Dimenhydramina
Dimenhydramina jest substancją o działaniu przeciwhistaminowym i przeciwwymiotnym, stosowaną głównie w zapobieganiu oraz leczeniu choroby lokomocyjnej, a także objawów takich jak nudności, wymioty i zawroty głowy. Pomaga również łagodzić zawroty głowy różnego pochodzenia. Lek ten jest wskazany dla dorosłych jako środek przeciwwymiotny i przeciwhistaminowy. Może być podawany w formie tabletek, roztworu doustnego lub innej odpowiedniej postaci farmaceutycznej.
- Leki z tą substancją
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Dimenhydramina jest stosowana głównie w leczeniu i profilaktyce choroby lokomocyjnej oraz jako lek przeciwhistaminowy. Dawkowanie różni się w zależności od preparatu, wieku pacjenta i wskazań. Preparaty zawierające dimenhydraminę jako monoterapię (np. Aviomarin, Efektan, Efektan Max) stosuje się w dawce początkowej 50-100 mg co 4-6 godzin, maksymalnie do 400 mg na dobę. Preparaty z kofeiną (Aviorexan) zawierają 50-100 mg dimenhydraminy i kofeiny, dawkowane co 4-6 godzin, maksymalnie 8 tabletek na dobę. Preparaty z cynaryzyną (Arlevert, Artigo, Symtiver) podaje się w dawce 40 mg dimenhydraminy i 20 mg cynaryzyny trzy razy na dobę, nie dłużej niż 4 tygodnie. U dzieci 6-14 lat dawka wynosi 25-50 mg co 6-8 godzin, maksymalnie 5 mg/kg masy ciała, nie przekraczając 150 mg/dobę. Preparaty z cynaryzyną nie są zalecane u osób poniżej 18 lat. W profilaktyce choroby lokomocyjnej lek należy podać co najmniej 30 minut przed podróżą.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się ostrożność, szczególnie przy łagodnych i umiarkowanych dysfunkcjach; dimenhydramina jest przeciwwskazana przy klirensie kreatyniny poniżej 25 ml/min (Arlevert, Artigo, Symtiver). W przypadku zaburzeń czynności wątroby brak jest danych lub zaleca się ostrożność, a przy ciężkich dysfunkcjach lek jest przeciwwskazany. U osób w podeszłym wieku dawkowanie jest takie samo jak u dorosłych, z zachowaniem ostrożności przy Aviorexan. Sposób podawania różni się w zależności od preparatu – tabletki należy przyjmować po posiłku lub niezależnie od posiłków, a roztwory doustne można stosować bez względu na posiłek. Należy zwrócić uwagę na przestrzeganie maksymalnych dawek dobowych oraz indywidualizację terapii w oparciu o stan kliniczny pacjenta i potencjalne interakcje lekowe.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dimenhydramina – Dawkowanie i sposób podawania
choroba lokomocyjna, dawka dobowa, dimenhydramina, dimenhydramina z kofeiną, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, lek przeciwhistaminowy, podrażnienie przewodu pokarmowego, postać farmaceutyczna, profilaktyka choroby lokomocyjnej, roztwór doustny, schemat dawkowania, substancja czynna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby -
Działania niepożądane
Dimenhydramina, lek przeciwhistaminowy I generacji, stosowany jest głównie w terapii objawów choroby lokomocyjnej oraz zaburzeń przedsionkowych. Najczęstsze działania niepożądane obejmują senność (około 8% pacjentów) oraz suchość w jamie ustnej (około 5%), które mają zwykle łagodny i przejściowy charakter. W zakresie układu nerwowego obserwuje się często senność, zaburzenia koncentracji i zawroty głowy, a rzadziej drgawki i parestezje. Szczególną uwagę należy zwrócić na paradoksalne reakcje pobudzenia, zwłaszcza u dzieci, manifestujące się bezsennością, niepokojem i drżeniem. Działania niepożądane dotyczą także układu pokarmowego (ból brzucha, nudności, biegunka), sercowo-naczyniowego (tachykardia, niedociśnienie, zaburzenia rytmu serca), wzroku (zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, pogorszenie jaskry zamykającego się kąta) oraz hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna). Występują również reakcje skórne, w tym wysypka i złuszczające zapalenie skóry.
Dimenhydramina wykazuje działanie cholinolityczne, co może prowadzić do trudności w oddawaniu moczu, szczególnie u pacjentów z przerostem prostaty. Długotrwałe stosowanie niesie ryzyko rozwoju zależności lekowej. W terapii należy zachować ostrożność u pacjentów z jaskrą zamykającego się kąta, chorobami wątroby oraz u osób starszych ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych. Zaleca się informowanie pacjentów o konieczności unikania prowadzenia pojazdów i spożywania alkoholu podczas leczenia oraz o ryzyku fotowrażliwości. W przypadku wystąpienia objawów sugerujących zaburzenia hematologiczne (np. gorączka, zakażenia, krwawienia) należy natychmiast przerwać terapię i wykonać badania kontrolne. Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania dimenhydraminy jest kluczowe, a wszelkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dimenhydramina – Działania niepożądane
agranulocytoza odwracalna, amnezja, bezsenność, biegunka, blok serca, ból głowy, choroba lokomocyjna, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cynaryzyna, delirium, dimenhydramina, drgawki, dyspepsja, działanie antycholinergiczne, działanie cholinolityczne, działanie sedatywne, ekstrasystolia, fotowrażliwość, jaskra zamykającego się kąta, kołatanie serca, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nudności, osłabienie mięśni, ośrodkowy układ nerwowy, paradoksalna pobudliwość, parestezja, pobudzenie psychoruchowe, przerost prostaty, reakcja alergiczna skórna, senność, suchość jamy ustnej, szum w uszach, tachykardia, układ krwiotwórczy, wysypka, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie przedsionkowe, zależność lekowa, zaparcie, zawroty głowy, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna -
Przedawkowanie
Dimenhydramina, wykazująca działanie przeciwhistaminowe i cholinolityczne, jest stosowana w terapii choroby lokomocyjnej, zawrotów głowy o etiologii obwodowej oraz objawów alergicznych. Przedawkowanie tej substancji, definiowane jako dawka ≥25 mg/kg masy ciała, manifestuje się szybko, w ciągu 30 minut do 2 godzin, początkowo niespecyficznymi objawami takimi jak bóle i zawroty głowy, senność oraz zmęczenie. W miarę progresji zatrucia rozwija się charakterystyczny zespół cholinolityczny: suchość w jamie ustnej, rozszerzenie źrenic z opóźnioną reakcją na światło, porażenie akomodacji, oczopląs, zaczerwienienie twarzy, zatrzymanie moczu oraz zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (częstoskurcz, zmienne ciśnienie tętnicze). W zaawansowanym stadium obserwuje się objawy ośrodkowego układu nerwowego, zarówno w postaci hamowania (zaburzenia mowy, ataksja, śpiączka), jak i pobudzenia (drgawki, omamy, pobudzenie psychoruchowe). U dzieci szczególną uwagę należy zwrócić na występowanie gorączki, która jest częstym powikłaniem zatrucia lekami przeciwhistaminowymi.
Leczenie przedawkowania dimenhydraminy wymaga hospitalizacji i intensywnej opieki medycznej. Postępowanie obejmuje leczenie podtrzymujące funkcje oddechowe i krążeniowe, dekontaminację przewodu pokarmowego (płukanie żołądka roztworem NaCl 0,9%, jeśli pacjent zgłosi się w odpowiednim czasie) oraz ścisłe monitorowanie parametrów życiowych, ze szczególnym uwzględnieniem temperatury ciała. W przypadku drgawek zaleca się ostrożne podanie krótko działających barbituranów. Przy nasilonych objawach ośrodkowo-przeciwcholinergicznych wskazane jest powolne dożylne lub domięśniowe podanie fizostygminy w dawce 0,03 mg/kg mc. (maksymalnie 2 mg u dorosłych, 0,5 mg u dzieci) po wykonaniu testu na fizostygminę. Dializa jest nieskuteczna w eliminacji dimenhydraminy; preferowaną metodą jest hemoperfuzja z użyciem aktywowanego węgla. Ze względu na ryzyko poważnych powikłań, takich jak depresja oddechowa, zaburzenia rytmu serca, drgawki, śpiączka oraz hipertermia, szybka diagnostyka i wdrożenie odpowiedniego leczenia są kluczowe dla poprawy rokowania pacjentów z zatruciem dimenhydraminą.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dimenhydramina – Przedawkowanie
ataksja, choroba lokomocyjna, częstoskurcz, dawka toksyczna, dekontaminacja przewodu pokarmowego, depresja oddechowa, dimenhydramina, dysfagia, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, fizostygmina, gorączka, hemoperfuzja, hipertermia, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niewydolność oddechowa, objawy alergii, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, porażenie akomodacji, porażenie perystaltyki jelit, śpiączka, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia orientacji, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zespół cholinolityczny -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dimenhydramina wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi, w tym konwencjonalnymi testami toksyczności po podaniu wielokrotnym, które nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie potwierdziły potencjału mutagennego ani kancerogennego dimenhydraminy. Ponadto, ocena wpływu na płodność oraz rozwój zarodka i płodu nie wskazuje na szczególne zagrożenia, podobnie jak badania toksyczności reprodukcyjnej. W przypadku preparatów zawierających dimenhydraminę, takich jak Aviomarin czy Aviorexan (połączenie z kofeiną), dostępne dane nie sugerują istotnych zagrożeń przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Kofeina, mimo obserwacji drgawek u gryzoni po dużych dawkach, nie wykazuje działania mutagennego ani onkogennego, a jej potencjalne teratogenne efekty nie mają znaczenia klinicznego u wcześniaków.
W przypadku kombinacji dimenhydraminy z cynaryzyną (produkty Arlevert, Artigo, Symtiver) konwencjonalne badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnego zagrożenia, jednak pełna ocena potencjalnego działania genotoksycznego i rakotwórczego tych połączeń pozostaje niekompletna. W badaniach na szczurach cynaryzyna, a nie dimenhydramina, wpływała na zmniejszenie wielkości miotów, zwiększenie liczby resorpcji płodów oraz obniżenie masy urodzeniowej, co wymaga dalszej uwagi przy ocenie bezpieczeństwa tych preparatów. Podsumowując, dimenhydramina jako substancja czynna charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, jednak w przypadku jej stosowania w połączeniu z innymi substancjami, zwłaszcza cynaryzyną, konieczne jest dalsze monitorowanie i badania w celu pełnej oceny ryzyka.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dimenhydramina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
badanie farmakologiczne, badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, cynaryzyna, dawka terapeutyczna, dimenhydramina, drgawki, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kofeina, masa urodzeniowa, mutagenność, płodność, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, receptor adenozyny, resorpcja płodu, rozwój zarodka, toksyczność, toksyczny wpływ na rozród -
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Dimenhydramina, jako lek o działaniu przeciwhistaminowym i przeciwcholinergicznym, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, w tym z bradykardią, nadciśnieniem tętniczym, wrodzonym zespołem wydłużonego odcinka QT, chorobą wieńcową, arytmią oraz zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia). Należy unikać jednoczesnego stosowania z lekami wydłużającymi QT lub powodującymi hipokaliemię. Ostrożność jest również wskazana u pacjentów z chorobami układu oddechowego (astma oskrzelowa, obturacyjna choroba płuc, rozedma, przewlekłe zapalenie oskrzeli) oraz u osób z zaburzeniami przewodu pokarmowego (zwężenie odźwiernika, wrzody trawienne) i układu moczowego (rozrost gruczołu krokowego, zatrzymanie moczu). Dimenhydramina powinna być podawana po posiłku, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia żołądka.
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, nadczynnością tarczycy, jaskrą z zamkniętym kątem przesączania, chorobą Parkinsona oraz u osób w podeszłym wieku konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności ze względu na nasilone działanie przeciwcholinergiczne. Preparaty zawierające dimenhydraminę mogą zawierać sacharozę (np. 2000 mg w saszetce Efektan, Efektan Max) oraz glikol propylenowy (814,34 mg w saszetce), co wymaga uwagi u pacjentów z cukrzycą, zaburzeniami metabolicznymi oraz kobiet w ciąży. Leki te zawierają mniej niż 23 mg sodu na dawkę, co czyni je zasadniczo wolnymi od sodu. Obecność kofeiny w niektórych preparatach (np. Aviorexan) może podnosić poziom glukozy we krwi, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą. Należy również uwzględnić możliwość reakcji krzyżowej u pacjentów nadwrażliwych na inne leki przeciwhistaminowe.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dimenhydramina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
arytmia, astma oskrzelowa, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba Parkinsona, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wieńcowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, dimenhydramina, duszność, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, glikol propylenowy, hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, jaskra z zamkniętym kątem, martwica kanalików nerkowych, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na leki przeciwhistaminowe, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedociśnienie, niedrożność odźwiernika dwunastnicy, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, obturacyjna choroba płuc, podrażnienie żołądka, reakcja krzyżowa, rozedma płuc, rozrost gruczołu krokowego, wrzód trawienny, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie układu moczowego, zaburzenie układu oddechowego, zapalenie oskrzeli, zatrzymanie moczu, zespół wydłużonego QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie odźwiernika -
Właściwości farmakodynamiczne
Dimenhydramina, będąca antagonistą receptorów H1 z grupy pochodnych etanoloaminy, wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, obejmujące efekty przeciwhistaminowe, przeciwcholinergiczne, parasympatykolityczne oraz depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Kluczowym mechanizmem terapeutycznym jest silne hamowanie ośrodka wymiotnego w rdzeniu przedłużonym oraz modulacja odruchów błędnikowych, co przekłada się na skuteczność w leczeniu zaburzeń równowagi i objawów choroby lokomocyjnej. Preparaty zawierające dimenhydraminę są klasyfikowane w kodach ATC A04AD (leki przeciwwymiotne) oraz N07CA52 (preparaty na zawroty głowy), a dawki stosowane w terapii to m.in. 40 mg w połączeniu z cynaryzyną oraz 50 mg w kombinacji z kofeiną.
W preparatach złożonych dimenhydramina (40 mg) współdziała synergistycznie z cynaryzyną (20 mg), która działa antagonistycznie na kanały wapniowe w błędniku, co wzmacnia efekt przeciwzawrotowy poprzez uzupełnienie działania ośrodkowego dimenhydraminy. Natomiast w połączeniu z kofeiną (50 mg) dimenhydramina wykazuje zmniejszone działanie sedatywne dzięki pobudzającemu wpływowi kofeiny na receptory adenozynowe A1 i A2A, co poprawia funkcje poznawcze i koordynację. Kofeina dodatkowo wpływa na układ sercowo-naczyniowy, zwiększając pojemność minutową serca i przepływ wieńcowy oraz nasila diurezę. Pomimo potwierdzonej skuteczności w leczeniu zawrotów głowy, brak jest jednoznacznych danych klinicznych potwierdzających efektywność dimenhydraminy w monoterapii kinetozy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dimenhydramina – Właściwości farmakodynamiczne
antagonista receptora H1, choroba lokomocyjna, cynaryzyna, dimenhydramina, działanie antagonistyczne, działanie parasympatykolityczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwwymiotne, działanie sedacyjne, filtracja kłębkowa, kinetoza, kofeina, lek przeciwhistaminowy, mięsień gładki, naczynie krwionośne, obwodowa część układu równowagi, odruchy błędnikowe, ośrodek wymiotny, ośrodkowa część układu równowagi, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna etanoloaminy, pojemność minutowa serca, przepuszczalność naczyń włosowatych, rdzeń przedłużony, receptor cholinergiczny M, ruchy perystaltyczne, strefa uaktywnienia chemoreceptorów, układ równowagi, układ sercowo-naczyniowy, zawroty głowy -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dimenhydramina, obecna w preparatach takich jak Aviomarin, Aviorexan, Efektan, Efektan Max oraz w połączeniu z cynaryzyną w lekach Arlevert, Artigo i Symtiver, wykazuje działanie oksytotyczne, które może skracać czas porodu. Stosowanie dimenhydraminy w ciąży wymaga szczególnej ostrożności: jest dopuszczalne w I i II trymestrze wyłącznie po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka, natomiast w III trymestrze jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko hiperstymulacji macicy oraz bradykardii płodu, które mogą zagrażać życiu. Dane dotyczące teratogenności są ograniczone, jednak badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego, a ryzyko teratogenne dimenhydraminy i cynaryzyny oceniane jest jako niskie. Preparaty zawierające kombinację dimenhydraminy z cynaryzyną nie są zalecane do stosowania w ciąży w żadnym jej okresie.
Dimenhydramina przenika do mleka kobiecego, co ma istotne znaczenie podczas laktacji. Preparaty zawierające wyłącznie dimenhydraminę (Aviomarin, Aviorexan, Efektan, Efektan Max) mogą być stosowane u kobiet karmiących piersią jedynie po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka, natomiast leki z kombinacją dimenhydraminy i cynaryzyny (Arlevert, Artigo, Symtiver) są przeciwwskazane w okresie karmienia. Brak jest danych dotyczących wpływu dimenhydraminy na płodność u ludzi. Lekarz powinien szczegółowo informować pacjentki o potencjalnych zagrożeniach, monitorować stan matki i dziecka podczas terapii oraz podejmować decyzje terapeutyczne indywidualnie, uwzględniając specyfikę trymestru ciąży i okres laktacji.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dimenhydramina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Arlevert, Artigo, Aviomarin, Aviorexan, bradykardia płodu, cynaryzyna, difenhydramina, dimenhydramina, działanie oksytotyczne, działanie teratogenne, Efektan, hiperstymulacja macicy, laktacja, pierwszy trymestr ciąży, przenikanie do mleka kobiecego, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, ryzyko teratogenne, skrócenie czasu porodu, Symtiver, trzeci trymestr ciąży -
Wskazania do stosowania
Dimenhydramina, jako antagonista receptorów histaminowych H₁ w ośrodkowym układzie nerwowym, znajduje szerokie zastosowanie w profilaktyce i leczeniu choroby lokomocyjnej oraz nudności i wymiotów o różnej etiologii, z wyłączeniem wymiotów indukowanych chemioterapią. Preparaty takie jak Aviomarin (50 mg dimenhydraminy), Efektan (25 mg/5 ml) i Efektan Max (50 mg/5 ml) są rekomendowane do stosowania profilaktycznego przed podróżą. Aviorexan, zawierający 50 mg dimenhydraminy i 50 mg kofeiny, jest wskazany zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu objawów choroby lokomocyjnej, takich jak nudności, wymioty i zawroty głowy. Dimenhydramina wykazuje również skuteczność w leczeniu nudności związanych z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, infekcjami wirusowymi przewodu pokarmowego oraz podrażnieniem błony śluzowej żołądka.
W terapii zawrotów głowy dimenhydramina jest często stosowana w połączeniu z cynaryzyną (20 mg), co pozwala na synergistyczne działanie przeciwzawrotowe, łącząc blokadę receptorów H₁ z antagonizmem kanałów wapniowych. Preparaty takie jak Arlevert, Artigo i Symtiver zawierają 40 mg dimenhydraminy i 20 mg cynaryzyny i są dedykowane leczeniu zawrotów głowy o etiologii obwodowej, ośrodkowej oraz mieszanej, jednak wyłącznie u dorosłych pacjentów. Dostępność dimenhydraminy w różnych formach farmaceutycznych (tabletki, tabletki powlekane, roztwory doustne) umożliwia indywidualizację terapii, uwzględniając preferencje i potrzeby pacjenta, zwłaszcza w kontekście trudności z połykaniem leków. Zaleca się stosowanie preparatów profilaktycznie przed ekspozycją na czynniki wywołujące chorobę lokomocyjną oraz ostrożność w doborze terapii w przypadku nudności o różnej etiologii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dimenhydramina – Wskazania do stosowania
antagonista kanałów wapniowych, choroba lokomocyjna, cynaryzyna, dimenhydramina z kofeiną, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwzawrotowe, nudności, ośrodek wymiotny, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie błony śluzowej żołądka, postać farmaceutyczna, profilaktyka choroby lokomocyjnej, receptory histaminowe H₁, roztwór doustny, substancje czynne, tabletka powlekana, trudności z połykaniem, właściwości przeciwhistaminowe, zaburzenia błędnika, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia obwodowego