Specjalne ostrzeżenia
Lenalidomide Fresenius Kabi

Lenalidomid Fresenius Kabi, będący pochodną talidomidu, wykazuje wysokie ryzyko teratogenności, co potwierdzają badania na małpach. Z tego względu stosowanie lenalidomidu u kobiet w wieku rozrodczym wymaga bezwzględnego przestrzegania Programu Zapobiegania Ciąży. Pacjentki muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz przez minimum 4 tygodnie po jego zakończeniu, niezależnie od wystąpienia braku menstruacji. Testy ciążowe o czułości minimum 25 mIU/mL powinny być wykonywane pod nadzorem personelu medycznego co 4 tygodnie, w tym po zakończeniu terapii. Przeciwwskazane jest stosowanie dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, a także zaleca się unikanie wkładek domacicznych uwalniających miedź z powodu ryzyka infekcji i krwawień.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania lenalidomidu

Przed zastosowaniem produktu leczniczego Lenalidomide Fresenius Kabi należy zapoznać się z odpowiednimi Charakterystykami Produktów Leczniczych wszystkich leków stosowanych w skojarzeniu. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania oraz środków ostrożności, które należy bezwzględnie przestrzegać podczas terapii lenalidomidem.1

Teratogenność i zapobieganie ciąży

Lenalidomid ma budowę strukturalną zbliżoną do talidomidu, znanej substancji teratogennej wywołującej ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone u ludzi. W badaniach na małpach wykazano, że lenalidomid powoduje wady wrodzone podobne do obserwowanych po talidomidzie. Dlatego istnieje wysokie ryzyko działania teratogennego u ludzi podczas stosowania lenalidomidu w ciąży.2

Wszystkie pacjentki muszą bezwzględnie spełniać warunki Programu Zapobiegania Ciąży, chyba że istnieją wiarygodne dowody, że pacjentka nie może zajść w ciążę.3

Kryteria określające kobiety niemogące zajść w ciążę

Pacjentka lub partnerka pacjenta jest uznawana za mogącą zajść w ciążę, chyba że spełnia co najmniej jedno z poniższych kryteriów:4

  • wiek ≥50 lat i naturalny brak menstruacji przez ≥1 rok (brak menstruacji po leczeniu przeciwnowotworowym lub w czasie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)5
  • przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa6
  • uprzednia obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia7
  • genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy8

Poradnictwo dla pacjentek

Lenalidomid Fresenius Kabi jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, jeśli nie zostały spełnione wszystkie z poniższych warunków:9

  • pacjentka rozumie oczekiwane ryzyko teratogenności dla nienarodzonego dziecka10
  • pacjentka rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia11
  • nawet, jeśli u kobiety w wieku rozrodczym wystąpi brak menstruacji, musi ona przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji12
  • pacjentka jest w stanie stosować i przestrzegać skutecznych metod antykoncepcji13
  • pacjentka została poinformowana i zrozumiała potencjalne następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia zajścia w ciążę14
  • pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu lenalidomidu poprzedzonym uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego15
  • pacjentka rozumie konieczność i zgadza się na wykonywanie testów ciążowych przynajmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów16
  • pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i niezbędne środki ostrożności związane ze stosowaniem lenalidomidu17

Wytyczne dla pacjentów płci męskiej

Badania farmakokinetyczne wykazały, że lenalidomid jest obecny w nasieniu ludzkim w skrajnie małym stężeniu w trakcie leczenia oraz staje się niewykrywalny po 3 dniach od zakończenia podawania substancji zdrowemu mężczyźnie. Biorąc pod uwagę możliwość wystąpienia teratogenności oraz szczególne populacje z wydłużonym czasem wydalania, np. w przypadku zaburzeń czynności nerek, wszyscy mężczyźni stosujący lenalidomid muszą spełniać następujące warunki:18

  • rozumieć oczekiwane ryzyko teratogenności produktu leczniczego w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę19
  • rozumieć konieczność używania prezerwatyw w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, niestosującą skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeżeli mężczyzna w przeszłości poddał się zabiegowi wazektomii) w czasie leczenia i przez co najmniej 7 dni od podania ostatniej dawki i (lub) zakończenia leczenia20
  • rozumieć, że jeżeli partnerka zajdzie w ciążę w czasie, kiedy mężczyzna przyjmuje Lenalidomid Fresenius Kabi lub w krótkim czasie po zaprzestaniu stosowania produktu leczniczego, mężczyzna powinien jak najszybciej poinformować o tym fakcie swojego lekarza prowadzącego, oraz zaleca się, by partnerka została skierowana do lekarza specjalizującego się lub mającego doświadczenie w zakresie teratologii, w celu przeprowadzenia badań oraz uzyskania porady21

Obowiązki lekarza przepisującego produkt leczniczy

W przypadku kobiet mogących zajść w ciążę lekarz przepisujący produkt leczniczy musi upewnić się, że:22

  • pacjentka przestrzega zasad programu zapobiegania ciąży, w tym uzyskać potwierdzenie odpowiedniego poziomu zrozumienia23
  • pacjentka wyraziła zgodę na wspomniane powyżej warunki24

Antykoncepcja

Kobiety mogące zajść w ciążę muszą stosować przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia, przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia lenalidomidem i nawet w przypadku przerwy w stosowaniu produktu leczniczego, jeśli pacjentka nie zobowiąże się do bezwzględnej i ciągłej abstynencji seksualnej potwierdzanej co miesiąc. W przypadku, gdy pacjentka nie stosowała wcześniej skutecznej antykoncepcji, należy skierować ją do odpowiednio przeszkolonego pracownika ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej zapobiegania ciąży.25

Do odpowiednich metod antykoncepcji zalicza się:26

Dwuskładnikowe doustne środki antykoncepcyjne nie są zalecane ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim przyjmujących lenalidomid w terapii skojarzonej, a w mniejszym stopniu u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi i z chłoniakiem z komórek płaszcza. Pacjentki stosujące dwuskładnikowe doustne środki antykoncepcyjne powinny przejść na jedną ze skutecznych metod wymienionych powyżej. Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4−6 tygodni po zakończeniu stosowania dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych.33

Należy wziąć pod uwagę, że skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych może być zmniejszona podczas jednoczesnego stosowania deksametazonu.34

Implanty i systemy terapeutyczne domaciczne uwalniające lewonorgestrel wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia w trakcie ich umieszczania oraz nieregularnym krwawieniem z pochwy. W takich przypadkach należy rozważyć profilaktyczne podanie antybiotyków, szczególnie u pacjentek z neutropenią.35

Zwykle nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na potencjalne ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania i utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentów z neutropenią lub trombocytopenią.36

Testy ciążowe

U kobiet mogących zajść w ciążę trzeba wykonać pod nadzorem personelu medycznego testy ciążowe o minimalnej czułości 25 mIU/mL zgodnie z lokalną praktyką. Wymóg ten dotyczy również kobiet mogących zajść w ciążę, które praktykują bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną.37

Idealnie test ciążowy, wypisanie recepty i wydanie produktu leczniczego powinny odbyć się tego samego dnia. Lenalidomid powinien zostać wydany kobietom mogącym zajść w ciążę w ciągu 7 dni od jego przepisania.38

Przed rozpoczęciem leczenia

Konieczne jest przeprowadzenie testu ciążowego pod nadzorem personelu medycznego w trakcie wizyty, podczas której przepisany został lenalidomid, lub na 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego produkt leczniczy, jeśli pacjentka stosowała skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie. Test musi potwierdzić, że pacjentka nie jest w ciąży w trakcie rozpoczynania leczenia lenalidomidem.39

Obserwacja i zakończenie leczenia

Test ciążowy wykonywany pod nadzorem personelu medycznego musi być powtarzany przynajmniej co 4 tygodnie, w tym co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów. Testy ciążowe powinny być wykonywane w dniu wizyty, podczas której przepisano produkt leczniczy, lub 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego produkt leczniczy.40

Dodatkowe środki ostrożności

  • Należy poinformować pacjentów, aby nigdy nie przekazywali tego produktu leczniczego innej osobie oraz aby zwrócili wszelkie niewykorzystane kapsułki do apteki po zakończeniu leczenia, w celu bezpiecznego ich usunięcia.41
  • Podczas leczenia lenalidomidem (w tym w trakcie przerw w dawkowaniu) oraz przez co najmniej 7 dni po zakończeniu leczenia pacjent nie powinien oddawać krwi ani nasienia.42
  • Osoby należące do fachowego personelu medycznego i opiekunowie powinni nosić rękawiczki jednorazowe podczas pracy z blistrem lub kapsułką. Kobiety w ciąży lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny dotykać blistra ani kapsułki.43

Materiały edukacyjne, ograniczenia w zakresie przepisywania oraz wydawania produktu leczniczego

W celu ułatwienia pacjentom uniknięcia ekspozycji płodu na lenalidomid podmiot odpowiedzialny posiadający pozwolenie na dopuszczenie do obrotu dostarczy pracownikom ochrony zdrowia materiały edukacyjne, aby podkreślić ostrzeżenia dotyczące oczekiwanej teratogenności lenalidomidu, dostarczyć porady na temat antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia i dostarczyć wskazówek na temat konieczności wykonywania testów ciążowych.44

Osoba przepisująca produkt leczniczy musi poinformować pacjentów obu płci o znanym zagrożeniu związanym z działaniem teratogennym oraz o ścisłych zasadach dotyczących zapobiegania ciąży określonych w Programie Zapobiegania Ciąży. Należy również przekazać odpowiednią ulotkę edukacyjną dla pacjenta, kartę pacjenta i (lub) narzędzie równoważne, zgodne z wdrożonym krajowym systemem kart pacjentów.45

W każdym kraju został wprowadzony krajowy system kontrolowanej dystrybucji w porozumieniu z odpowiednimi władzami krajowymi. Obejmuje on wykorzystanie kart pacjenta i (lub) równoważnego narzędzia do kontrolowania przepisywania i (lub) wydawania produktu leczniczego oraz zbierania szczegółowych danych związanych ze wskazaniem, mający na celu dokładne kontrolowanie wykorzystania produktu leczniczego poza wskazaniami na terenie danego kraju.46

W idealnej sytuacji, wykonanie testu ciążowego, wystawienie recepty oraz wydanie produktu leczniczego powinno mieć miejsce tego samego dnia. Wydanie produktu leczniczego kobietom mogącym zajść w ciążę powinno nastąpić w czasie 7 dni od wystawienia recepty, po przeprowadzeniu nadzorowanego przez pracownika ochrony zdrowia testu ciążowego z wynikiem negatywnym.47

Kobietom mogącym zajść w ciążę można przepisać produkt leczniczy maksymalnie na 4 tygodnie leczenia, zgodnie ze schematami dawkowania stosowanymi w zarejestrowanych wskazaniach, natomiast wszystkim pozostałym pacjentom maksymalnie na 12 tygodni leczenia.48

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl