Przedawkowanie leku Tonicard

Przedawkowanie propafenonu chlorowodorku, substancji czynnej leku Tonicard, może prowadzić do poważnych powikłań, zagrażających życiu pacjenta. Ze względu na wielokierunkowe działanie propafenonu, objawy przedawkowania dotyczą zarówno układu sercowo-naczyniowego, jak i ośrodkowego układu nerwowego oraz innych układów. Szczególnie niebezpieczne są zaburzenia rytmu serca i przewodzenia, które mogą prowadzić do zatrzymania krążenia.¹

Objawy kardiologiczne

Przedawkowanie propafenonu charakteryzuje się specyficznymi zaburzeniami w układzie sercowo-naczyniowym. Działanie toksyczne na mięsień sercowy manifestuje się przede wszystkim zaburzeniami przewodzenia i rytmu serca, do których należą:

• Wydłużenie odstępu PQ w zapisie EKG – świadczy o zaburzeniach przewodzenia przedsionkowo-komorowego
• Poszerzenie zespołu QRS – wskazujące na spowolnienie przewodzenia śródkomorowego
• Zahamowanie automatyzmu węzła zatokowego – prowadzące do bradykardii zatokowej
• Blok przedsionkowo-komorowy różnego stopnia
• Częstoskurcz komorowy – groźna arytmia komorowa
• Trzepotanie i migotanie komór – zagrażające życiu arytmie
• Zatrzymanie akcji serca – bezpośrednie zagrożenie życia

²

Dodatkowo, propafenon wykazuje ujemne działanie inotropowe, co prowadzi do zmniejszenia kurczliwości mięśnia sercowego i w konsekwencji do niedociśnienia tętniczego. W ciężkich przypadkach może rozwinąć się wstrząs kardiogenny, będący stanem bezpośredniego zagrożenia życia.³

Objawy pozasercowe

Poza działaniem na układ sercowo-naczyniowy, przedawkowanie propafenonu wywołuje szereg objawów pozasercowych, które mogą obejmować:⁴

• Kwasicę metaboliczną – zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej
• Objawy neurologiczne:
  • Bóle i zawroty głowy
  • Parestezje (drętwienia, mrowienia)
  • Drżenie
  • Drgawki
• Zaburzenia widzenia – nieostre widzenie
• Objawy z przewodu pokarmowego:
  • Nudności
  • Zaparcia
  • Suchość w jamie ustnej

W przypadkach ciężkiego zatrucia propafenonen można zaobserwować wystąpienie drgawek kloniczno-tonicznych, nasilonych parestezji, senności pogłębiającej się do śpiączki oraz zatrzymania czynności oddechowej. W skrajnych przypadkach przedawkowanie może prowadzić do zgonu.⁵

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania propafenonu wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i powinno być prowadzone w warunkach oddziału intensywnej opieki medycznej. Podstawowe działania obejmują:⁶

1. Monitorowanie parametrów życiowych – ciągłe monitorowanie EKG, ciśnienia tętniczego, saturacji krwi i stanu neurologicznego
2. Stabilizację rytmu serca – w przypadku groźnych arytmii zastosowanie defibrylacji
3. Farmakoterapię:
   • Dopamina – we wlewie dożylnym do stabilizacji ciśnienia
   • Izoprenalina – do kontroli rytmu serca i ciśnienia tętniczego
   • Diazepam – dożylnie w przypadku wystąpienia drgawek
4. Wspomaganie funkcji życiowych:
   • Mechaniczne wspomaganie oddychania
   • Zewnętrzny masaż serca w razie potrzeby

⁷

Należy zaznaczyć, że metody eliminacji propafenonu z organizmu mają ograniczoną skuteczność. Hemoperfuzja wykazuje jedynie minimalne działanie w usuwaniu leku z organizmu. Ze względu na wysoki stopień wiązania propafenonu z białkami osocza (powyżej 95%) oraz dużą objętość dystrybucji, hemodializa jest nieskuteczna w leczeniu przedawkowania.^{95%) i dużą objętość dystrybucji, hemodializa jest nieskuteczna.”>8}

Tabela objawów przedawkowania leku Tonicard