Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Dimenhydramina

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania dimenhydraminy

Dimenhydramina, jako substancja czynna o działaniu przeciwhistaminowym i przeciwcholinergicznym, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania u określonych grup pacjentów. Leki zawierające dimenhydraminę powinny być przepisywane z uwzględnieniem indywidualnych uwarunkowań pacjenta oraz potencjalnych interakcji z chorobami współistniejącymi.¹

Pacjenci z zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego

U pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego stosowanie dimenhydraminy wymaga szczególnej uwagi. Choć leki zawierające dimenhydraminę nie zmniejszają znacząco ciśnienia tętniczego krwi, u osób z niedociśnieniem należy je stosować ostrożnie.^{2 3 4}

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:

• Bradykardią i nadciśnieniem tętniczym^{5 6}
• Wrodzonym zespołem wydłużonego odcinka QT^{7 8}
• Istotnymi klinicznie zaburzeniami czynności serca, takimi jak choroba wieńcowa, choroba układu krążenia, arytmia^{9 10}
• Ciężką chorobą wieńcową^{11 12 13}
• Nadciśnieniem tętniczym^{14 15 16}
• Chorobą niedokrwienną serca, szczególnie podczas wysiłku fizycznego czy przebywania na dużych wysokościach¹⁷

Pacjenci z zaburzeniami elektrolitowymi

Dimenhydraminę należy ostrożnie stosować u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi, w szczególności:

• Hipokaliemią^{18 19 20}
• Hipomagnezemią^{21 22 23}

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów stosujących jednocześnie leki powodujące wydłużenie odcinka QT w EKG lub leki prowadzące do hipokaliemii.^{24 25 26}

Zaburzenia układu oddechowego

Stosowanie dimenhydraminy wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami układu oddechowego, takimi jak:

• Przewlekłe trudności w oddychaniu^{27 28 29}
• Astma oskrzelowa^{30 31}
• Obturacyjna choroba płuc³²
• Rozedma płuc³³
• Przewlekłe zapalenie oskrzeli³⁴

Zaburzenia przewodu pokarmowego

Aby zminimalizować podrażnienia żołądka, leki zawierające dimenhydraminę powinny być przyjmowane po posiłku.^{35 36 37}

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:

• Niedrożnością odźwiernika dwunastnicy^{38 39 40}
• Zwężeniem odźwiernika^{41 42 43 44}
• Zwężającym wrzodem trawiennym⁴⁵

Zaburzenia układu moczowego

Należy zachować ostrożność podczas stosowania dimenhydraminy u pacjentów z zaburzeniami układu moczowego, w tym:

• Rozrostem gruczołu krokowego^{46 47 48 49}
• Zatrzymaniem moczu⁵⁰
• Zwężeniem szyi pęcherza⁵¹

Inne stany kliniczne wymagające szczególnej uwagi

Stosowanie dimenhydraminy wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z:

• Zaburzeniami czynności wątroby^{52 53 54}
• Nadczynnością tarczycy^{55 56 57 58 59 60 61}
• Podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym^{62 63 64}
• Jaskrą z zamkniętym kątem przesączania⁶⁵
• Chorobą Parkinsona^{66 67 68}

U pacjentów w podeszłym wieku należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ mogą być bardziej narażeni na działanie przeciwcholinergiczne dimenhydraminy.⁶⁹

Ryzyko reakcji krzyżowych

Należy zachować ostrożność podczas stosowania dimenhydraminy u pacjentów z nadwrażliwością na inne leki przeciwhistaminowe, ponieważ może wystąpić reakcja krzyżowa.⁷⁰

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Zależnie od formulacji leku zawierającego dimenhydraminę, należy zwrócić uwagę na ostrzeżenia związane z substancjami pomocniczymi:

Sacharoza

Niektóre produkty zawierają sacharozę (np. Efektan, Efektan Max zawierają 2000 mg sacharozy w saszetce), co należy wziąć pod uwagę u pacjentów z cukrzycą.^{71 72}

Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinni przyjmować produktów zawierających sacharozę.^{73 74}

Glikol propylenowy

Niektóre postaci leków (np. Efektan, Efektan Max) zawierają glikol propylenowy (814,34 mg w saszetce).^{75 76}

Glikol propylenowy może przenikać do płodu i do mleka matki, dlatego podanie go pacjentce w ciąży należy rozważyć indywidualnie.^{77 78}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby powinni pozostawać pod kontrolą lekarza z powodu różnych działań niepożądanych przypisywanych glikolowi propylenowemu, takich jak zaburzenia czynności nerek (ostra martwica kanalików nerkowych), ostra niewydolność nerek i zaburzenia czynności wątroby.^{79 80}

Zawartość sodu

Leki zawierające dimenhydraminę zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że są zasadniczo „wolne od sodu”.^{81 82 83 84}

Interakcje z innymi lekami

Kofeina, obecna w niektórych preparatach złożonych z dimenhydraminą (np. Aviorexan), może powodować zwiększenie poziomu glukozy we krwi, dlatego produkty takie należy stosować ostrożnie u pacjentów z cukrzycą.⁸⁵

Działanie przeciwcholinergiczne dimenhydraminy może nasilać objawy chorób, takich jak: rozrost gruczołu krokowego, zatrzymanie moczu, zwężające wrzody trawienne, zwężenie odźwiernika, zwężenie szyi pęcherza, nadczynność tarczycy, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, astma oskrzelowa, obturacyjna choroba płuc, rozedma płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli czy zaburzenia rytmu serca.⁸⁶