Wskazania do stosowania szczepionki PNEUMOVAX 23

PNEUMOVAX 23 jest szczepionką polisacharydową przeciw pneumokokom wskazaną do czynnego uodporniania przeciw zakażeniom wywoływanym przez bakterie Streptococcus pneumoniae. Szczepionka zawiera polisacharydy otoczkowe 23 serotypów pneumokoków (1, 2, 3, 4, 5, 6B, 7F, 8, 9N, 9V, 10A, 11A, 12F, 14, 15B, 17F, 18C, 19F, 19A, 20, 22F, 23F, 33F), każdy w dawce 25 μg w objętości 0,5 ml.¹

Szczepionkę można podawać dzieciom w wieku od 2 lat, młodzieży oraz osobom dorosłym. Skuteczność szczepionki w zapobieganiu zakażeniom wywołanym przez specyficzne serotypy pneumokoków została udokumentowana klinicznie.²

Grupy pacjentów wskazane do szczepienia

Wskazania do szczepienia zostały podzielone na dwie główne kategorie: osoby z prawidłową czynnością układu odpornościowego oraz osoby z zaburzoną czynnością układu odpornościowego.³

Pacjenci z prawidłowym układem odpornościowym

W grupie osób z prawidłową czynnością układu immunologicznego szczepienie zalecane jest u:

• Osób w wieku powyżej 50 lat – ze względu na zwiększone ryzyko zakażeń pneumokokowych w tej grupie wiekowej⁴
• Pacjentów w wieku ≥2 lat z przewlekłymi chorobami sercowo-naczyniowymi, w tym osób z zastoinową niewydolnością serca oraz kardiomiopatią – osoby te mają zwiększone ryzyko ciężkiego przebiegu zakażeń pneumokokowych⁵
• Pacjentów z przewlekłymi chorobami układu oddechowego w wieku ≥2 lat, szczególnie osób z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc i rozedmą płuc – schorzenia te znacząco zwiększają podatność na zakażenia pneumokokowe dróg oddechowych⁶
• Osób chorych na cukrzycę w wieku ≥2 lat – z powodu zwiększonego ryzyka inwazyjnej choroby pneumokokowej⁷
• Osób z przewlekłymi schorzeniami wątroby w wieku ≥2 lat, w tym pacjentów z marskością oraz osób uzależnionych od alkoholu – ze względu na obniżoną funkcję immunologiczną⁸
• Pacjentów z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego w wieku ≥2 lat – ze względu na zwiększone ryzyko zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych⁹
• Osób z wrodzonym brakiem śledziony lub jej dysfunkcją w wieku ≥2 lat, w tym pacjentów z anemią sierpowatą oraz osób po splenektomii – śledziona odgrywa kluczową rolę w obronie przed infekcjami pneumokokowymi¹⁰
• Osób przebywających w określonym środowisku lub grupie społecznej w wieku ≥2 lat, np. mieszkańców domów opieki społecznej – ze względu na zwiększone ryzyko transmisji zakażeń w skupiskach ludzi¹¹

Pacjenci z zaburzonym układem odpornościowym

Wśród osób z zaburzoną odpornością, którym zaleca się podanie szczepionki PNEUMOVAX 23, znajdują się pacjenci w wieku ≥2 lat z następującymi schorzeniami:

• Zakażeni wirusem HIV – ze względu na wysokie ryzyko inwazyjnej choroby pneumokokowej w tej grupie pacjentów¹²
• Pacjenci z chorobami hematologicznymi – w tym osoby z białaczką, chłoniakiem, chorobą Hodgkina, szpiczakiem mnogim – ze względu na zaburzenia odpowiedzi immunologicznej¹³
• Chorzy z uogólnioną chorobą nowotworową – z powodu obniżonej odporności związanej zarówno z chorobą, jak i leczeniem przeciwnowotworowym¹⁴
• Pacjenci z przewlekłą niewydolnością nerek lub zespołem nefrotycznym – schorzenia te wiążą się z zaburzeniami immunologicznymi i zwiększonym ryzykiem infekcji¹⁵
• Osoby poddawane chemioterapii immunosupresyjnej, w tym pacjenci leczeni kortykosteroidami – terapie te osłabiają odporność, zwiększając podatność na zakażenia¹⁶
• Pacjenci po przeszczepieniu narządu lub szpiku kostnego – ze względu na stosowaną immunosupresję i zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych¹⁷

Wskazania szczególne w praktyce klinicznej

Szczepionka PNEUMOVAX 23 podawana jest w postaci roztworu do wstrzykiwań. Preparat jest przezroczystym, bezbarwnym roztworem zawierającym polisacharydy otoczkowe 23 serotypów pneumokoków.¹⁸

Należy zwrócić uwagę, że szczepionka zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na jednostkę dawkowania, co jest istotne u pacjentów na diecie o kontrolowanej zawartości sodu.¹⁹

Przy podejmowaniu decyzji o szczepieniu konkretnego pacjenta lekarz powinien uwzględnić wiek pacjenta, stan jego układu odpornościowego oraz obecność chorób przewlekłych, które zwiększają ryzyko ciężkiego przebiegu infekcji pneumokokowych, zgodnie z przedstawionymi wskazaniami.