Lactobacillus fermentum
Bakterie kwasu mlekowego, takie jak Lactobacillus fermentum, Lactobacillus plantarum i Lactobacillus gasseri, stosowane są przede wszystkim w celu przywrócenia i utrzymania właściwej flory bakteryjnej układu moczowo-płciowego u kobiet. Substancje te pomagają zapobiegać infekcjom, zwłaszcza w trakcie i po terapii antybiotykowej oraz w okresach zaburzenia równowagi bakteryjnej. Wykorzystywane są także jako wsparcie w leczeniu stanów zapalnych pochwy oraz w profilaktyce podczas klimakterium i połogu. Dodatkowo inaktywowane szczepy Lactobacillus są stosowane jako wsparcie przy leczeniu biegunek u dzieci i dorosłych.
- Leki z tą substancją
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Preparaty zawierające Lactobacillus fermentum stosowane są w różnych formach farmaceutycznych, z dostosowanym dawkowanie do wskazań klinicznych oraz grupy pacjentów. Preparat inVag w postaci kapsułek dopochwowych zawiera Lactobacillus fermentum 57A (25%) z łączną liczbą bakterii kwasu mlekowego nie mniejszą niż 10⁹ CFU na kapsułkę. Standardowa dawka to 1 kapsułka na noc przez 7 dni, z możliwością powtórzenia terapii w przypadku niewystarczającej odpowiedzi. U młodych pacjentek po pierwszej miesiączce stosowanie wymaga zalecenia lekarskiego. Preparat należy aplikować głęboko w pochwie, przestrzegając zasad higieny i techniki aplikacji.
Lacteol Fort 340 mg zawiera inaktywowane szczepy Lactobacillus fermentum i Lactobacillus delbrueckii w dawce 10 x 10⁹ CFU oraz sfermentowane podłoże namnażające (160 mg). Dostępny jest w formie kapsułek twardych oraz proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, przeznaczony dla niemowląt, dzieci i dorosłych. Zalecane dawkowanie to 1-2 saszetki lub kapsułki na dobę, z możliwością zwiększenia do 3 w pierwszej dobie leczenia, w zależności od nasilenia objawów. Proszek należy rozpuścić w połowie szklanki wody przed podaniem. Schematy dawkowania cechuje dobry profil bezpieczeństwa i prostota stosowania, co sprzyja przestrzeganiu zaleceń terapeutycznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Lactobacillus fermentum – Dawkowanie i sposób podawania
bakteria kwasu mlekowego, kapsułka dopochwowa, Lacteol Fort, Lactobacillus delbrueckii, Lactobacillus fermentum, Lactobacillus fermentum 57A, lactobacillus gasseri, Lactobacillus plantarum, objawy chorobowe, odpowiedź terapeutyczna, postać farmaceutyczna, powtórzenie terapii, profil bezpieczeństwa, proszek do sporządzania zawiesiny, przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, wywiad medyczny, zawiesina doustna -
Działania niepożądane
Lactobacillus fermentum jest stosowany w produktach leczniczych, zarówno dopochwowych (np. inVag z Lactobacillus fermentum 57A), jak i doustnych (np. Lacteol Fort 340 mg zawierający inaktywowane szczepy Lactobacillus fermentum i Lactobacillus delbrueckii). W badaniu klinicznym inVag nie wykazano ciężkich działań niepożądanych, a częstość zdarzeń niepożądanych była porównywalna z placebo. Działania niepożądane o częstości ≥1/100 do <1/10 obejmowały objawy ze strony układu rozrodczego (upławy, świąd, pieczenie, ból w podbrzuszu, plamienie, obrzęk i zaczerwienienie warg sromowych, erytroplakia), układu moczowego (częstomocz, parcie na mocz), układu oddechowego (przeziębienie) oraz układu nerwowego (ból głowy). W przypadku Lacteol Fort 340 mg zgłaszano reakcje nadwrażliwości i zmiany skórne (pokrzywka), jednak częstość ich występowania pozostaje nieznana ze względu na charakter zgłoszeń spontanicznych.
Profil bezpieczeństwa preparatów z Lactobacillus fermentum wskazuje na dominujący charakter działań niepożądanych łagodnych do umiarkowanych. Preparaty dopochwowe najczęściej wywołują lokalne objawy ze strony układu rozrodczego, natomiast doustne – reakcje nadwrażliwości i zmiany skórne. Brak ciężkich działań niepożądanych w badaniach klinicznych potwierdza względnie dobry profil bezpieczeństwa tych produktów. Zaleca się dalsze monitorowanie bezpieczeństwa poprzez zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów nadzoru (URPLWMiPB), co jest kluczowe dla oceny stosunku korzyści do ryzyka stosowania Lactobacillus fermentum w terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Lactobacillus fermentum – Działania niepożądane
badanie kliniczne randomizowane, bakteria kwasu mlekowego, ból głowy, ból podbrzusza, ciężkie działanie niepożądane, częstomocz, erytroplakia, inaktywowany szczep, Lactobacillus delbrueckii, Lactobacillus fermentum, monitorowanie niepożądanych działań, obrzęk warg sromowych, parcie na mocz, pieczenie, plamienie, pokrzywka, przeziębienie, reakcja nadwrażliwości, stosunek korzyści do ryzyka, świąd, układ immunologiczny, układ nerwowy, układ oddechowy, układ rozrodczy, upławy, zaburzenie dróg moczowych, zaburzenie skóry, zaburzenie układu rozrodczego -
Interakcje
Substancja Lactobacillus fermentum wykazuje zróżnicowaną wrażliwość na antybiotyki, co istotnie wpływa na skuteczność terapii probiotycznej. Szczepy są oporne na norfloksacynę, kwas nalidyksowy oraz metronidazol, co umożliwia ich jednoczesne stosowanie bez utraty efektu terapeutycznego. Natomiast antybiotyki takie jak penicylina, ampicylina, gentamycyna, klindamycyna, chloramfenikol oraz tetracyklina wykazują wysoką aktywność wobec Lactobacillus fermentum, co może prowadzić do znacznego obniżenia lub całkowitej utraty skuteczności probiotyku. Ponadto, środki plemnikobójcze zawierające nonoksynol-9 oraz sulfametoksazol mogą umiarkowanie zmniejszać efektywność terapii. Warto podkreślić, że brak jest udokumentowanych interakcji z alkoholem, jednak ze względu na potencjalny wpływ alkoholu na mikrobiom jelitowy, zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu.
Interakcje pozytywne obejmują doustną suplementację witaminą B-complex oraz dopochwowe podawanie estrogenów, które sprzyjają namnażaniu się Lactobacillus fermentum i kolonizacji pochwy, poprawiając tym samym skuteczność terapii probiotycznej. Z klinicznego punktu widzenia rekomenduje się unikanie jednoczesnego stosowania probiotyków z antybiotykami o wysokiej aktywności wobec szczepów Lactobacillus fermentum oraz rozważenie okresowego odstawienia środków plemnikobójczych zawierających nonoksynol-9. Terapia probiotyczna może być kontynuowana bezpiecznie podczas stosowania norfloksacyny, kwasu nalidyksowego i metronidazolu. W praktyce klinicznej istotne jest monitorowanie potencjalnych interakcji oraz dostosowanie schematu leczenia w celu optymalizacji efektów terapeutycznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Lactobacillus fermentum – Interakcje
aminopenicylina, ampicylina, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk linkozamidowy, chinolon, chloramfenikol, estrogen dopochwowy, flora jelitowa, fluorochinolon, gentamycyna, klindamycyna, kolonizacja pochwy, kwas nalidyksowy, Lactobacillus fermentum, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwpierwotniakowy, metronidazol, nonoksynol-9, norfloksacyna, penicylina, probiotykoterapia, produkt leczniczy, środek plemnikobójczy, substancja przeciwdrobnoustrojowa, sulfametoksazol, sulfonamid, tetracyklina, witamina B-complex -
Przeciwwskazania stosowania
Lactobacillus fermentum jest stosowany w preparatach probiotycznych zarówno w formie dopochwowej (inVag), jak i doustnej (Lacteol Fort 340 mg). Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na szczep bakterii lub substancje pomocnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na alergię na białko mleka krowiego, która wyklucza stosowanie Lacteol Fort 340 mg. Preparat ten zawiera 340 mg inaktywowanych szczepów Lactobacillus fermentum i Lactobacillus delbrueckii oraz laktozę i sacharozę (w formie proszku), co wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją laktozy, zaburzeniami metabolizmu galaktozy lub fruktozy oraz u chorych na cukrzycę.
Preparat inVag zawiera żywe bakterie kwasu mlekowego (min. 10⁹ CFU, w tym 25% Lactobacillus fermentum 57A) i jest przeciwwskazany u pacjentek z aktywnymi infekcjami pochwy wymagającymi leczenia przeciwdrobnoustrojowego. Różnice w formie i stanie bakterii (żywe vs inaktywowane) mają znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów z ciężkimi niedoborami odporności. W przypadku wątpliwości co do bezpieczeństwa stosowania preparatów z Lactobacillus fermentum zaleca się rozważenie alternatywnych terapii lub innych probiotyków, aby uniknąć ryzyka reakcji alergicznych i niepożądanych efektów u pacjentów z określonymi przeciwwskazaniami.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Lactobacillus fermentum – Przeciwwskazania stosowania
alergia na białko mleka krowiego, bakterie kwasu mlekowego, cukrzyca, inaktywowany szczep, infekcja pochwy, kapsułka dopochwowa, Lactobacillus delbrueckii, Lactobacillus fermentum, lactobacillus gasseri, Lactobacillus plantarum, laktoza, leczenie przeciwdrobnoustrojowe, nadwrażliwość, niedobór odporności, nietolerancja laktozy, preparat probiotyczny, reakcja alergiczna, sacharoza, stosowanie dopochwowe, zaburzenie wchłaniania glukozy-galaktozy -
Przedawkowanie
Lactobacillus fermentum, stosowany w preparatach leczniczych takich jak inVag (kapsułki dopochwowe) oraz Lacteol Fort 340 mg (kapsułki twarde i proszek do zawiesiny doustnej), wykazuje wysoki profil bezpieczeństwa terapeutycznego. Preparat inVag zawiera nie mniej niż 10^9 CFU bakterii kwasu mlekowego, z czego 25% stanowi Lactobacillus fermentum 57A, natomiast Lacteol Fort 340 mg zawiera 340 mg liofilizatu z 10 x 10^9 inaktywowanych szczepów Lactobacillus fermentum i Lactobacillus delbrueckii oraz 160 mg sfermentowanego podłoża namnażającego. Dostępne dane kliniczne nie wskazują na występowanie objawów przedawkowania ani toksyczności przy stosowaniu dawek przekraczających zalecane, co potwierdza bezpieczeństwo tych preparatów nawet w przypadku przypadkowego nadmiaru.
Pomimo braku udokumentowanych przypadków przedawkowania i związanych z tym działań niepożądanych, zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentów z ciężkimi niedoborami odporności. W takich grupach ryzyko potencjalnych powikłań może być wyższe, dlatego stosowanie preparatów powinno odbywać się zgodnie z zaleceniami producenta. W praktyce klinicznej brak specyficznych objawów przedawkowania Lactobacillus fermentum oraz jego naturalne pochodzenie i kompatybilność z fizjologiczną florą bakteryjną człowieka stanowią podstawę do uznania tych szczepów za bezpieczne w terapii zarówno dopochwowej, jak i doustnej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Lactobacillus fermentum – Przedawkowanie
bakteria kwasu mlekowego, CFU bakterii, flora bakteryjna, inaktywowane szczepy bakterii, kapsułki dopochwowe, kapsułki twarde, Lacteol Fort, Lactobacillus delbrueckii, Lactobacillus fermentum, lactobacillus gasseri, Lactobacillus plantarum, liofilizat, niedobór odporności, podłoże namnażające, profil bezpieczeństwa, szczep Lactobacillus, zawiesina doustna -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa Lactobacillus fermentum, w tym szczepu 57A obecnego w preparacie dopochwowym inVag (≥10⁹ CFU, stanowiący 25% składu bakterii kwasu mlekowego) oraz szczepów zawartych w preparacie doustnym Lacteol Fort 340 mg (inaktywowane szczepy w ilości 10 x 10⁹), nie wykazały istotnych zagrożeń dla zdrowia człowieka. Testy in vitro obejmowały ocenę cytotoksyczności, potencjału immunogennego oraz wpływu na komórki nabłonkowe i układ odpornościowy, nie potwierdzając działania toksycznego ani genotoksycznego. Badania na modelach zwierzęcych wykazały brak toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej, a także brak potencjału mutagennego i uszkodzeń chromosomów. W przypadku preparatu inVag potwierdzono również brak działania drażniącego i uczulającego na błony śluzowe pochwy, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa stosowania miejscowego.
Analiza immunogenności szczepów Lactobacillus fermentum nie wykazała ryzyka indukcji nadwrażliwości ani reakcji autoimmunologicznych, co potwierdza ich bezpieczny profil immunologiczny. Producent preparatu Lacteol Fort 340 mg, zawierającego inaktywowane szczepy Lactobacillus fermentum i Lactobacillus delbrueckii, wskazuje na brak konieczności szczegółowego raportowania danych przedklinicznych, co jest uzasadnione długotrwałym, ugruntowanym stosowaniem klinicznym. Całościowo, dostępne dane przedkliniczne potwierdzają bezpieczeństwo stosowania Lactobacillus fermentum w formach dopochwowych i doustnych, co wspiera ich zastosowanie w terapii probiotycznej bez istotnego ryzyka dla pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Lactobacillus fermentum – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
badanie in vitro, badanie toksyczności, bakteria kwasu mlekowego, błona śluzowa pochwy, cytotoksyczność, działanie drażniące, immunogenność, inaktywowany szczep, komórka nabłonkowa, Lactobacillus delbrueckii, Lactobacillus fermentum, model zwierzęcy, mutacja, podanie systemowe, potencjał genotoksyczny, preparat miejscowy, probiotyk, reakcja autoimmunologiczna, toksyczność ostra, toksyczność podostra, tolerancja miejscowa, układ immunologiczny, uszkodzenie chromosomu -
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Lactobacillus fermentum jest stosowany w preparatach probiotycznych zarówno w postaci dopochwowej (np. inVag, zawierający 25% żywych kultur Lactobacillus fermentum 57A), jak i doustnej (np. Lacteol Fort 340 mg, zawierający 10 × 10⁹ inaktywowanych bakterii wraz z produktami fermentacji). W terapii należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami układu immunologicznego, zwłaszcza przy stosowaniu postaci dopochwowych. W przypadku doustnych preparatów stosowanych w leczeniu ostrej biegunki kluczowe jest zapewnienie odpowiedniego nawodnienia, szczególnie u niemowląt i osób starszych, co jest niezbędne dla skuteczności terapii i zapobiegania powikłaniom odwodnienia.
Podczas stosowania Lactobacillus fermentum należy uwzględnić potencjalne nietolerancje składników pomocniczych, takich jak laktoza i sacharoza obecne w Lacteol Fort 340 mg, co wyklucza ich podawanie u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lappa oraz zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Zalecenia dietetyczne stanowią istotne uzupełnienie terapii probiotycznej, wpływając na jej efektywność. Różnice w charakterystyce preparatów (żywe vs. inaktywowane bakterie, droga podania) mają znaczenie dla profilu bezpieczeństwa i wskazań klinicznych, co wymaga indywidualizacji podejścia terapeutycznego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Lactobacillus fermentum – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
inaktywowany szczep bakterii, kapsułka twarda, Lactobacillus fermentum, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, odwodnienie, ostra biegunka, pałeczka kwasu mlekowego, postać dopochwowa, preparat dopochwowy, produkt fermentacji, proszek do sporządzania zawiesiny, szczep probiotyczny, terapia probiotyczna, zaburzenie odporności, zaburzenie przewodu pokarmowego, zaburzenie układu immunologicznego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żywa kultura bakterii -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Lactobacillus fermentum, będący naturalnym składnikiem mikroflory przewodu pokarmowego i dróg rodnych kobiet, jest stosowany w produktach leczniczych takich jak inVag oraz Lacteol Fort 340 mg. Aktualne dane kliniczne nie dostarczają jednoznacznych informacji na temat wpływu tych preparatów na płodność, jednak ze względu na fizjologiczną obecność bakterii, ryzyko negatywnego wpływu na płodność jest uznawane za niskie. Produkt inVag, zawierający co najmniej 10⁹ CFU bakterii (w tym 25% Lactobacillus fermentum 57A), może być stosowany zarówno w ciąży, jak i podczas karmienia piersią, co umożliwia leczenie zaburzeń mikroflory pochwy w tych okresach. Natomiast Lacteol Fort 340 mg, zawierający 340 mg liofilizatu inaktywowanych szczepów Lactobacillus fermentum i Lactobacillus delbrueckii (10 x 10⁹) oraz 160 mg sfermentowanego podłoża, zaleca się unikać w ciąży ze względu na brak wystarczających danych bezpieczeństwa i niewystarczające badania reprodukcyjne na zwierzętach.
W okresie laktacji inVag jest dopuszczony do stosowania, natomiast w przypadku Lacteol Fort 340 mg brak jest danych dotyczących przenikania substancji czynnych do mleka kobiecego, co wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka przez lekarza. Zaleca się, aby decyzje terapeutyczne były podejmowane z uwzględnieniem charakterystyki konkretnego produktu leczniczego, stanu klinicznego pacjentki oraz potencjalnych korzyści i zagrożeń dla matki i dziecka. Lekarz powinien również poinformować pacjentki o braku kompleksowych danych dotyczących wpływu preparatów zawierających Lactobacillus fermentum na płodność oraz rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne w przypadku przeciwwskazań. Podkreśla się konieczność indywidualizacji podejścia terapeutycznego oraz weryfikacji aktualnej charakterystyki produktu leczniczego, gdyż inne preparaty zawierające ten szczep mogą różnić się profilem bezpieczeństwa w ciąży i laktacji.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Lactobacillus fermentum – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
bakteria kwasu mlekowego, bakterie kwasu mlekowego, bakteryjna waginoza, drogi rodne, karmienie piersią, Lactobacillus delbrueckii, Lactobacillus fermentum, lactobacillus gasseri, Lactobacillus plantarum, laktacja, liofilizat, mikroflora przewodu pokarmowego, mleko kobiece, parametr płodności, płodność, produkt fermentacji, sfermentowane podłoże namnażające, szczep Lactobacillus -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Lactobacillus fermentum, stosowany w preparatach probiotycznych zarówno dopochwowo (np. inVag z 25% Lactobacillus fermentum 57A, min. 10⁹ CFU bakterii kwasu mlekowego), jak i doustnie (np. Lacteol Fort 340 mg zawierający inaktywowane szczepy Lactobacillus fermentum i Lactobacillus delbrueckii w dawce 10 x 10⁹), nie wykazuje istotnego wpływu na funkcje psychomotoryczne pacjentów. Dane kliniczne potwierdzają brak negatywnego oddziaływania na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, co wskazuje na wysoki profil bezpieczeństwa tych preparatów w kontekście funkcji ośrodkowego układu nerwowego.
W praktyce klinicznej nie ma konieczności wprowadzania specjalnych środków ostrożności ani informowania pacjentów o ograniczeniach dotyczących prowadzenia pojazdów czy obsługi maszyn podczas stosowania preparatów zawierających Lactobacillus fermentum. Zarówno forma dopochwowa (inVag), jak i doustna (Lacteol Fort 340 mg) nie wpływają na zdolności psychomotoryczne, co czyni je bezpiecznymi dla pacjentów wymagających pełnej sprawności psychomotorycznej w codziennych czynnościach. Różnorodność postaci farmaceutycznych nie wpływa na neutralny profil działania w tym zakresie.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Lactobacillus fermentum – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
bakteria kwasu mlekowego, CFU bakterii, charakterystyka produktu leczniczego, funkcja psychomotoryczna, inaktywowany szczep, inVag, kapsułka dopochwowa, kapsułka doustna, Lactobacillus delbrueckii, Lactobacillus fermentum, Lactobacillus fermentum 57A, ośrodkowy układ nerwowy, postać farmaceutyczna, praktyka kliniczna, preparat probiotyczny, proszek do zawiesiny doustnej, sfermentowane podłoże namnażające, stosowanie dopochwowe, szczep bakterii -
Wskazania do stosowania
Lactobacillus fermentum, obecny w preparatach inVag oraz Lacteol Fort 340 mg, wykazuje szerokie zastosowanie probiotyczne w ginekologii i gastroenterologii. Preparat inVag zawiera 25% Lactobacillus fermentum 57A w kombinacji z innymi szczepami (L. plantarum 57B 25%, L. gasseri 57C 50%) i jest stosowany dopochwowo u kobiet i dziewcząt po pierwszej miesiączce. Wskazania obejmują profilaktykę i wspomaganie leczenia infekcji układu moczowo-płciowego, zwłaszcza podczas i po antybiotykoterapii, w okresie klimakterium, połogu oraz w stanach dysbiozy i zapalnych pochwy. Preparat pomaga przywrócić równowagę mikrobiologiczną i utrzymać prawidłowe pH pochwy, co jest kluczowe w zapobieganiu nawrotom infekcji bakteryjnych i grzybiczych.
Lacteol Fort 340 mg zawiera inaktywowane szczepy Lactobacillus fermentum i Lactobacillus delbrueckii w dawce 10 x 10⁹ pałeczek na porcję, dostępny w formie kapsułek twardych oraz proszku do zawiesiny doustnej. Preparat jest wskazany jako leczenie wspomagające biegunek u niemowląt, dzieci poniżej 6 lat oraz dorosłych, zawsze w połączeniu z odpowiednim uzupełnieniem płynów i/lub dietą. Indywidualne dostosowanie nawodnienia uwzględnia ciężkość biegunki, wiek pacjenta oraz choroby współistniejące. Lactobacillus fermentum nie zastępuje standardowej terapii, lecz stanowi wartościowe uzupełnienie leczenia, przyspieszając powrót do zdrowia i poprawiając skuteczność terapii przeciwbakteryjnej i przeciwgrzybiczej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Lactobacillus fermentum – Wskazania do stosowania
antybiotykoterapia, bakterie kwasu mlekowego, biegunka, dysbioza pochwy, inaktywowane szczepy bakterii, infekcja grzybicza, infekcja pochwy, infekcje układu moczowo-płciowego, klimakterium, kuracja antybiotykowa, Lactobacillus delbrueckii, Lactobacillus fermentum, leki przeciwbakteryjne, leki przeciwgrzybicze, menopauza, nawodnienie, nawodnienie doustne, nawodnienie dożylne, połóg, probiotyki, upławy, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie pochwy