faza dystrybucji

Faza dystrybucji to kluczowy etap w farmakokinetyce leków, podczas którego substancja czynna jest transportowana z krwiobiegu do tkanek i narządów docelowych. Po wchłonięciu i wejściu do krążenia, lek rozprzestrzenia się w organizmie zgodnie ze swoimi właściwościami fizykochemicznymi, takimi jak rozpuszczalność w tłuszczach, stopień wiązania z białkami osocza czy masa cząsteczkowa.

Dystrybucja leku zależy od wielu czynników fizjologicznych – przepływu krwi przez poszczególne tkanki, przepuszczalności błon komórkowych, pH środowiska oraz stopnia perfuzji narządów. Szczególne znaczenie ma bariera krew-mózg, która ogranicza przenikanie wielu substancji do ośrodkowego układu nerwowego, oraz łożysko, które może przepuszczać niektóre leki do krążenia płodowego.

W praktyce klinicznej fazę dystrybucji charakteryzuje parametr objętości dystrybucji (Vd), który określa stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu. Wysoka wartość Vd wskazuje na znaczną dystrybucję do tkanek poza krwią, co może wpływać na czas działania leku oraz jego dawkowanie, szczególnie w przypadkach patologii jak niewydolność wątroby, nerek czy zaburzenia białkowe.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cyxodil 320 mcg/dawkę inh.

Cyklezonid, podawany wziewnie w postaci roztworu aerozolowego (Cyxodil), charakteryzuje się liniową farmakokinetyką z przewidywalną ekspozycją ogólnoustrojową. Po podaniu wziewnym depozycja leku w płucach wynosi 52%, a dostępność biologiczna czynnego metabolitu przekracza 50%, co zapewnia efektywne miejscowe działanie w drogach oddechowych. Dostępność biologiczna po podaniu doustnym jest minimalna (<0,5% dla cyklezonidu i <1% dla metabolitu), co eliminuje ryzyko zwiększenia dawki ogólnoustrojowej z połkniętej części leku. Cyklezonid wykazuje dużą objętość dystrybucji (2,9 l/kg) oraz wysoki całkowity klirens z surowicy (2,0 l/h/kg), co wskazuje na efektywny metabolizm wątrobowy, głównie przez CYP3A4. Zarówno cyklezonid, jak i jego czynny metabolit wiążą się w ponad 98% z białkami osocza, co ogranicza frakcję wolną leku w krążeniu.
astma oskrzelowa, biodostępność wziewna, czynny metabolit, dawkowanie leku, depozycja leku, faza dystrybucji, hydroliza metabolitu, inhalator ciśnieniowy z dozownikiem, izoenzym CYP3A4, klirens leku, liniowa zależność, lipofilny ester, marskość wątroby, mikrosom wątroby ludzkiej, niecałkowite wchłanianie, objętość dystrybucji, podanie wziewne, scyntygrafia gamma, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vividrin 20 mg/ml

Disodowy kromoglikan (Natrii cromoglicas) w stężeniu 20 mg/ml, stosowany miejscowo w kroplach do oczu (produkt Vividrin), charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem systemowym ze względu na swoje hydrofilowe właściwości i niską rozpuszczalność w tłuszczach. Po podaniu wziewnym biodostępność wynosi około 8%, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w 15-20 minut, natomiast po podaniu donosowym jest to mniej niż 7%, a po doustnym jedynie około 1%. W przypadku aplikacji okulistycznej wchłanianie systemowe jest minimalne, a efekt terapeutyczny wynika z działania miejscowego na powierzchni oka. Substancja nie ulega istotnym przemianom metabolicznym i jest eliminowana w równych proporcjach przez nerki i z żółcią, co może mieć znaczenie u pacjentów z zaburzeniami funkcji tych narządów.
aplikacja donosowa, bariera krew-mózg, biodostępność doustna, dwufazowy profil eliminacji, efekt przeciwalergiczny, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja z żółcią, faza dystrybucji, faza eliminacji, kompartment centralny, kromoglikan disodowy, kromoglikan sodu, krople do oczu, nabłonek jelitowy, okres półtrwania, procesy metaboliczne, proszek do inhalacji, przenikanie przez błony komórkowe, stężenie osoczowe, wchłanianie systemowe, właściwości hydrofilne, zaburzenia funkcji narządów
Leksykon substancji czynnych
Cisplatyna – Właściwości farmakokinetyczne

Cisplatyna, podawana głównie dożylnie w dawkach 50-100 mg/m² w formie wlewu trwającego 6-8 godzin, charakteryzuje się nieliniową farmakokinetyką z dwufazową eliminacją: faza dystrybucji trwa od 10 do 60 minut, a faza eliminacji od 2 do 5 dni. Po podaniu obserwuje się szybkie wiązanie z białkami osocza (>90% w ciągu 2 godzin), co prowadzi do utraty aktywności przeciwnowotworowej frakcji związanej. Cisplatyna ulega szybkiemu rozprowadzeniu do tkanek, z najwyższymi stężeniami w wątrobie, nerkach i gruczole krokowym, a jej kumulacja w tkankach może utrzymywać się do 6 miesięcy po zakończeniu terapii. Penetracja do płynu mózgowo-rdzeniowego jest ograniczona, choć w guzach śródmózgowych stężenia są istotne klinicznie.
aktywność przeciwnowotworowa, dystrybucja tkankowa, eliminacja cisplatyny, farmakokinetyka, faza dystrybucji, faza eliminacji, guz śródmózgowy, klirens platyny, leczenie cisplatyną, lek przeciwnowotworowy, nieaktywne metabolity, okres półtrwania, pęcherzyk żółciowy, penetracja cisplatyny, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, profil farmakokinetyczny, wiązanie z białkami osocza, wlew dożylny, wodobrzusze, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Propofol Baxter 10 mg/ml

Propofol wykazuje złożoną farmakokinetykę z szybkim początkiem działania i wielofazowym profilem eliminacji. Po podaniu dożylnym charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (~98%) oraz dużą objętością dystrybucji (V początkowa 22-76 l, Vdβ 387-1587 l), co wskazuje na szeroką dystrybucję w organizmie. Okresy półtrwania faz farmakokinetycznych wynoszą odpowiednio: α (dystrybucji) 1,8-4,1 min, β (eliminacji) 34-64 min oraz γ (głębokiej) 184-382 min. Całkowity klirens propofolu mieści się w zakresie 1,5-2 l/min, a biodostępność po podaniu dożylnym wynosi 100%. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, gdzie powstają nieaktywne metabolity, głównie glukuronidy i koniugaty siarczanowe 2,6-diizopropylo-1,4-chinolu, które są wydalane głównie przez nerki (ok. 88% dawki). Niewielka ilość (0,3%) jest wydalana w postaci niezmienionej ze stolcem.
biodostępność dożylna, biotransformacja, dawka dożylna, dystrybucja leku, dystrybucja w organizmie, farmakokinetyka propofolu, faza dystrybucji, faza eliminacji, klirens całkowity, klirens propofolu, koniugaty glukuronidowe, koniugaty siarczanowe, metabolity propofolu, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie dożylne, propofol, wiązanie z białkami osocza, zmienność osobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Terlipressin SUN 0,1 mg/ml

Produkt leczniczy Terlipressin SUN zawiera terlipresynę w stężeniu 0,1 mg/ml (0,12 mg/ml jako terlipresyny octan) w postaci roztworu do wstrzykiwań o objętości 8,5 ml, co odpowiada 0,85 mg terlipresyny na ampułkę. Po dożylnym podaniu bolusowym, farmakokinetyka terlipresyny charakteryzuje się kinetyką eliminacji drugiego rzędu i dwufazowym profilem: fazą dystrybucji trwającą do 40 minut z okresem półtrwania 8-12 minut oraz fazą eliminacji od 40 do 180 minut z okresem półtrwania 50-80 minut. Lek jest prolekiem, który enzymatycznie uwalnia aktywny metabolit lizyno-wazopresynę stopniowo przez co najmniej 180 minut, osiągając maksymalne stężenie po około 120 minutach od podania.
biodostępność substancji czynnej, biotransformacja, bolus dożylny, faza dystrybucji, faza eliminacji, grupa glicylowa, kinetyka drugiego rzędu, kinetyka eliminacji, lizyno-wazopresyna, metabolit aktywny, metabolizm enzymatyczny, okres półtrwania, prolek, roztwór do wstrzykiwań, terlipresyną octan, właściwości farmakokinetyczne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sufentanil Chiesi 50 mcg/ml, (250 mcg/5 ml, 1 mg/20 ml)

Sufentanyl Chiesi w stężeniu 50 mikrogramów/ml wykazuje wielofazową farmakokinetykę po dożylnym podaniu dawek od 250 do 1500 mikrogramów. Faza dystrybucji obejmuje szybki okres półtrwania 2,3-4,5 min oraz wolny 35-73 min, z objętością dystrybucji w kompartmencie centralnym 14,2 l i w stanie stacjonarnym 344 l. Lek wiąże się z białkami osocza w 92,5%, co wpływa na biodostępność wolnej frakcji. Średni okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 784 min (zakres 656-938 min), jednak jest zależny od dawki – przy 250 μg wynosi około 240 min, a przy 500-1500 μg wydłuża się do 10-16 godzin. Klirens sufentanylu wynosi 917 ml/min, co świadczy o efektywnej eliminacji.
biodostępność wolnej frakcji leku, centralny kompartment, faza dystrybucji, faza eliminacji, klirens leku, liniowa farmakokinetyka, metabolizm sufentanylu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, poziom subterapeutyczny, poziom terapeutyczny, proces biotransformacji, proces eliminacji, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, sufentanyl, wiązanie z białkami osocza, wydalanie w postaci niezmienionej
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Glucobay 50 50 mg

Akarboza, podawana doustnie w dawce 200 mg, charakteryzuje się niską biodostępnością na poziomie 1-2%, co jest zgodne z jej miejscowym działaniem w świetle jelita. Stopień wchłaniania wynosi około 35%, a farmakokinetyka wykazuje dwufazowy profil stężenia całkowitej radioaktywności w osoczu: pierwszy szczyt stężenia akarbozy (52,2 ± 15,7 mg/l) pojawia się po 1,1 ± 0,3 godz., natomiast drugi, wyższy szczyt (586,3 ± 282,7 mg/l) po 20,7 ± 5,2 godz., co jest prawdopodobnie wynikiem wchłaniania produktów bakteryjnego rozkładu w dalszych odcinkach jelita. Maksymalne stężenie aktywnego związku w osoczu wynosi 49,5 ± 26,9 mg/l i osiągane jest po 2,1 ± 1,6 godz.
akarboza, biodostępność, faza dystrybucji, faza eliminacji, Glucobay 50, krzywa stężenia w osoczu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, produkt rozpadu, radioaktywność w osoczu, rozkład bakteryjny, substancja hamująca, substancja znakowana radioaktywnie, światło jelita, wchłanianie akarbozy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tiopental Panpharma 1 g

Tiopental sodu, stosowany do indukcji znieczulenia ogólnego, charakteryzuje się szybkim początkiem działania (10 sekund po podaniu dożylnym) oraz krótkim czasem trwania efektu klinicznego (3-5 minut). Po podaniu dawki 3-4 mg/kg masy ciała, około 55% leku dystrybuuje do narządów o wysokim przepływie krwi, co umożliwia szybkie przenikanie przez barierę krew-mózg i osiągnięcie maksymalnego efektu na OUN w ciągu 1 minuty. Farmakokinetyka obejmuje fazę dystrybucji z okresem półtrwania 8,5 minuty oraz fazę redystrybucji z okresem półtrwania 62,7 minuty, po której następuje eliminacja z okresem półtrwania 11,6 godziny. Tiopental łatwo przenika przez barierę łożyskową i do mleka matki, co ma znaczenie kliniczne w przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią.
bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, białko osoczowe, biodostępność, biotransformacja, działanie rezydualne, efekt znieczulający, faza dystrybucji, faza eliminacji, faza redystrybucji, indukcja znieczulenia ogólnego, kumulacja leku, marskość wątroby, metabolit, mocznica, nieaktywny metabolit, niewydolność nerek, ośrodkowy układ nerwowy, pentobarbital, szlak metaboliczny, tiopental sodu
Leksykon substancji czynnych
Tiopental sodu – Właściwości farmakokinetyczne

Tiopental sodu, dostępny m.in. w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań (500 mg lub 1 g), charakteryzuje się bardzo szybkim początkiem działania po podaniu dożylnym – utrata przytomności następuje w ciągu 10 sekund po dawce 3-4 mg/kg mc., a znieczulenie utrzymuje się przez 3-5 minut. Substancja szybko dystrybuuje do narządów o wysokim przepływie krwi (55% w pierwszych minutach), a dzięki wysokiej rozpuszczalności w lipidach szybko przekracza barierę krew-mózg, osiągając maksymalny efekt na OUN już po 1 minucie. Farmakokinetyka obejmuje okres półtrwania fazy dystrybucji 8,5 min, redystrybucji 62,7 min oraz eliminacji 11,6 godz., co implikuje ryzyko kumulacji przy wielokrotnym podawaniu. Tiopental jest metabolizowany głównie w wątrobie do nieaktywnych metabolitów, w tym pentobarbitalu, a eliminowany przez nerki. Przenika łatwo przez łożysko i do mleka, co ma znaczenie kliniczne u kobiet w ciąży i karmiących.
anestezjologia, bariera krew-mózg, białko osoczowe, biotransformacja, dystrybucja do narządów, działanie nasenne, faza dystrybucji, faza eliminacji, frakcja wolna, indukcja znieczulenia ogólnego, łożysko, marskość wątroby, mocznica, niewydolność nerek, okres półtrwania eliminacji, ośrodkowy układ nerwowy, pentobarbital, profil farmakokinetyczny, redystrybucja, tiopental sodu, tkanka mózgowa, wlew dożylny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Glunektik 1 GBq/ml

Fludeoksyglukoza (18F) jest radioaktywnym analogiem glukozy stosowanym w diagnostyce PET, charakteryzującym się okresem półtrwania 110 minut i emisją promieniowania pozytonowego o energii maksymalnej 634 keV oraz fotonowego 511 keV. Produkt leczniczy GLUNEKTIK dostępny jest w roztworze do wstrzykiwań o aktywności 1 GBq/ml (zakres 0,2–20,0 GBq). Po dożylnym podaniu farmakokinetyka fludeoksyglukozy (18F) przebiega dwufazowo: dystrybucja trwa około 1 minuty, a eliminacja około 12 minut. Akumulacja radioznacznika jest największa w mózgu (około 7% dawki po 80-100 minutach), mięśniu sercowym (około 3% po 40 minutach) oraz w trzustce i płucach (0,3–2,4%). Wychwyt zależy od specyficznych transporterów glukozy, częściowo insulinowrażliwych, co powoduje zmienność w zależności od stanu odżywienia, diety i obecności cukrzycy, która obniża wychwyt komórkowy.
analog glukozy, anihilacja, bariera krew-mózg, defosforylacja, faza dystrybucji, faza eliminacji, fludeoksyglukoza 18F, fosfataza wewnątrzkomórkowa, fosforylacja fludeoksyglukozy, glikoliza, izotop fluoru 18F, kardiomiocyt, mechanizm pułapkowy, metabolizm glukozy, metabolizm wewnątrzkomórkowy, miąższ nerki, niedokrwienie odwracalne, okres półtrwania, promieniowanie fotonowe, promieniowanie pozytonowe, wychwyt komórkowy, wydalanie nerkowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fragmin 12 500 j.m. a.Xa/0,5 ml

Dalteparyna sodowa, będąca heparyną drobnocząsteczkową o działaniu przeciwzakrzepowym, charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną po podaniu podskórnym (87 ± 6% aktywności anty-Xa u zdrowych ochotników). Farmakokinetyka wykazuje niepełną proporcjonalność dawki do ekspozycji (AUC wzrasta o około 33% przy zwiększeniu dawki z 2 500 do 10 000 j.m.). Objętość dystrybucji wynosi 40-60 ml/kg, co wskazuje na dystrybucję głównie w przestrzeni wewnątrznaczyniowej. Okres półtrwania po dożylnym podaniu wynosi około 2,1-2,3 godziny, natomiast po podaniu podskórnym wydłuża się do 3-5 godzin, co jest związane z opóźnionym wchłanianiem. Klirens osoczowy jest zależny od dawki i wynosi od 15,6 ± 2,4 ml/h/kg (120 j.m./kg) do 24,6 ± 5,4 ml/h/kg (30 j.m./kg). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, jednak mniej niż 5% aktywności anty-Xa jest wydalane z moczem, co sugeruje dezaktywację metabolitów przed wydaleniem. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek na hemodializie okres półtrwania wydłuża się do 5,7 ± 2,0 godziny, co wymaga dostosowania dawkowania ze względu na ryzyko kumulacji leku.
aktywność anty-Xa, dalteparyna sodowa, dostępność biologiczna, działanie przeciwzakrzepowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja nerkowa, farmakokinetyka dalteparyny, faza dystrybucji, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, jednostka aktywności anty-Xa, klirens osoczowy, kumulacja leku, model jednokompartmentowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie eliminacji, podanie podskórne, pole pod krzywą stężenia, przestrzeń wewnątrznaczyniowa, przewlekła niewydolność nerek, schemat dawkowania, wchłanianie leku