat 200-500 µg raz w tygodniu, a młodzież 7-18 lat 500-1000 µg raz w tygodniu. Preparat jest również wykorzystywany w diagnostyce zaburzeń wchłaniania witaminy B12 podczas testu Schillinga, gdzie po doustnym podaniu znakowanej radioizotopowo witaminy B12 podaje się jednorazowo domięśniowo 1000 µg nieznakowanej witaminy. W wywiadzie medycznym należy uwzględnić przebyte zabiegi chirurgiczne przewodu pokarmowego, choroby zapalne jelit, choroby autoimmunologiczne oraz stosowane leki, które mogą wpływać na wchłanianie witaminy B12 i tym samym na dobór schematu terapeutycznego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Vitaminum B12 WZF 500 mcg/ml
choroba autoimmunologiczna, choroba zapalna jelit, cyjanokobalamina, iniekcja domięśniowa i podskórna, niedokrwistość, niedokrwistość Addisona-Biermera, objawy neurologiczne, parametry hematologiczne, podanie parenteralne, powikłania neurologiczne, remisja, resekcja żołądka, test Schillinga, zaburzenia wchłaniania, zaburzenia wchłaniania witaminy B12, znakowanie radioizotopowe, zwyrodnienie sznurowe rdzenia -
Działania niepożądane
Preparat Vitaminum B12 WZF zawierający 500 mikrogramów/ml cyjanokobalaminy, stosowany pozajelitowo, może wywoływać poważne działania niepożądane obejmujące różne układy organizmu. Szczególnie istotne są rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości, takie jak wstrząs anafilaktyczny. Ponadto, terapia może prowadzić do powikłań sercowo-naczyniowych, w tym obrzęku płuc i zastoinowej niewydolności krążenia, które wymagają natychmiastowej interwencji. U pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia istnieje ryzyko powstawania zakrzepów w naczyniach obwodowych. Dodatkowo, możliwe jest wystąpienie czerwienicy prawdziwej (policytemii vera), co zwiększa lepkość krwi i ryzyko zakrzepicy. Do łagodniejszych objawów należą dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (wzdęcia, łagodna przemijająca biegunka) oraz reakcje skórne (świąd, wysypka). Ból w miejscu iniekcji jest częstym, zwykle niegroźnym objawem pozajelitowego podania preparatu.
W trakcie stosowania Vitaminum B12 WZF konieczne jest monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia powyższych działań niepożądanych oraz zgłaszanie ich do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Personel medyczny powinien szczególnie zwracać uwagę na objawy wskazujące na reakcje alergiczne, powikłania sercowo-naczyniowe oraz zaburzenia hematologiczne. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, takich jak wstrząs anafilaktyczny czy obrzęk płuc, konieczna jest natychmiastowa interwencja medyczna i modyfikacja terapii. Zgłaszanie działań niepożądanych umożliwia ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka preparatu, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa pacjentów leczonych cyjanokobalaminą w dawce 500 mikrogramów/ml.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Vitaminum B12 WZF 500 mcg/ml
biegunka, cyjanokobalamina, czerwienica prawdziwa, lepkość krwi, nadwrażliwość, niedokrwienie tkanki, obrzęk płuc, policytemia vera, reakcja skórna, świąd, układ sercowo-naczyniowy, witamina B12, wstrząs anafilaktyczny, wymiana gazowa, wysypka, wzdęcie, zaburzenie krzepnięcia, zakrzep naczyń obwodowych, zakrzepica, zastoinowa niewydolność krążenia -
Profil bezpieczeństwa leku
Witamina B12 (cyjanokobalamina) jest bezpieczna do stosowania u kobiet karmiących piersią, gdyż przenika do mleka, ale nie wykazuje działań niepożądanych u niemowląt przy zalecanych dawkach. Nie wpływa negatywnie na zdolność prowadzenia pojazdów ani obsługi maszyn, co pozwala na jej stosowanie bez ograniczeń w tych sytuacjach. U seniorów nie stwierdzono przeciwwskazań, jednak zaleca się monitorowanie parametrów hematologicznych oraz stężenia witaminy B12 podczas długotrwałej terapii.
W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest ostrożność, gdyż mocznica może osłabiać lub znosić efekt terapeutyczny witaminy B12, co wymaga ścisłego monitorowania skuteczności leczenia. Spożywanie dużych ilości alkoholu przez okres powyżej 2 tygodni może zaburzać wchłanianie witaminy B12, co również wpływa na efektywność terapii i wymaga zachowania ostrożności. Brak jest danych dotyczących stosowania witaminy B12 u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, co wskazuje na potrzebę indywidualnej oceny ryzyka i korzyści w tej grupie.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Vitaminum B12 WZF 500 mcg/ml
-
Przeciwwskazania
Preparat Vitaminum B12 WZF, zawierający 500 mikrogramów/ml cyjanokobalaminy w roztworze do wstrzykiwań, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na kobalt lub witaminę B12, ze względu na obecność atomu kobaltu w strukturze cząsteczki. Przeciwwskazaniem jest również uczulenie na substancje pomocnicze zawarte w preparacie, które mogą wywoływać reakcje alergiczne o różnym nasileniu, włącznie z anafilaksją. Konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii, aby wykluczyć ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, zwłaszcza u pacjentów z udokumentowanymi reakcjami alergicznymi na wcześniejsze podanie cyjanokobalaminy lub kobaltu.
W przypadku niejasnego wywiadu alergicznego zaleca się wykonanie testów alergicznych przed podaniem preparatu Vitaminum B12 WZF. Analiza rodzaju i nasilenia wcześniejszych reakcji uczuleniowych jest kluczowa dla oceny ryzyka ponownego wystąpienia nadwrażliwości. W razie wątpliwości wskazane jest skonsultowanie pacjenta z alergologiem lub immunologiem klinicznym. Takie postępowanie pozwala na bezpieczne zastosowanie preparatu, minimalizując ryzyko poważnych działań niepożądanych związanych z reakcjami alergicznymi.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Vitaminum B12 WZF 500 mcg/ml
alergia na kobalt, cyjanokobalamina, immunologia kliniczna, nadwrażliwość na kobalt, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja oddechowa, reakcja skórna, roztwór do wstrzykiwań, substancja pomocnicza, test alergiczny, witamina B12, wywiad alergiczny, wywiad medyczny -
Przedawkowanie
Vitaminum B12 WZF, zawierający cyjanokobalaminę w stężeniu 500 mikrogramów/ml w formie roztworu do wstrzykiwań, charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa. Do tej pory nie odnotowano przypadków przedawkowania tego preparatu, co jest zgodne z właściwościami witaminy B12 jako substancji rozpuszczalnej w wodzie, wykazującej niskie ryzyko toksyczności nawet przy dawkach przekraczających zalecane. Podawanie leku przez wykwalifikowany personel medyczny oraz kontrolowane warunki aplikacji dodatkowo minimalizują ryzyko niepożądanych zdarzeń związanych z dawkowaniem.
W przypadku podejrzenia przedawkowania, mimo braku udokumentowanych incydentów, zaleca się wdrożenie standardowych procedur medycznych, w tym monitorowanie funkcji życiowych oraz leczenie objawowe i podtrzymujące. Kluczowe jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjenta przez personel medyczny. Przestrzeganie zaleceń dawkowania pozostaje fundamentalne dla utrzymania bezpieczeństwa terapii, a brak zgłoszonych przypadków przedawkowania potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa Vitaminum B12 WZF stosowanego zgodnie z wytycznymi.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Vitaminum B12 WZF 500 mcg/ml
-
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania cyjanokobalaminy w preparacie Vitaminum B12 WZF (500 µg/ml) są ograniczone i nie zawierają dodatkowych specyficznych informacji poza tymi już uwzględnionymi w innych sekcjach Charakterystyki Produktu Leczniczego. Produkt jest dostępny w formie różowego, przezroczystego roztworu do iniekcji, zawierającego 500 mikrogramów cyjanokobalaminy na mililitr. Brak rozszerzonych badań przedklinicznych wynika prawdopodobnie z długotrwałego, ugruntowanego stosowania witaminy B12 oraz jej naturalnego występowania i kluczowej roli w procesach fizjologicznych organizmu.
Ocena bezpieczeństwa preparatu Vitaminum B12 WZF opiera się przede wszystkim na danych klinicznych oraz doświadczeniu w stosowaniu cyjanokobalaminy u pacjentów, co jest odzwierciedlone w dokumentacji produktu. W badaniach przedklinicznych nie zidentyfikowano specyficznych zagrożeń toksykologicznych wymagających szczegółowego omówienia. W związku z tym, profil bezpieczeństwa leku jest uznawany za stabilny, a brak dodatkowych danych przedklinicznych nie wpływa negatywnie na jego ocenę kliniczną.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vitaminum B12 WZF 500 mcg/ml
-
Skład i postać leku
VITAMINUM B 12 WZF to roztwór do wstrzykiwań zawierający 500 mikrogramów/ml cyjanokobalaminy (witamina B12), dostępny w ampułkach po 2 ml (1000 mikrogramów witaminy B12 na ampułkę). Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak: sodu octan trójwodny (bufor pH), kwas octowy lodowaty (regulator kwasowości), chlorek sodu (izotoniczność) oraz wodę do wstrzykiwań. Produkt ma 3-letni okres ważności, wymaga przechowywania w oryginalnym opakowaniu chroniącym przed światłem, w temperaturze do 25°C, bez zamrażania. Nie zaleca się mieszania z solą sodową warfaryny ani jednoczesnego podawania z witaminą C ze względu na inaktywację cyjanokobalaminy in vitro.
Ampułki są jednorazowego użytku i należy je otwierać bezpośrednio przed podaniem, stosując procedurę z kolorową kropką jako punktem nacięcia. Przed otwarciem roztwór powinien znajdować się w dolnej części ampułki, co można ułatwić delikatnym potrząśnięciem. Niewykorzystaną zawartość należy zniszczyć zgodnie z przepisami dotyczącymi utylizacji leków. Opakowanie zawiera 5 ampułek zabezpieczonych wkładką PVC i tekturowym pudełkiem, co zapewnia odpowiednią ochronę produktu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Vitaminum B12 WZF 500 mcg/ml
-
Specjalne ostrzeżenia
Stosowanie preparatu VITAMINUM B12 WZF (500 µg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z długotrwałym niedoborem witaminy B12, np. w chorobie Addisona-Biermera, gdzie konieczne jest dożywotnie podawanie witaminy w formie comiesięcznych iniekcji. Przerwanie terapii może prowadzić do nieodwracalnych powikłań neurologicznych, w tym uszkodzenia rdzenia kręgowego. Należy pamiętać o ryzyku ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji, co wymaga zapewnienia możliwości natychmiastowej interwencji. U pacjentów leczonych dużymi dawkami witaminy B12 obserwuje się ryzyko hipokaliemii (monitorowanie w pierwszych 48 godzinach) oraz nadpłytkowości, a także możliwość ujawnienia czerwienicy prawdziwej (polycythemia vera), co wymaga dalszej diagnostyki i leczenia.
W przypadku braku odpowiedzi na terapię witaminą B12 należy rozważyć współistniejące zakażenia, mocznicę oraz niedobory żelaza lub kwasu foliowego, które mogą ograniczać skuteczność leczenia. Cyjanokobalamina może nasilać zanik nerwu wzrokowego u pacjentów z dziedziczną neuropatią nerwu wzrokowego (choroba Lebera), dlatego konieczne jest monitorowanie funkcji wzroku. Zaleca się systematyczne badania kontrolne: stężenie kwasu foliowego, hematokryt, liczbę retykulocytów (wczesny wskaźnik skuteczności) oraz stężenie witaminy B12 w surowicy przed terapią i między 5. a 7. dniem leczenia, a następnie co 3-6 miesięcy. Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na ampułkę 2 ml, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Vitaminum B12 WZF
awitaminoza B12, choroba Addisona-Biermera, choroba Lebera, cyjanokobalamina, czerwienica prawdziwa, hematokryt, hipokaliemia, kwas foliowy, mocznica, nadpłytkowość, neuropatia nerwu wzrokowego, niedobór kwasu foliowego, niedobór żelaza, niedokrwistość złośliwa, potas w surowicy, reakcja anafilaktyczna, retykulocyty, uszkodzenie rdzenia kręgowego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie elektrolitowe, zanik nerwu wzrokowego, zatrzymanie krążenia -
Właściwości farmakokinetyczne
Cyjanokobalamina, podawana parenteralnie w formie roztworu do wstrzykiwań Vitaminum B12 WZF o stężeniu 500 µg/ml, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu domięśniowym lub podskórnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 1 godziny. Po absorpcji witamina B12 wiąże się z białkami osocza i jest transportowana do tkanek docelowych za pośrednictwem transkobalaminy I i II. Głównym miejscem magazynowania jest wątroba, gdzie cyjanokobalamina ulega kumulacji, co jest kluczowe dla jej działania terapeutycznego.
Eliminacja witaminy B12 jest zależna od dawki; po podaniu 100 lub 1000 µg, 50-98% dawki jest wydalane z moczem w ciągu 48 godzin, z czego większość w pierwszych 8 godzinach. Pozostała część jest wydalana z żółcią do przewodu pokarmowego, gdzie uczestniczy w krążeniu wątrobowo-jelitowym, umożliwiając częściowe ponowne wchłanianie i utrzymanie homeostazy witaminy. Preparat Vitaminum B12 WZF cechuje się różowym zabarwieniem i przezroczystą konsystencją, co ułatwia identyfikację podczas podawania.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakokinetyczne – Vitaminum B12 WZF 500 mcg/ml
białka osocza, cyjanokobalamina, dystrybucja leku, krążenie ogólne, krążenie wątrobowo-jelitowe, nośnik białkowy, podanie domięśniowe, podanie parenteralne, podanie podskórne, preparat domięśniowy, roztwór do wstrzykiwań, stężenie w osoczu, transkobalamina I, transkobalamina II, transport leku, witamina B12, wydalanie z moczem, wydalanie z żółcią -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Vitaminum B12 WZF, zawierający cyjanokobalaminę w stężeniu 500 mikrogramów/ml w formie roztworu do wstrzykiwań, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży i okresie laktacji. Podawanie leku w ciąży jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, co wynika z braku wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w tym okresie. Lekarz powinien dokładnie ocenić konieczność suplementacji, potencjalne skutki niedoboru witaminy B12 oraz możliwość zastosowania alternatywnych terapii. W trakcie laktacji cyjanokobalamina przenika do mleka matki, jednak nie odnotowano działań niepożądanych u niemowląt przyjmujących mleko od leczonych matek, pod warunkiem przestrzegania zalecanych dawek i monitorowania stanu zdrowia dziecka.
Brak jest szczegółowych danych dotyczących wpływu cyjanokobalaminy na płodność u kobiet i mężczyzn, co wymaga od lekarza poinformowania pacjentów planujących ciążę o niepełnej wiedzy w tym zakresie. W przypadku kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych lub karmiących piersią, konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu, omówienie dostępnych informacji o bezpieczeństwie stosowania leku oraz indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka. Decyzja o terapii powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem możliwości alternatywnych metod leczenia, ścisłego przestrzegania dawkowania oraz zaplanowania monitorowania stanu zdrowia matki i dziecka.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Vitaminum B12 WZF 500 mcg/ml
-
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Preparat Vitaminum B12 WZF, zawierający cyjanokobalaminę w dawce 500 mikrogramów/ml w postaci roztworu do wstrzykiwań, nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Charakterystyka produktu leczniczego jednoznacznie potwierdza brak negatywnego oddziaływania na funkcje poznawcze i zdolności psychomotoryczne pacjentów, co pozwala na wykonywanie czynności wymagających zwiększonej koncentracji bez konieczności wprowadzania ograniczeń. Lek ma postać różowego, przezroczystego płynu i jest bezpieczny pod tym względem, co odróżnia go od wielu innych preparatów podawanych iniekcyjnie.
Mimo braku wpływu preparatu na zdolności psychomotoryczne, lekarz powinien uwzględnić ogólny stan kliniczny pacjenta, w tym podstawową jednostkę chorobową oraz ewentualną politerapię, które mogą same w sobie wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Zaleca się poinformowanie pacjenta o braku wpływu leku na te funkcje, co jest istotne z punktu widzenia edukacji i bezpieczeństwa farmakoterapii. Dokumentowanie w karcie pacjenta szczególnych ostrzeżeń dotyczących prowadzenia pojazdów nie jest konieczne, jednak warto odnotować przekazanie tej informacji w ramach dobrej praktyki medycznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Vitaminum B12 WZF 500 mcg/ml
-
Wskazania do stosowania
Vitaminum B12 WZF, zawierający cyjanokobalaminę w stężeniu 500 µg/ml, jest wskazany do leczenia niedoborów witaminy B12, zwłaszcza w niedokrwistości złośliwej Addisona-Biermera oraz innych megaloblastycznych niedokrwistości wynikających z deficytu tej witaminy. Preparat jest stosowany w przypadkach całkowitego wykluczenia witaminy B12 z diety (np. weganizm), zaburzeń produkcji lub działania czynnika wewnętrznego Castle’a (np. autoimmunologiczne zapalenie żołądka, resekcja żołądka, przewlekłe atroficzne zapalenie błony śluzowej żołądka) oraz w zespołach złego wchłaniania, takich jak resekcja jelita krętego, celiakia, sprue tropikalna czy choroba Leśniowskiego-Crohna. Ponadto, preparat jest wskazany w stanach, gdzie witamina B12 jest konkurencyjnie wykorzystywana przez mikroorganizmy, np. w zespole ślepej pętli czy zakażeniu bruzdogłowcem szerokim (Diphyllobothrium latum).
Vitaminum B12 WZF podaje się parenteralnie, co zapewnia całkowitą biodostępność witaminy, szczególnie istotną w ciężkich niedoborach lub gdy podawanie doustne jest niewystarczające lub niemożliwe. Preparat w formie różowego, przezroczystego roztworu do wstrzykiwań powinien być aplikowany przez wykwalifikowany personel lub odpowiednio przeszkolonych pacjentów. Dodatkowo, lek znajduje zastosowanie w teście Schillinga, służącym do oceny wchłaniania witaminy B12 i różnicowania przyczyn jej niedoboru. Stosowanie Vitaminum B12 WZF jest kluczowe w terapii niedoborów witaminy B12 o różnorodnej etiologii, zapewniając skuteczne uzupełnienie i poprawę parametrów hematologicznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Vitaminum B12 WZF 500 mcg/ml
atroficzne zapalenie żołądka, bruzdogłowiec szeroki, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, cyjanokobalamina, czynnik wewnętrzny Castle’a, niedobór witaminy B12, niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistość złośliwa Addisona-Biermera, podanie parenteralne, resekcja jelita krętego, resekcja żołądka, sprue tropikalna, test Schillinga, zespół ślepej pętli, zespół złego wchłaniania