Przedawkowanie
balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l 4,25% glukozy + 1,25 mmol/l wapnia

Przedawkowanie roztworów do dializy otrzewnowej Balance z glukozą (1,5%, 2,3%, 4,25%) i wapniem (1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l) może prowadzić do poważnych zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, w tym odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, alkalozy metabolicznej oraz hiperglikemii. Szczególnie istotne jest ryzyko odwodnienia przy stężeniu glukozy 4,25%, gdzie osmolarność roztworu wynosi około 509-511 mOsm/l, co powoduje silny efekt osmotyczny i zwiększoną ultrafiltrację. Przedawkowanie może nastąpić zarówno przez nadmierne wprowadzenie roztworu do jamy otrzewnowej, jak i zbyt częste wymiany dializacyjne, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, w tym drenażu nadmiaru płynu oraz monitorowania i korekty zaburzeń elektrolitowych i hemodynamicznych.

Przedawkowanie leku

Przedawkowanie roztworów do dializy otrzewnowej balance z glukozą i wapniem może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji zdrowotnych. Analiza bezpieczeństwa stosowania tego produktu leczniczego wskazuje na określone zagrożenia wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.1

Mechanizm przedawkowania

Przedawkowanie może wystąpić na dwa sposoby: poprzez wprowadzenie nadmiernej ilości roztworu do jamy otrzewnowej lub poprzez zbyt częste wykonywanie wymian dializacyjnych. W pierwszym przypadku nadmiar płynu można łatwo usunąć przez drenaż do pustego worka. W drugim przypadku, zbyt częste wymiany mogą skutkować poważnymi zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej.2

Główne ryzyko przedawkowania

Najbardziej prawdopodobnym następstwem przedawkowania roztworu balance (zarówno w stężeniach 1,5%, 2,3% jak i 4,25% glukozy, z zawartością wapnia 1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l) jest wystąpienie odwodnienia organizmu pacjenta. Szczególnie istotne jest to w przypadku roztworów o wyższych stężeniach glukozy (4,25%), które mają silniejsze działanie osmotyczne, prowadzące do zwiększonego usuwania wody z organizmu.3

Konsekwencje nieprawidłowego stosowania

Niewłaściwe stosowanie wymian dializacyjnych może prowadzić do dwóch przeciwstawnych, ale równie niebezpiecznych stanów klinicznych:4

Stany zagrażające życiu

W przypadku zbyt małej dawki, przerwania lub zaprzestania leczenia dializacyjnego może dojść do zagrażającego życiu przewodnienia. Stan ten charakteryzuje się występowaniem obwodowych obrzęków i dekompensacją krążenia. Ponadto mogą wystąpić inne objawy mocznicy, które również stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta.5

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W sytuacji przedawkowania roztworu balance należy natychmiast wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne:6

  1. Drenaż nadmiernej ilości roztworu z jamy otrzewnowej do pustego worka
  2. Natychmiastowa interwencja medyczna w przypadku odwodnienia i/lub zaburzeń elektrolitowych
  3. Wdrożenie ogólnie przyjętych zasad medycyny ratunkowej i intensywnej opieki
  4. W przypadkach ciężkich zaburzeń – rozważenie leczenia hemodializą z nagłych wskazań

W sytuacji, gdy pacjent zapomniał wykonać wymianę dializacyjną, zaleca się niezwłoczny kontakt z lekarzem ośrodka dializy w celu ustalenia dalszego postępowania.7

Objawy przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Mechanizm Stężenie glukozy w roztworze
Odwodnienie Nadmierna utrata wody z organizmu, zwiększone zagęszczenie krwi, spadek ciśnienia tętniczego, tachykardia, zawroty głowy Efekt osmotyczny glukozy powodujący zwiększoną ultrafiltrację Najbardziej nasilone przy stężeniu 4,25%, mniej przy 2,3% i 1,5%
Zaburzenia elektrolitowe Dyselektrolitemie, głównie hiponatremia lub hiperkaliemia Zaburzenie równowagi elektrolitowej wskutek nadmiernej dializy Może wystąpić przy wszystkich stężeniach
Zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej Możliwa alkaloza metaboliczna Nadmierne wchłanianie mleczanu z roztworu dializacyjnego Może wystąpić przy wszystkich stężeniach
Hiperglikemia Podwyższenie stężenia glukozy we krwi, zwiększone pragnienie, wielomocz Wchłanianie glukozy z roztworu dializacyjnego Ryzyko wzrasta ze stężeniem glukozy, najwyższe przy 4,25%
Zaburzenia hemodynamiczne Hipotensja, tachykardia, zapaść krążeniowa Konsekwencja odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych Może wystąpić przy wszystkich stężeniach
Spadek masy ciała Nadmierna i szybka utrata masy ciała Bezpośredni skutek odwodnienia Najbardziej nasilony przy stężeniu 4,25%

Należy podkreślić, że w przypadku roztworu balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l, ryzyko wystąpienia ciężkiego odwodnienia jest szczególnie wysokie ze względu na wysokie stężenie glukozy i wysoką osmolarność roztworu (509 mOsm/l dla roztworu z wapniem 1,25 mmol/l i 511 mOsm/l dla roztworu z wapniem 1,75 mmol/l).8

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl