głóg
Głóg (Crataegus) to rodzaj roślin należący do rodziny różowatych, który od wieków znajduje zastosowanie w medycynie tradycyjnej, a obecnie jest też przedmiotem badań naukowych potwierdzających jego właściwości lecznicze, szczególnie w zakresie układu sercowo-naczyniowego.
Główne związki czynne zawarte w głogu to flawonoidy (m.in. witeksyna, hiperozydy), procyjanidyny, aminy biogenne, kwasy fenolowe i triterpeny. Preparaty z głogu wykazują działanie kardiotoniczne, poprawiają ukrwienie mięśnia sercowego, łagodnie obniżają ciśnienie tętnicze i wykazują właściwości przeciwarytmiczne.
W praktyce klinicznej głóg jest stosowany pomocniczo w łagodnej niewydolności serca (I-II klasa wg NYHA), w leczeniu zaburzeń rytmu serca, w początkowych stadiach nadciśnienia tętniczego oraz jako środek wspomagający w miażdżycy. Standaryzowane ekstrakty z głogu są uznawane za bezpieczne, z niewielką liczbą działań niepożądanych, co potwierdzają badania kliniczne.
Warto pamiętać, że terapia preparatami głogu powinna być prowadzona pod nadzorem lekarza, szczególnie u pacjentów przyjmujących leki nasercowe, gdyż mogą wystąpić interakcje. Typowe dawki standaryzowanych ekstraktów wynoszą 160-900 mg dziennie, w zależności od wskazania i zawartości związków czynnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neospasmina noc 3,15 ml/15 ml
Produkt leczniczy Neospasmina noc w formie syropu (15 ml) zawiera 3,15 ml wyciągu płynnego złożonego z owocu głogu (Crataegus monogyna i Crataegus laevigata), korzenia kozłka (Valeriana officinalis), szyszki chmielu (Humulus lupulus) oraz ziela męczennicy (Passiflora incarnata) w proporcjach 36/36/18/10. Całkowita zawartość wyciągu w syropie wynosi 17 g na 100 g produktu, a ekstrakt jest sporządzony na bazie 50% etanolu (V/V). Brak wymogu przedstawienia danych przedklinicznych wynika z długotrwałego stosowania tych roślin w medycynie tradycyjnej oraz ich uznanego profilu bezpieczeństwa, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych.
W składzie Neospasminy noc znajdują się również substancje pomocnicze o znanym działaniu, w tym sacharoza w ilości 10 g na 15 ml syropu, sodu benzoesan (E 211) w dawce 37,8 mg na 15 ml oraz etanol, którego zawartość nie przekracza 10% (V/V), co odpowiada 1200 mg etanolu na 15 ml syropu. Te składniki należy uwzględnić przy ocenie bezpieczeństwa stosowania, zwłaszcza u pacjentów z przeciwwskazaniami do spożycia cukrów, konserwantów lub alkoholu. Całościowo, Neospasmina noc prezentuje się jako preparat o dobrze udokumentowanym i akceptowalnym profilu bezpieczeństwa, stosowany zgodnie z zaleceniami.
- Leksykon substancji czynnych
Głóg – Przedawkowanie
Przedawkowanie preparatów zawierających głóg (Crataegus spp.) zwykle wywołuje łagodne, przemijające objawy, które ustępują samoistnie w ciągu 24 godzin. W przypadku monoterapii głogiem objawy toksyczne są rzadko dokumentowane, natomiast preparaty złożone, zawierające dodatkowo konwalię (Convallaria majalis) lub kozłek lekarski (Valeriana officinalis), mogą powodować bardziej zróżnicowany i nasilony obraz kliniczny. Szczególnie konwalia, zawierająca glikozydy nasercowe, może indukować arytmie, zaburzenia rytmu serca oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego. Preparaty w formie nalewek lub ekstraktów etanolowych niosą ryzyko zatrucia alkoholem, zwłaszcza przy zawartości etanolu od kilku do ponad 60% (V/V), co może skutkować obniżeniem sprawności psychomotorycznej, zaburzeniami poznawczymi oraz interakcjami farmakologicznymi, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką lub uszkodzeniami mózgu.
alkohol etylowy, alkoholizm, arytmia, arytmia serca, atropina, biegunka, ból głowy, choroba psychiczna, choroba wątroby, ciśnienie tętnicze, drżenie rąk, działanie przeczyszczające, ekstrakt etanolowy, fotosensytyzacja, glikozyd nasercowy, głóg, interakcja lekowa, konwalia, kozłek lekarski, niedobór magnezu, nudność, objaw neurologiczny, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, parametr życiowy, pomoc tlenowo-krążeniowa, preparat złożony, przewód pokarmowy, reakcja uczuleniowa na światło, rozluźnienie stolca, rozszerzenie źrenic, senność, skurcz brzucha, sorbitol, sprawność psychomotoryczna, sprawność psychoruchowa, tętno, ucisk w klatce piersiowej, uszkodzenie mózgu, uszkodzenie wątroby, wymioty, zaburzenie funkcji poznawczych, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zatrucie alkoholem, zawrót głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Skład i postać leku – Cravisol (2,313 g + 1,601 g + 0,694 g)/5 ml
Cravisol to płyn doustny o złożonym składzie roślinnym, zawierający wyciągi ze świeżego kwiatostanu głogu (46,26 g/100 ml), ziela melisy (32,02 g/100 ml) oraz ziela jemioły (13,88 g/100 ml), sporządzone w stosunku ekstrakcji 1:1 z użyciem etanolu 96% (V/V). Produkt charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu w zakresie 52-62% (V/V), co jest istotne w kontekście przeciwwskazań i potencjalnych interakcji. Cravisol nie zawiera substancji pomocniczych, konserwantów, barwników ani stabilizatorów, co podkreśla jego naturalny charakter i może wpływać na profil bezpieczeństwa stosowania.
etanol 96%, głóg, jemioła pospolita, melisa lekarska, niezgodność farmaceutyczna, niezgodności farmaceutyczne, opakowanie leku, płyn doustny, postać farmaceutyczna, przechowywanie leku, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, stosunek ekstrakcji, substancja pomocnicza, terapia długoterminowa, termin ważności leku, utylizacja leków, wyciąg z głogu, wyciąg z jemioły, wyciąg z melisy, zawartość etanolu - Leksykon substancji czynnych
Crataegus oxyacantha – Przeciwwskazania stosowania
Preparaty zawierające Crataegus oxyacantha, takie jak Santaherba (krople doustne, roztwór), mają określone przeciwwskazania kliniczne. Podstawowym jest nadwrażliwość na głóg lub inne składniki preparatu, w tym substancje takie jak Yerba santa D3, Ipeca D4, Belladonna D4 czy Adrenalinum D6. Santaherba nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 2 roku życia. Istotnym aspektem jest zawartość etanolu na poziomie 39,5% (v/v), co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnionych od alkoholu, z padaczką lub innymi schorzeniami neurologicznymi. Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny unikać tego preparatu ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa.
Adrenalinum, Belladonna, choroba mózgu, choroba wątroby, dysfagia, ephedra vulgaris, galeopsis ochroleuca, głóg, Ipeca, krople doustne, Lobelia inflata, nadwrażliwość, nalewka macierzysta, padaczka, przeciwwskazania wiekowe, Sambucus nigra, Santaherba, Solidago virga aurea, Stramonium, układ autonomiczny, układ sercowo-naczyniowy, uzależnienie od alkoholu, Yerba santa, zaburzenie świadomości - Leksykon substancji czynnych
Głóg – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Głóg (Crataegus spp.) wykazuje niski potencjał toksyczny na podstawie dostępnych badań przedklinicznych, w tym testu Amesa, który nie wykazał mutagenności wodno-alkoholowego wyciągu z kwiatostanu o zawartości 18,75% oligomerycznych procyjanidyn. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach potwierdziły brak efektów teratogennych oraz toksycznych w dawce do 1,6 g/kg, zarówno w okresie okołoporodowym, jak i poporodowym, bez negatywnego wpływu na płodność generacji F1. Mimo to, dla większości preparatów leczniczych zawierających głóg, takich jak Cardiol C, Cravisol czy Neocardina, nie przeprowadzono kompleksowych badań toksykologicznych, mutagenności ani karcynogenności, a ich bezpieczeństwo opiera się głównie na wieloletniej tradycji stosowania i doświadczeniu klinicznym.
5-metoksypsoralen, 8-metoksypsoralen, aglikony flawonoidowe, badanie mutagenności, chromatydy siostrzane, dane toksykologiczne, działanie fotokancerogenne, działanie fototoksyczne, efekt teratogenny, furanokumaryny, genotoksyczność, głóg, karcynogenność, korzeń arcydzięgla, kwercetyna, kwiatostan głogu, niska toksyczność, oligomeryczne procyjanidyny, ostra reakcja skórna, podanie jednorazowe, podanie wielokrotne, potencjał karcynogenny, promieniowanie UV, test Amesa, wpływ na reprodukcję, wpływ toksyczny, wyciąg wodno-alkoholowy, wyciąg z głogu