jama otrzewnowa
Jama otrzewnowa to największa przestrzeń surowicza organizmu człowieka, zawarta między blaszką trzewną otrzewnej pokrywającą narządy wewnętrzne a blaszką ścienną wyściełającą ściany jamy brzusznej. Zawiera ona niewielką ilość płynu surowiczego (około 50-100 ml), który umożliwia ślizganie się narządów względem siebie podczas ruchów przepony i ściany brzucha.
Fizjologicznie jama otrzewnowa jest przestrzenią potencjalną, która staje się rzeczywistą w stanach patologicznych, takich jak: wodobrzusze, krwiak, ropniak lub nowotworowe wysięki otrzewnowe. Może być również miejscem gromadzenia się płynu wysiękowego w przebiegu procesów zapalnych otrzewnej, urazów lub perforacji narządów wewnętrznych.
Dostęp do jamy otrzewnowej jest możliwy podczas zabiegów laparoskopowych i laparotomii. Służy ona jako droga podania leków w dializie otrzewnowej oraz jest miejscem implantacji przeszczepów narządowych. Znajomość anatomii i patofizjologii jamy otrzewnowej jest kluczowa w diagnostyce i leczeniu schorzeń jamy brzusznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Sodu S-mleczan – Dawkowanie i sposób podawania
EXTRANEAL to roztwór do dializy otrzewnowej zawierający sodu S-mleczan w stężeniu 4,5 g/l (40 mmol/l mleczanów), stosowany jako składnik kompletnego roztworu dializacyjnego. Preparat jest przeznaczony do podawania dootrzewnowego podczas wymiany o najdłuższym czasie zalegania w schematach CADO (wymiana nocna, czas zalegania 6-12 godzin) oraz ADO (wymiana dzienna, czas zalegania 14-16 godzin). Maksymalna objętość pojedynczego wlewu u dorosłych pacjentów o przeciętnej masie ciała wynosi 2,0 litra (dostarczając 9 g sodu S-mleczanu), a u pacjentów powyżej 70-75 kg – do 2,5 litra (11,25 g sodu S-mleczanu). Wlew powinien trwać 10-20 minut z szybkością zapewniającą komfort pacjenta, a częstotliwość podawania nie powinna przekraczać jednej wymiany na 24 godziny. Po zakończeniu zalegania roztwór należy drenować grawitacyjnie, dostosowując szybkość do tolerancji pacjenta.
automatyczna dializa otrzewnowa, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dializa otrzewnowa, elektrolit, Extraneal, jama otrzewnowa, mleczan, objętość wlewu, osmolalność, osmolarność, płyn dializacyjny, podanie dootrzewnowe, roztwór dializacyjny, roztwór do dializy otrzewnowej, sodu (S)-mleczan - Leksykon leków
Przedawkowanie – balance 2,3% z 2,3% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l 2,3% glukozy + 1,75 mmol/l wapnia
Przedawkowanie roztworu do dializy otrzewnowej Balance 2,3% zawierającego 2,3% glukozę oraz wapń w stężeniu 1,75 mmol/l może prowadzić do poważnych zaburzeń klinicznych, w tym odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych (hiponatremia, hipokaliemia, hipokalcemia) oraz hemodynamicznych, takich jak hipotensja i tachykardia. Przedawkowanie może mieć charakter objętościowy (nadmierna ilość roztworu wprowadzona do jamy otrzewnowej) lub częstotliwościowy (zbyt częste wymiany dializatu). W przypadku przedawkowania objętościowego zaleca się natychmiastowe zdrenowanie nadmiaru płynu, a w przypadku zaburzeń elektrolitowych i hemodynamicznych – monitorowanie stanu pacjenta, korekcję elektrolitową oraz wdrożenie standardowych procedur medycyny ratunkowej, w skrajnych przypadkach rozważając hemodializę z nagłych wskazań.
błona otrzewnowa, ból brzucha, ból głowy, dekompensacja krążenia, dezorientacja, dializa otrzewnowa, drgawki, hemodializa, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipotensja, intensywna opieka medyczna, jama otrzewnowa, medycyna ratunkowa, mocznica, niewydolność wielonarządowa, nudności, objawy neurologiczne, objętość wewnątrznaczyniowa, obrzęki obwodowe, odwodnienie, omdlenie, osmolarność osocza, parametry elektrolitowe, przewodnienie, roztwór dializacyjny, skurcze mięśni, stan nawodnienia, tachykardia, transport jonów, układ sercowo-naczyniowy, wlew dożylny, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia perfuzji narządowej, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Anidulafungina Accord 100 mg
Anidulafungina, będąca półsyntetyczną echinokandyną, działa poprzez selektywne hamowanie syntazy beta-(1,3)-D-glukanu, co prowadzi do zahamowania syntezy ściany komórkowej grzybów. Wykazuje działanie grzybobójcze wobec gatunków Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata, C. tropicalis, C. krusei, C. parapsilosis) oraz przeciwko Aspergillus fumigatus. Wartości graniczne MIC dla Candida albicans wynoszą ≤0,03 mg/l (wrażliwe) i >0,03 mg/l (oporne), natomiast dla C. parapsilosis odpowiednio ≤0,004 mg/l i >4 mg/l. Mutacje w genie docelowym mogą powodować oporność krzyżową na echinokandyny, w tym anidulafunginę. W badaniach na modelach zwierzęcych anidulafungina skutecznie redukowała obciążenie grzybicze i przedłużała przeżycie zwierząt z zakażeniami Candida, w tym szczepami opornymi na flukonazol.
anidulafungina, Aspergillus fumigatus, bezwzględna liczba neutrofili, Candida albicans, Candida glabrata, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, drogi żółciowe, drożdżaki Candida, działanie grzybobójcze, echinokandyna, eradykacja, grzybica rozsiana, jama opłucna, jama otrzewnowa, kandydemia, kandydoza inwazyjna, lek przeciwgrzybiczny, lipopeptyd, minimalne stężenie hamujące, mutacja genu, neutropenia, niewydolność immunologiczna, oporność krzyżowa, oporność na echinokandyny, populacja MITT, ropień wewnątrzbrzuszny, skala APACHE II, stężenie graniczne, syntaza beta-D-glukanu, zakażenie tkanek głębokich, zapalenie kości i szpiku, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wsierdzia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Physioneal 40 z glukozą 2,27 w/v 22,7 mg/ml 22,7 g/l + 5,38 g/l + 0,184 g/l + 0,051 g/l + 2,1 g/l + 1,68 g/l
Physioneal 40 to hipertoniczny roztwór do dializy otrzewnowej, zawierający 40 mmol/l buforu (15 mmol/l mleczanu i 25 mmol/l wodorowęglanu), stosowany u pacjentów z niewydolnością nerek w celu eliminacji toksycznych metabolitów oraz utrzymania równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Roztwór zawiera glukozę w stężeniach 1,36% (13,6 mg/ml, osmolarność 344 mOsmol/l), 2,27% (22,7 mg/ml, 395 mOsmol/l) oraz 3,86% (38,6 mg/ml, 483 mOsmol/l), co umożliwia indywidualne dostosowanie ultrafiltracji. Skład elektrolitowy obejmuje Na+ 132 mmol/l, Ca++ 1,25 mmol/l, Mg++ 0,25 mmol/l, Cl- 95 mmol/l, HCO3- 25 mmol/l oraz mleczany 15 mmol/l, a pH roztworu po zmieszaniu wynosi 7,4, zbliżone do fizjologicznego pH krwi.
biokompatybilność, błona otrzewnowa, dializa otrzewnowa, dysfagia, gradient osmotyczny, hiperosmotyczność, jama otrzewnowa, mleczan, niewydolność nerek, osmoza i dyfuzja, physioneal, płyn dializacyjny, płyn do dializy otrzewnowej, prekursor wodorowęglanu, produkty przemiany azotowej, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga wodno-elektrolitowa, stężenie elektrolitów, toksyczne produkty przemiany materii, ultrafiltracja, wodorowęglan - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nutrineal PD4 (z 1,1% roztworem aminokwasów) –
Produkt leczniczy Nutrineal PD4 to sterylny, bezbarwny roztwór do dializy otrzewnowej zawierający 1,1% aminokwasów (87,16 mmol/l) oraz elektrolity w stężeniach zbliżonych do fizjologicznych: Na 132 mmol/l, Ca 1,25 mmol/l, Mg 0,25 mmol/l, Cl 105 mmol/l i mleczan 40 mmol/l. Osmolarność roztworu wynosi 365 mOsmol/l, a pH 6,6 (w 25°C), co zapewnia optymalne warunki do transportu substancji przez błonę otrzewnową. Aminokwasy obecne w roztworze, takie jak alanina, arginina, leucyna czy walina, wspierają odżywianie pacjentów podczas dializy. Roztwór stosowany jest w procedurze dializy otrzewnowej, gdzie płyn dializacyjny wprowadzany jest do jamy otrzewnowej przez cewnik, umożliwiając usuwanie toksycznych produktów azotowej przemiany materii oraz regulację gospodarki płynowo-elektrolitowej i równowagi kwasowo-zasadowej.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Octefortan (1 mg + 20 mg)/g
Octefortan, aerozol na skórę zawierający oktenidyny dichlorowodorek (1 mg/g) oraz fenoksyetanol (20 mg/g), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek ze składników aktywnych lub substancji pomocniczych. W przypadku wystąpienia objawów alergicznych, takich jak rumień, świąd, pieczenie czy obrzęk, należy natychmiast przerwać terapię i wdrożyć odpowiednie leczenie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią licznych reakcji alergicznych lub atopii, nawet jeśli nie stwierdzono bezpośredniej nadwrażliwości na składniki preparatu.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zyvoxid 600 mg
Zyvoxid zawiera (s)-linezolid, który charakteryzuje się niemal 100% biodostępnością po podaniu doustnym oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2 godzin. W stanie stacjonarnym, po dawce 600 mg dwa razy na dobę, Cmax i Cmin wynoszą odpowiednio 15,1 ± 2,5 mg/l i 3,68 ± 2,68 mg/l dla podania dożylnego oraz 21,2 ± 5,8 mg/l i 6,15 ± 2,94 mg/l dla podania doustnego. Objętość dystrybucji wynosi około 40–50 litrów, a stopień wiązania z białkami osocza to około 31%. Linezolid przenika do różnych płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego (stosunek stężenia do osocza 0,7:1,0), co jest istotne klinicznie, zwłaszcza w kontekście zakażeń OUN. Metabolizm linezolidu zachodzi głównie przez oksydację morfolinowego pierścienia, prowadząc do nieaktywnych metabolitów PNU-142300 i PNU-142586, które są wydalane głównie z moczem (łącznie około 80%). Okres półtrwania leku wynosi 5–7 godzin, a klirens pozanerkowy stanowi około 65% całkowitego klirensu.
ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dostępność biologiczna, farmakokinetyka linezolidu, hemodializa, hydroksyetyloglicyna, jama otrzewnowa, klirens pozanerkowy, klirens układowy, komora boczna mózgu, kwas aminoetoksyoctowy, linezolid, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, płyn mózgowo-rdzeniowy, proces nieenzymatyczny, profil farmakokinetyczny, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zakażenie OUN, zastawka komorowo-otrzewnowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – bicaVera z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l
Roztwór BicaVera z 1,5% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l jest przeznaczony do dializy otrzewnowej i dostarczany w workach dwukomorowych, które należy wymieszać przed użyciem. Terapia powinna być indywidualnie dostosowana przez lekarza prowadzącego, uwzględniając rodzaj dializy (CADO lub ADO), objętość wymiany, liczbę cykli oraz czas zalegania roztworu w jamie otrzewnowej (2-10 godzin). Standardowo u dorosłych w CADO stosuje się 2000 ml roztworu na wymianę, 4 razy na dobę, z możliwością zmniejszenia do 500-1500 ml przy bólu lub zwiększenia do 2500 ml u pacjentów o dużej masie ciała i braku resztkowej czynności nerek. W ADO objętości wynoszą 1500-3000 ml na cykl, z 3-10 cyklami nocnymi i 1-2 wymianami dziennie, łączna objętość płynu to 6-30 litrów. U dzieci dawki są obliczane na podstawie pola powierzchni ciała (600-800 ml/m² w CADO, 800-1000 ml/m² w ADO), z możliwością zwiększenia do 1000-1200 ml/m² i 1400 ml/m² odpowiednio, w zależności od tolerancji i funkcji nerek.
automatyczna dializa otrzewnowa, bicaVera, błona otrzewnowa, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, ciśnienie osmotyczne, cykler dializacyjny, cykliczna dializa otrzewnowa, dializa otrzewnowa, jama otrzewnowa, obciążenie glukozą, odwodnienie, osmolarność, pole powierzchni ciała, resztkowa czynność nerek, równoważenie otrzewnowe, roztwór dializacyjny, roztwór elektrolitów, terapia nerkozastępcza, wodorowęglan, worek dwukomorowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l 4,25% glukozy + 1,25 mmol/l wapnia
Lek Balance w formie roztworu do dializy otrzewnowej jest przeznaczony wyłącznie do podawania dootrzewnowego, z indywidualnie dostosowanym schematem terapeutycznym obejmującym rodzaj terapii, częstotliwość wymian, czas zalegania (2-10 godzin) oraz objętość roztworu. U dorosłych standardowa dawka to 2000 ml na wymianę, 4 razy na dobę, z możliwością modyfikacji w zależności od masy ciała i resztkowej funkcji nerek (do 2500-3000 ml). U dzieci dawka jest dostosowana do powierzchni ciała (600-800 ml/m², do 1000-1200 ml/m²). W terapii z użyciem cyklera (np. sleep•safe, PD-NIGHT) objętość zalegania wynosi 1500-3000 ml u dorosłych, z 3-10 cyklami na noc i całkowitym zużyciem płynu 6-30 litrów, natomiast u dzieci 800-1000 ml/m² przy 5-10 wymianach dobowo. Roztwory o wysokim stężeniu glukozy (2,3% i 4,25%) stosuje się w celu zwiększenia ultrafiltracji, jednak z zachowaniem ostrożności ze względu na ryzyko uszkodzenia błony otrzewnowej i odwodnienia.
automatyczna dializa otrzewnowa, błona otrzewnowa, cewnik otrzewnowy, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, ciśnienie osmotyczne, cykler dializacyjny, cykliczna dializa otrzewnowa, dializa otrzewnowa, jama otrzewnowa, obciążenie glukozą, odwodnienie, osmolarność, resztkowa czynność nerek, resztkowa funkcja nerek, równoważenie otrzewnowe, terapia nerkozastępcza, ultrafiltracja