przemijające niedokrwienie mózgu
Przemijające niedokrwienie mózgu (TIA – Transient Ischemic Attack) to nagły, krótkotrwały epizod zaburzeń neurologicznych spowodowany tymczasowym zatrzymaniem dopływu krwi do określonego obszaru mózgu. W przeciwieństwie do udaru mózgu, objawy TIA ustępują całkowicie w ciągu 24 godzin, najczęściej już po kilku minutach lub godzinach.
Klinicznie TIA manifestuje się podobnie jak udar – poprzez nagłe wystąpienie objawów takich jak jednostronne osłabienie lub porażenie kończyn, zaburzenia czucia, mowy, widzenia, zawroty głowy czy zaburzenia równowagi. Podstawową różnicą jest całkowite ustąpienie tych objawów bez pozostawienia trwałych następstw neurologicznych.
Przemijające niedokrwienie mózgu stanowi istotny czynnik ryzyka wystąpienia pełnoobjawowego udaru mózgu – około 10-15% pacjentów po TIA doświadcza udaru w ciągu 3 miesięcy, przy czym największe ryzyko występuje w pierwszych 48 godzinach. Z tego powodu TIA powinno być traktowane jako stan nagły wymagający natychmiastowej diagnostyki i wdrożenia odpowiedniego leczenia profilaktycznego.
Diagnostyka TIA obejmuje badania obrazowe mózgu (TK, MRI), badania naczyniowe (USG tętnic szyjnych, angio-TK, angio-MR), badania kardiologiczne (EKG, echokardiografia) oraz badania laboratoryjne. Leczenie skupia się na modyfikacji czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, terapii przeciwpłytkowej lub przeciwzakrzepowej oraz w wybranych przypadkach interwencji chirurgicznej (np. endarterektomia tętnicy szyjnej).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pegorel 75 mg
Klopidogrel, będący prolekiem wymagającym aktywacji przez enzymy cytochromu CYP450, działa poprzez nieodwracalne blokowanie receptora P2Y12 na płytkach krwi, co hamuje agregację płytek indukowaną ADP oraz innymi agonistami. Standardowa dawka 75 mg/dobę powoduje zahamowanie agregacji płytek na poziomie 40-60% w stanie równowagi osiąganym między 3. a 7. dniem terapii, a efekt utrzymuje się przez 7-10 dni, odpowiadając okresowi życia płytek. Skuteczność klopidogrelu jest modyfikowana przez polimorfizm enzymów CYP450, co wpływa na indywidualną odpowiedź terapeutyczną. Po odstawieniu leku funkcja płytek powraca do normy w ciągu około 5 dni. W badaniach klinicznych (CAPRIE, CURE, CLARITY, COMMIT, ACTIVE) wykazano istotne zmniejszenie ryzyka zdarzeń niedokrwiennych, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar niedokrwienny oraz śmierć z przyczyn naczyniowych, zarówno w profilaktyce wtórnej, jak i w ostrych zespołach wieńcowych, w tym u pacjentów poddawanych leczeniu trombolitycznemu i interwencjom przezskórnym.
agregacja płytek krwi, antagonisty witaminy K, beta-adrenolityki, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa, cytochrom CYP450, difosforan adenozyny, doustne leki przeciwzakrzepowe, enzymy CYP450, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikoproteiny GPIIb/IIIa, inhibitory ACE, kwas acetylosalicylowy, leczenie trombolityczne, leki fibrynolityczne, leki hipolipemizujące, leki przeciwarytmiczne, małopłytkowość, miażdżyca naczyń obwodowych, migotanie przedsionków, niestabilna dławica piersiowa, ostry zespół wieńcowy, płytki krwi, prolek, przemijające niedokrwienie mózgu, przeszczep wieńcowy omijający, przezskórna angioplastyka wieńcowa, receptor P2Y12, statyny, udar niedokrwienny, uniesienie odcinka ST, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Stediril 30 150 mcg + 30 mcg
Stediril 30 to doustny środek antykoncepcyjny zawierający 150 µg lewonorgestrelu i 30 µg etynyloestradiolu. Preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentek z historią lub aktywnymi zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi, w tym zakrzepicą żył głębokich, chorobą zakrzepowo-zatorową, chorobami naczyń mózgowych, chorobą wieńcową, wadami zastawkowymi serca oraz zaburzeniami rytmu serca zwiększającymi ryzyko zakrzepicy. Ponadto, nie powinien być stosowany u pacjentek z nowotworami zależnymi od estrogenów, w tym złośliwym nowotworem piersi, gruczolakami lub nowotworami wątroby, a także u osób z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą ze zmianami naczyniowymi, ciężką hipertrójglicerydemią oraz czynnościowymi zaburzeniami wątroby. Przeciwwskazaniem jest także ciąża, krwawienia z pochwy o nieustalonej etiologii oraz nadwrażliwość na składniki preparatu.
cholestaza, choroba naczyń mózgowych, choroba pęcherzyka żółciowego, choroba wieńcowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca ze zmianami naczyniowymi, dławica piersiowa, doustny środek antykoncepcyjny, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, etynyloestradiol, gruczolak, hiperlipidemia, hipertrójglicerydemia, incydent naczyniowo-mózgowy, krwawienie z pochwy, lewonorgestrel, migrena bez aury, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nietolerancja laktozy, nietolerancja sacharozy, nowotwór zależny od estrogenów, nowotwór złośliwy piersi, nowotwór złośliwy wątroby, otyłość, przemijające niedokrwienie mózgu, wada zastawkowa serca, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clopidogrel Aurovitas 75 mg
Clopidogrel Aurovitas w dawce 75 mg (w formie 97,875 mg klopidogrelu wodorosiarczanu) jest lekiem przeciwpłytkowym stosowanym w profilaktyce wtórnej powikłań zakrzepowych u dorosłych pacjentów z miażdżycą. Wskazania obejmują: zawał mięśnia sercowego (od kilku dni do <35 dni po incydencie), udar niedokrwienny (od 7 dni do <6 miesięcy), chorobę tętnic obwodowych, ostry zespół wieńcowy (OZW) zarówno z uniesieniem, jak i bez uniesienia odcinka ST, a także pacjentów z umiarkowanym do wysokiego ryzyka przemijającego niedokrwienia mózgu (TIA) lub niewielkim udarem niedokrwiennym (IS) w ciągu 24 godzin od wystąpienia incydentu. W przypadku TIA kwalifikacja opiera się na skali ABCD2 (≥4 punkty), a dla niewielkiego udaru na skali NIHSS (≤3 punkty). U pacjentów z migotaniem przedsionków i dodatkowymi czynnikami ryzyka, klopidogrel stosuje się w skojarzeniu z ASA, gdy leczenie antagonistami witaminy K jest przeciwwskazane, a ryzyko krwawienia jest niskie.
antagonista witaminy K, choroba tętnic obwodowych, klopidogrel wodorosiarczan, kwas acetylosalicylowy, leczenie trombolityczne, lek przeciwpłytkowy, miażdżyca, migotanie przedsionków, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja laktozy, niewielki udar niedokrwienny, ostry zespół wieńcowy, profilaktyka wtórna powikłań zakrzepowych, przemijające niedokrwienie mózgu, przezskórna angioplastyka wieńcowa, przezskórna interwencja wieńcowa, skala ABCD2, skala NIHSS, udar niedokrwienny, zakrzepy i zatory, zawał mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST - Leksykon substancji czynnych
Klopidogrel – Wskazania do stosowania
Klopidogrel jest inhibitorem agregacji płytek krwi stosowanym w profilaktyce wtórnej powikłań zakrzepowych u pacjentów z miażdżycą oraz powikłaniami zakrzepowo-zatorowymi. Wskazania obejmują m.in. zawał mięśnia sercowego (terapia rozpoczynana od kilku dni do mniej niż 35 dni po zdarzeniu), udar niedokrwienny (od 7 dni do mniej niż 6 miesięcy), chorobę tętnic obwodowych oraz ostry zespół wieńcowy, zarówno bez uniesienia odcinka ST, jak i z uniesieniem ST. W ostrym zespole wieńcowym klopidogrel stosowany jest w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA), szczególnie u pacjentów poddawanych przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI) z implantacją stentu lub kwalifikujących się do leczenia trombolitycznego. W monoterapii klopidogrel jest stosowany u pacjentów po zawale mięśnia sercowego, udarze niedokrwiennym oraz z rozpoznaną chorobą tętnic obwodowych.
antagonista witaminy K, choroba tętnic obwodowych, działanie przeciwpłytkowe, implantacja stentu, incydent wieńcowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie fibrynolityczne, leczenie trombolityczne, miażdżyca tętnic, miażdżyca tętnic kończyn dolnych, migotanie przedsionków, monoterapia, niestabilna dławica piersiowa, ostry zespół wieńcowy, powikłanie zakrzepowe miażdżycy, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka wtórna powikłań zakrzepowych, przemijające niedokrwienie mózgu, przezskórna angioplastyka wieńcowa, przezskórna interwencja wieńcowa, skala ABCD2, skala NIHSS, terapeutyczny zakres INR, terapia skojarzona, tętnica szyjna, udar niedokrwienny, układ sercowo-naczyniowy, zawał bez załamka Q, zawał mięśnia sercowego, zawał z uniesieniem odcinka ST - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Polocard 75 mg
Polocard, dostępny w dawkach 75 mg i 150 mg w formie tabletek dojelitowych zawierających kwas acetylosalicylowy, jest wskazany do profilaktyki chorób układu sercowo-naczyniowego, szczególnie w zapobieganiu zakrzepom wewnątrznaczyniowym dzięki działaniu antyagregacyjnemu. Lek stosuje się zarówno w profilaktyce pierwotnej u pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, jak i w profilaktyce wtórnej po przebytym zawale mięśnia sercowego. Wskazania obejmują również niestabilną i stabilną chorobę niedokrwienną serca, stany po implantacji protez zastawkowych, migotanie przedsionków z ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych, a także stany po udarze niedokrwiennym mózgu i przemijające niedokrwienie mózgu (TIA).
agregacja płytek krwi, choroba niedokrwienna serca, czerwień koszenilowa, dławica piersiowa, działanie antyagregacyjne, forma dojelitowa, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, migotanie przedsionków, niestabilna choroba wieńcowa, owrzodzenie błony śluzowej żołądka, profilaktyka chorób układu krążenia, proteza zastawkowa, przemijające niedokrwienie mózgu, ryzyko zakrzepowo-zatorowe, stabilna choroba wieńcowa, tabletka dojelitowa, udar niedokrwienny mózgu, zakrzep wewnątrznaczyniowy, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Norgestymat – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Norgestymat, stosowany w złożonych hormonalnych środkach antykoncepcyjnych (np. Elin, 250 μg norgestymatu + 35 μg etynyloestradiolu), wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), szczególnie w pierwszym roku stosowania oraz po przerwie ≥4 tygodni. Ryzyko ŻChZZ u kobiet stosujących norgestymat wynosi około 6 na 10 000 rocznie, porównywalne do preparatów z lewonorgestrelem, i jest wyższe niż u kobiet niestosujących hormonalnej antykoncepcji (2 na 10 000). Czynniki ryzyka nasilające ŻChZZ to m.in. otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, obciążenie rodzinne, choroby współistniejące (nowotwory, toczeń, zespół hemolityczno-mocznicowy), oraz wiek >35 lat. Objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Ponadto, stosowanie norgestymatu zwiększa ryzyko tętniczych powikłań zakrzepowo-zatorowych (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu), zwłaszcza u kobiet palących, z nadciśnieniem, migreną z aurą, cukrzycą czy obciążeniem rodzinnym. Przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentek z wieloma czynnikami ryzyka zakrzepicy.
choroba Leśniowskiego-Crohna, dyslipoproteinemia, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, krwioplucie, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nowotwór szyjki macicy, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijające niedokrwienie mózgu, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wada zastawkowa serca, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica naczyniowa, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie mózgowo-naczyniowe, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Telmisartan Orion 80 mg
Telmisartan Orion w dawce 80 mg jest wskazany do leczenia nadciśnienia tętniczego samoistnego u dorosłych pacjentów, szczególnie gdy wartości ciśnienia przekraczają cele terapeutyczne pomimo modyfikacji stylu życia lub w terapii skojarzonej w przypadku trudno kontrolowanego nadciśnienia. Lek ten jest również rekomendowany u pacjentów z nadciśnieniem współistniejącym z cukrzycą, chorobą nerek lub innymi schorzeniami, gdzie antagoniści receptora angiotensyny II wykazują korzystny profil działania. Preparat występuje w formie białych, podłużnych tabletek o wymiarach około 16,0 mm x 8 mm, zawierających 80 mg telmisartanu.
antagoniści receptora angiotensyny II, choroba miażdżycowa, choroba tętnic obwodowych, choroba wieńcowa, choroby układu sercowo-naczyniowego, chromanie przestankowe, ciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2, dławica piersiowa, kardiomiopatia cukrzycowa, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie tętnicze samoistne, nefropatia cukrzycowa, neuropatia cukrzycowa, pomostowanie aortalno-wieńcowe, prewencja wtórna, przemijające niedokrwienie mózgu, przezskórna angioplastyka wieńcowa, retinopatia cukrzycowa, telmisartan, udar mózgu, zawał serca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Clopidogrel Ranbaxy 75 mg
Klopidogrel Ranbaxy w dawce 75 mg doustnie raz na dobę jest stosowany w leczeniu różnych schorzeń kardiologicznych i neurologicznych, z dawką nasycającą zależną od wskazania klinicznego i wieku pacjenta. W ostrym zespole wieńcowym bez uniesienia odcinka ST dawka nasycająca wynosi 300 mg lub 600 mg (600 mg u pacjentów <75 lat planowanych do PCI), a następnie 75 mg/dobę w skojarzeniu z ASA 75-100 mg/dobę przez maksymalnie 12 miesięcy, z optymalnym efektem po 3 miesiącach. W ostrym zawale mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST dawka nasycająca to 300 mg u pacjentów <75 lat, bez dawki nasycającej u ≥75 lat, kontynuowana dawką 75 mg/dobę z ASA przez co najmniej 4 tygodnie. W przypadku PCI dawka nasycająca wynosi 600 mg (ostrożnie u ≥75 lat) lub 300 mg, a leczenie podtrzymujące to 75 mg/dobę + ASA 75-100 mg/dobę do 12 miesięcy. U pacjentów z TIA o wysokim ryzyku (ABCD2 ≥4) lub niewielkim udarem niedokrwiennym (NIHSS ≤3) stosuje się dawkę nasycającą 300 mg, następnie 75 mg/dobę + ASA przez 21 dni, po czym kontynuuje się monoterapię przeciwpłytkową.
dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, leczenie trombolityczne, migotanie przedsionków, niestabilna dławica piersiowa, ostry zawał mięśnia sercowego, ostry zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, ostry zespół wieńcowy, ostry zespół wieńcowy bez uniesienia odcinka ST, przemijające niedokrwienie mózgu, przezskórna interwencja wieńcowa, skłonność do krwawień, terapia przeciwpłytkowa, udar niedokrwienny, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Levosert
System terapeutyczny domaciczny Levosert zawiera 52 mg lewonorgestrelu, uwalnianego w dawce 20 µg/24 h, i wymaga szczegółowej oceny przed i po założeniu. Przed implantacją należy przeprowadzić pełny wywiad, badanie fizykalne, pomiar tętna i ciśnienia, badanie miednicy oraz wykluczyć ciążę i infekcje dróg rodnych. System nie chroni przed zakażeniami HIV ani innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową. Kontrola po 4-6 tygodniach ma na celu potwierdzenie prawidłowego położenia i obecności nici. Wskazane jest monitorowanie nieregularnych krwawień, które mogą maskować patologie endometrium, a także zachęcanie pacjentek do rzucenia palenia. System należy stosować ostrożnie u pacjentek z migreną, nadciśnieniem, chorobami tętnic, zakrzepicą, wrodzonymi wadami serca oraz w trakcie długotrwałej terapii kortykosteroidami.
antybiotykoterapia, atrezja pęcherzyka, białaczka, bradykardia, choroba tętnic, choroba zakrzepowo-zatorowa, ciąża pozamaciczna, cukrzyca, depresja, folikulogeneza, kortykosteroid, migrena ogniskowa, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, nowotwór złośliwy, obniżony nastrój, perforacja macicy, polip, przemijające niedokrwienie mózgu, rak endometrium, rak piersi, reakcja wazowagalna, sepsa, tolerancja glukozy, torbiel jajnika, udar mózgu, wada zastawki serca, wrodzona wada serca, zakażenie narządów miednicy, zakrzepica tętnicza, zapalenie wsierdzia, zawał serca, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Etuxor 60 mg
Etorykoksyb w dawce 60 mg (Etuxor) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (1,6 mg/tabletkę). Szczególną ostrożność należy zachować u osób z reakcjami nadwrażliwości na NLPZ, takimi jak skurcz oskrzeli, ostry nieżyt nosa, polipy nosa, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka oraz inne reakcje alergiczne. Leku nie należy stosować u pacjentów z aktywną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, krwawieniem z przewodu pokarmowego oraz zapaleniem błony śluzowej jelit. Ponadto, przeciwwskazania obejmują ciężką niewydolność wątroby (albumina < 25 g/l, wynik ≥ 10 pkt w skali Child-Pugh) oraz ciężką niewydolność nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min).
choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, działanie teratogenne, etorykoksyb, inhibitor cyklooksygenazy-2, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, miażdżyca naczyń obwodowych, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na etorykoksyb, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja laktozy, obrzęk naczynioruchowy, ostry nieżyt nosa, pokrzywka, polip nosa, przemijające niedokrwienie mózgu, skala Child-Pugh, skurcz oskrzeli, tabletka powlekana, udar mózgu, zamknięcie przewodu tętniczego, zapalenie błony śluzowej jelit, zastoinowa niewydolność mięśnia sercowego