Amlomyl
Tabletki, 5 mg
Tabletki zawierają 5 mg amlodypiny w postaci amlodypiny bezylanu. Lek stosuje się w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz przewlekłej stabilnej i naczynioskurczowej dławicy piersiowej. Pomaga również w przypadku naczynioskurczowej dusznicy piersiowej (Prinzmetala). Dostępne są w postaci białych, dwuwypukłych tabletek, które można dzielić na równe dawki.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Amlomyl (amlodypina) w dawce początkowej 5 mg raz na dobę jest wskazany w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz dławicy piersiowej u dorosłych, z możliwością zwiększenia dawki do maksymalnie 10 mg/dobę w zależności od odpowiedzi klinicznej. Lek może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z tiazydowymi diuretykami, lekami alfa- i beta-adrenolitycznymi oraz inhibitorami ACE, bez konieczności modyfikacji dawki amlodypiny. U osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się standardowy schemat dawkowania, natomiast u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami wątroby dawkę należy indywidualnie dostosować, rozpoczynając od najniższej dostępnej dawki. W ciężkich zaburzeniach wątroby brak jest danych farmakokinetycznych, dlatego leczenie powinno być prowadzone ostrożnie, z powolnym zwiększaniem dawki.
U dzieci i młodzieży w wieku 6-17 lat z nadciśnieniem tętniczym zalecana dawka początkowa wynosi 2,5 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 5 mg po 4 tygodniach, jeśli nie uzyskano odpowiedniej kontroli ciśnienia. Nie zaleca się stosowania amlodypiny u dzieci poniżej 6. roku życia z powodu braku danych. Tabletki mają postać białych, okrągłych, dwuwypukłych tabletek 5 mg, z możliwością dzielenia na równe dawki. Amlodypina nie jest usuwana podczas dializy, co jest istotne w kontekście pacjentów z niewydolnością nerek. Całość terapii powinna być dostosowana do indywidualnej odpowiedzi pacjenta oraz stanu klinicznego, z uwzględnieniem szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i osób w podeszłym wieku.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Amlomyl 5 mg
amlodypina, dławica oporna na azotany, dławica piersiowa, farmakokinetyka amlodypiny, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek alfa-adrenolityczny, lek beta-adrenolityczny, lek blokujący receptor beta, lek blokujący receptor beta-adrenergiczny, lek przeciwdławicowy, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, podanie doustne, stężenie amlodypiny w surowicy, terapia nadciśnienia tętniczego, tiazydowy lek moczopędny, uszkodzenie nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby -
Działania niepożądane
Lek Amlomyl zawiera 5 mg amlodypiny bezylanu i charakteryzuje się szerokim profilem działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania podczas terapii. Do najczęstszych objawów należą senność, zawroty głowy, bóle głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk kostek oraz zmęczenie. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (>1/10), często (>1/100 do <1/10), niezbyt często (>1/1000 do <1/100), rzadko (>1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Wśród rzadkich, ale poważnych działań wymienia się leukocytopenię, małopłytkowość, reakcje alergiczne, hiperglikemię, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka.
Objawy neurologiczne obejmują często senność, zawroty głowy i bóle głowy, a także niezbyt często depresję, lęk, bezsenność, drżenie, zaburzenia smaku, omdlenia oraz neuropatię obwodową. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się kołatanie serca, bradykardię, częstoskurcz komorowy, migotanie przedsionków oraz rzadko zawał serca. Często występują objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności, niestrawność, biegunka i zaparcia, a także obrzęk i kurcze mięśni. Monitorowanie pacjentów, zwłaszcza tych z cukrzycą lub predyspozycjami do zaburzeń metabolicznych, jest kluczowe. Zgłaszanie działań niepożądanych jest obowiązkowe i powinno odbywać się za pośrednictwem odpowiednich instytucji nadzoru farmakologicznego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Amlomyl 5 mg
amlodypina, Amlomyl, bradykardia, cholestaza, częstomocz, częstoskurcz komorowy, ginekomastia, hiperglikemia, impotencja, kołatanie serca, leukocytopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, niedoczulica, nieżyt żołądka, nokturia, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, podwójne widzenie, przeczulica, przerost dziąseł, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, szum uszny, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka -
Interakcje leku
Amlodypina, metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne i umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. inhibitory proteazy, azole przeciwgrzybicze, makrolidy, werapamil, diltiazem) mogą zwiększać stężenie amlodypiny, co podnosi ryzyko nadmiernej hipotensji, zwłaszcza u osób starszych, wymagając ścisłego monitorowania i dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) powodują zmienne stężenia amlodypiny, co może osłabiać jej efekt przeciwnadciśnieniowy, dlatego konieczne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego i modyfikacja dawkowania. Spożycie grejpfruta lub soku grejpfrutowego zwiększa biodostępność amlodypiny, co może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia. Ponadto, jednoczesne stosowanie amlodypiny z dantrolenem wiąże się z ryzykiem hiperkaliemii, migotania komór i zapaści krążeniowej, co jest szczególnie istotne u pacjentów z predyspozycją do hipertermii złośliwej.
Interakcje farmakokinetyczne amlodypiny obejmują także podwyższenie stężenia takrolimusu i zmienne zwiększenie poziomu cyklosporyny (0-40%) u pacjentów po przeszczepie nerki, co wymaga monitorowania stężeń tych leków i ewentualnej korekty dawek. Amlodypina, będąc słabym inhibitorem CYP3A, może zwiększać ekspozycję na inhibitory kinazy mTOR (syrolimus, temsyrolimus, ewerolimus). W terapii skojarzonej z symwastatyną dawka tej ostatniej powinna być ograniczona do 20 mg/dobę ze względu na wzrost ekspozycji o 77%. Nie stwierdzono istotnych interakcji z atorwastatyną, digoksyną i warfaryną. Spożycie alkoholu etylowego podczas terapii amlodypiną może nasilać efekt hipotensyjny i zwiększać ryzyko zawrotów głowy oraz omdleń, zwłaszcza na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki, co wymaga ograniczenia spożycia alkoholu i ostrożności klinicznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Amlomyl 5 mg
alkohol etylowy, amlodypina, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, biodostępność leku, cyklosporyna, dantrolen, digoksyna, diltiazem, dziurawiec, erytromycyna, ewerolimus, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipotensja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor proteazy, klarytromycyna, migotanie komór, ryfampicyna, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, temsyrolimus, warfaryna, wazodylatacja, werapamil, zapaść krążeniowa -
Profil bezpieczeństwa leku
Amlodypina wymaga zachowania ostrożności u wybranych grup pacjentów, w tym kobiet karmiących, seniorów oraz osób z zaburzeniami czynności wątroby. U kobiet karmiących lek przenika do mleka, a wpływ na niemowlęta pozostaje nieznany, dlatego decyzja o kontynuacji terapii powinna uwzględniać bilans korzyści i ryzyka. U pacjentów w podeszłym wieku oraz z niewydolnością wątroby obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania i zwiększenie ekspozycji na lek, co wymaga ostrożnego dawkowania, zwłaszcza przy ciężkich zaburzeniach wątroby. W przypadku niewydolności nerek amlodypina może być stosowana w standardowych dawkach, gdyż stężenie leku w osoczu nie koreluje ze stopniem uszkodzenia nerek, a lek nie jest usuwany przez dializę.
Podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn należy uwzględnić potencjalny wpływ amlodypiny na zdolność psychomotoryczną, zwłaszcza na początku terapii, ze względu na możliwe objawy takie jak zawroty głowy, bóle głowy, zmęczenie czy nudności. Brak jest danych dotyczących interakcji amlodypiny z alkoholem, co wskazuje na konieczność indywidualnej oceny ryzyka w praktyce klinicznej. Zalecane jest monitorowanie pacjentów i dostosowanie terapii w zależności od tolerancji i reakcji na lek.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Amlomyl 5 mg
-
Przeciwwskazania
Amlomyl, zawierający amlodypinę 5 mg, jest antagonistą wapnia z grupy dihydropirydyn, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, pochodne dihydropirydyny lub składniki pomocnicze preparatu. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują ciężkie niedociśnienie tętnicze, wstrząs o dowolnej etiologii (kardiogenny, hipowolemiczny, dystrybucyjny), zwężenie drogi odpływu lewej komory (np. ciężkie zwężenie zastawki aortalnej, kardiomiopatia przerostowa z zawężeniem drogi odpływu) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolność serca po ostrym zawale mięśnia sercowego. W tych stanach lek może nasilać zaburzenia hemodynamiczne poprzez rozszerzenie łożyska naczyniowego, obniżenie oporu obwodowego lub działanie inotropowo ujemne, co może prowadzić do pogorszenia funkcji lewej komory i nasilenia objawów niewydolności krążenia.
W przypadku pacjentów ze stabilną niewydolnością serca, stosowanie amlodypiny wymaga ścisłego monitorowania, zwłaszcza na początku terapii i przy zmianie dawkowania. U chorych z upośledzoną funkcją wątroby może dojść do wydłużenia okresu półtrwania amlodypiny i zwiększenia ekspozycji na lek, co wymaga rozważenia modyfikacji dawkowania. Lekarz powinien odradzać stosowanie Amlomylu u pacjentów z objawami przeciwwskazań, ciężkim niedociśnieniem, niestabilną niewydolnością serca po zawale, istotnym zwężeniem drogi odpływu lewej komory oraz w przypadku reakcji alergicznych na inne leki z grupy antagonistów wapnia. W każdym przypadku konieczna jest dokładna ocena stanu klinicznego i rozważenie alternatywnych opcji terapeutycznych dostosowanych do indywidualnego profilu pacjenta.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Amlomyl 5 mg
amlodypina, antagonista wapnia, działanie inotropowo ujemne, gradient ciśnień, hipotonia, kardiomiopatia przerostowa, lek inotropowo dodatni, łożysko naczyniowe, nadwrażliwość na lek, niedociśnienie tętnicze, niestabilna niewydolność serca, niewydolność krążenia, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obciążenie następcze, okres półtrwania leku, opór obwodowy, pochodna dihydropirydyny, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, stenoza aortalna, wada zastawkowa, wazodylatacja, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs dystrybucyjny, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, wstrząs septyczny, zaburzenie hemodynamiczne, zawał mięśnia sercowego, zwężenie drogi odpływu -
Przedawkowanie
Przedawkowanie amlodypiny, antagonisty kanałów wapniowych stosowanego w leczeniu nadciśnienia tętniczego, prowadzi do nadmiernego rozszerzenia naczyń obwodowych i znaczącego spadku ciśnienia tętniczego, co może skutkować wstrząsem hipowolemicznym. Objawy kliniczne obejmują odruchową tachykardię, hipotensję, zaburzenia świadomości oraz w zaawansowanych przypadkach wstrząs i niewydolność oddechową. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest niekardiogenny obrzęk płuc, który może pojawić się z opóźnieniem 24-48 godzin po przedawkowaniu, często związany z przeciążeniem płynami podczas resuscytacji. Monitorowanie pacjenta powinno trwać co najmniej 48 godzin ze względu na długi okres półtrwania amlodypiny i ryzyko późnych powikłań.
Postępowanie terapeutyczne w przedawkowaniu amlodypiny wymaga kompleksowego wsparcia układu sercowo-naczyniowego, w tym ciągłego monitorowania parametrów życiowych, uniesienia kończyn dolnych oraz kontroli objętości płynów krążących i diurezy. W przypadku utrzymującej się hipotensji wskazane jest stosowanie leków obkurczających naczynia oraz dożylne podanie glukonianu wapnia, który działa jako antidotum poprzez odwrócenie blokady kanałów wapniowych. Wczesne podanie węgla aktywowanego (do 2 godzin po zażyciu) może ograniczyć wchłanianie leku, natomiast hemodializa jest nieskuteczna ze względu na wysokie wiązanie amlodypiny z białkami osocza. Wskazane jest rozważenie płukania żołądka w zależności od czasu od przedawkowania.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Amlomyl 5 mg
antagonista kanałów wapniowych, białko osocza, czas półtrwania leku, glukonian wapnia, hemodializa, hipoksemia, hipoperfuzja mózgowa, hipotensja, lek obkurczający naczynia krwionośne, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność oddechowa, opór obwodowy, perfuzja, perfuzja narządowa, płukanie żołądka, pojemność minutowa serca, przeciążenie płynami, rozszerzenie naczyń obwodowych, saturacja, tachykardia odruchowa, węgiel aktywowany, wspomaganie oddychania, wstrząs hipowolemiczny -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa amlodypiny, antagonisty kanału wapniowego, wykazały istotne informacje dotyczące jej wpływu na układ rozrodczy oraz potencjał toksyczny. W badaniach na szczurach i myszach stosowano dawki sięgające około 50-krotności maksymalnej zalecanej dawki dla ludzi (MZLD 10 mg), co skutkowało opóźnieniem i wydłużeniem porodu oraz zmniejszoną przeżywalnością potomstwa. W badaniu płodności u szczurów przy dawkach do 10 mg/kg/dobę (około 8-krotność MZLD w przeliczeniu na mg/m²) nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność. Jednakże, podawanie amlodypiny samcom szczurów w dawce porównywalnej do stosowanej u ludzi przez 30 dni spowodowało obniżenie stężenia FSH i testosteronu, zmniejszenie gęstości nasienia, liczby dojrzałych spermatyd oraz komórek Sertoliego, co wskazuje na potencjalne ryzyko dla męskiego układu rozrodczego przy dawkach terapeutycznych.
Ocena potencjału rakotwórczego amlodypiny przeprowadzona na szczurach i myszach przy dawkach 0,5, 1,25 oraz 2,5 mg/kg/dobę (odpowiadających do 2-krotności MZLD u szczurów i zbliżonych do MZLD u myszy) nie wykazała cech działania rakotwórczego. Ponadto, badania mutagenności in vitro nie potwierdziły działania mutagennego na poziomie genów i chromosomów. Wyniki te sugerują, że amlodypina posiada akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu terapeutycznym, choć należy zachować ostrożność w kontekście potencjalnego wpływu na męski układ rozrodczy. Interpretacja danych przedklinicznych powinna być uzupełniona o wyniki badań klinicznych i obserwacje post-marketingowe, aby kompleksowo ocenić bezpieczeństwo stosowania amlodypiny u pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlomyl 5 mg
amlodypina, antagonista kanału wapniowego, badanie przedkliniczne, bezylan amlodypiny, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórka Sertoliego, męski układ rozrodczy, mutagenność, profil bezpieczeństwa leku, spermatyda, testosteron, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie płodności -
Skład i postać leku
Amlomyl w dawce 5 mg zawiera amlodypinę w postaci bezylanu, podawaną doustnie w formie białych, okrągłych, dwuwypukłych tabletek z rowkiem dzielącym i oznaczeniem „5”. Substancje pomocnicze to wapnia wodorofosforan, celuloza mikrokrystaliczna, karboksymetyloskrobia sodowa (typ A) oraz magnezu stearynian, które zapewniają odpowiednią masę, strukturę, rozpad i właściwości produkcyjne tabletki. Rowek dzielący umożliwia precyzyjne dzielenie dawki, co jest istotne przy dostosowywaniu terapii. Tabletki ulegają odpowiedniemu rozpadowi w przewodzie pokarmowym, co gwarantuje skuteczne uwolnienie i wchłanianie amlodypiny.
Produkt dostępny jest w opakowaniach blistrowych (PVC/PVDC/Aluminium) zawierających od 10 do 180 tabletek oraz w butelkach HDPE z zakrętką PP, mieszczących od 28 do 500 tabletek, choć dostępność poszczególnych opakowań może różnić się na rynku. Okres ważności wynosi 2 lata od daty produkcji, a lek należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu, chroniącym przed światłem. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych wpływających na jakość, bezpieczeństwo lub skuteczność preparatu. Resztki leku należy utylizować zgodnie z lokalnymi przepisami, aby minimalizować wpływ na środowisko.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Amlomyl 5 mg
amlodypina, bezylan amlodypiny, blister PVC/PVDC/Aluminium, butelka HDPE, celuloza mikrokrystaliczna, karboksymetyloskrobia sodowa, modyfikacja dawkowania, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, opakowanie bezpośrednie, podanie doustne, polietylen wysokiej gęstości, postać farmaceutyczna, rowek dzielący, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, wodorofosforan wapnia -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
W kontekście stosowania amlodypiny u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią, kluczowe jest indywidualne podejście do oceny korzyści i ryzyka terapii. Bezpieczeństwo stosowania amlodypiny w ciąży nie zostało jednoznacznie potwierdzone w badaniach klinicznych, a dane z badań na modelach zwierzęcych wskazują na potencjalne ryzyko dla procesów reprodukcyjnych, zwłaszcza przy wysokich dawkach. Preparat Amlomyl 5 mg powinien być przepisywany ciężarnym wyłącznie wtedy, gdy brak jest bezpieczniejszych alternatyw, a korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Decyzja o leczeniu powinna być poprzedzona szczegółową analizą stanu klinicznego oraz omówieniem potencjalnych zagrożeń z pacjentką.
Amlodypina przenika do mleka kobiecego, z dawką przekazywaną niemowlęciu oszacowaną na 3-7% typowej dawki matczynej, z maksymalną ekspozycją do 15%. Brak jest jednak wystarczających danych klinicznych dotyczących wpływu amlodypiny na niemowlęta karmione piersią, co wymaga indywidualnej oceny korzyści karmienia piersią i terapii. W zakresie wpływu na płodność, u pacjentów stosujących antagonistów kanałów wapniowych obserwowano odwracalne biochemiczne zmiany w główkach plemników, jednak dane dotyczące amlodypiny są niewystarczające. Pacjenci planujący potomstwo, zwłaszcza mężczyźni, powinni być poinformowani o potencjalnym ryzyku, z uwzględnieniem ograniczonej ilości dostępnych danych klinicznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Amlomyl 5 mg
-
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Preparat Amlomyl zawierający 5 mg amlodypiny może wpływać na zdolności psychomotoryczne pacjentów, co wymaga szczególnej uwagi lekarza podczas przepisywania. Amlodypina może powodować objawy takie jak zawroty głowy, bóle głowy, zmęczenie oraz nudności, które bezpośrednio obniżają zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Ryzyko to jest szczególnie istotne na początku terapii, gdy organizm adaptuje się do leku, a objawy niepożądane mogą być nasilone. Lekarz powinien poinformować pacjenta o konieczności zachowania ostrożności, ocenie indywidualnej reakcji na lek oraz o prawnych konsekwencjach prowadzenia pojazdów pod wpływem substancji obniżających sprawność psychofizyczną.
W dokumentacji medycznej należy odnotować fakt poinformowania pacjenta o potencjalnym wpływie amlodypiny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Zalecenia dla pacjenta obejmują powstrzymanie się od prowadzenia pojazdu do ustąpienia objawów takich jak zawroty głowy, ocena nasilenia bólu głowy z ewentualnym odstąpieniem od prowadzenia, unikanie prowadzenia pojazdu podczas zmęczenia oraz powstrzymanie się od jazdy w przypadku nudności. Indywidualna ocena tolerancji leku jest kluczowa, aby minimalizować ryzyko zdarzeń niepożądanych związanych z obniżoną sprawnością psychomotoryczną podczas terapii preparatem Amlomyl.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Amlomyl 5 mg
amlodypina, Amlomyl, bezylan amlodypiny, ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, czas reakcji, działania niepożądane, funkcje psychomotoryczne, inicjacja terapii, nudności, objawy niepożądane, sprawność psychofizyczna, sprawność psychomotoryczna, substancja czynna, zaburzenia równowagi, zawroty głowy, zdolność prowadzenia pojazdów, zdolności psychomotoryczne, zmęczenie