Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Flukonazol Actavis 150 mg

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa flukonazolu wskazują na brak działania rakotwórczego u myszy i szczurów przy dawkach doustnych 2,5-10 mg/kg mc./dobę przez 24 miesiące, co odpowiada 2-7-krotności dawki klinicznej u ludzi. Jedynym istotnym efektem było zwiększone występowanie gruczolaków wątrobowokomórkowych u samców szczurów przy dawkach 5 i 10 mg/kg mc./dobę. Badania mutagenności, obejmujące testy na szczepach Salmonella typhimurium, komórkach L5178Y oraz badania cytogenetyczne in vivo i in vitro, nie wykazały potencjału mutagennego flukonazolu, co potwierdza brak genotoksyczności tego leku. Badania reprodukcyjne wykazały, że flukonazol nie wpływa na płodność szczurów przy dawkach doustnych 5-20 mg/kg mc./dobę oraz pozajelitowych 5-75 mg/kg mc. Jednakże, dawki ≥25 mg/kg mc. indukowały zmiany anatomiczne u płodów (np. dodatkowe żebra, poszerzenie układu kielichowo-miedniczkowego) oraz opóźnienie kostnienia, a dawki 80-320 mg/kg mc. powodowały zwiększoną śmiertelność zarodków i wady rozwojowe (falistość żeber, rozszczep podniebienia, nieprawidłowe kostnienie twarzoczaszki). Wysokie dawki flukonazolu wpływały również na przebieg porodu, powodując jego opóźnienie i przedłużenie, co wiązało się z niewielkim wzrostem liczby płodów martwych i obniżoną przeżywalnością noworodków. Efekty te są prawdopodobnie związane z gatunkowo specyficznym działaniem flukonazolu na obniżenie stężenia estrogenów, nieobserwowanym u kobiet leczonych klinicznie.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania flukonazolu obejmują wyniki badań nad potencjalną rakotwórczością, mutagenezą oraz wpływem na reprodukcję. Należy podkreślić, że wpływ zaobserwowany w trakcie badań nieklinicznych ma ograniczone znaczenie dla zastosowania klinicznego, ponieważ wystąpił po dawkach powodujących narażenie znacząco wyższe niż występujące u ludzi w terapii.1

Rakotwórczość

W badaniach oceniających potencjał rakotwórczy, flukonazol nie wykazywał działania rakotwórczego u myszy i szczurów, którym podawano doustnie dawki 2,5, 5 lub 10 mg/kg mc./dobę przez 24 miesiące. Dawki te stanowiły około 2-7-krotność dawki zalecanej u ludzi. Jedynym istotnym wynikiem było częstsze występowanie gruczolaków wątrobowokomórkowych u samców szczurów otrzymujących dawki 5 lub 10 mg/kg mc./dobę.2

Mutageneza

Badania mutagenności wykazały brak potencjału mutagennego flukonazolu. Przeprowadzono szereg testów zarówno z aktywacją metaboliczną, jak i bez niej:

Powyższe dane wskazują na brak potencjału genotoksycznego badanego związku.3

Toksyczny wpływ na reprodukcję

Badania wpływu flukonazolu na reprodukcję dostarczyły istotnych danych dotyczących płodności, rozwoju zarodkowo-płodowego oraz przebiegu porodu. Wyniki tych badań przedstawiają się następująco:

Wpływ na płodność

Flukonazol nie wpływał na płodność samców ani samic szczurów przy zastosowaniu następujących dawek:

  • Podanie doustne: 5, 10 lub 20 mg/kg mc. na dobę
  • Podanie pozajelitowe: 5, 25 lub 75 mg/kg mc.

Nie zaobserwowano istotnych zmian w parametrach płodności przy zastosowaniu powyższych dawek.4

Wpływ na rozwój płodu

Obserwowano zależny od dawki wpływ flukonazolu na rozwój płodu:

  • Dawki 5 lub 10 mg/kg mc. – brak działania na płód
  • Dawki 25 oraz 50 mg/kg mc. i większe – stwierdzono więcej rodzajów zmian anatomicznych u płodów (dodatkowe żebra, poszerzenie układu kielichowo-miedniczkowego) oraz opóźnienie kostnienia
  • Dawki od 80 mg/kg mc. do 320 mg/kg mc. – zwiększona śmiertelność zarodków szczurzych oraz wady płodu obejmujące:
    • Falistość żeber
    • Rozszczep podniebienia
    • Nieprawidłowe kostnienie twarzoczaszki

Te wyniki wskazują na teratogenne działanie wysokich dawek flukonazolu u zwierząt doświadczalnych.5

Wpływ na przebieg porodu

Flukonazol w wysokich dawkach wykazywał wpływ na przebieg porodu u zwierząt doświadczalnych:

  • Dawka 20 mg/kg mc. podana doustnie – nieznaczne opóźnienie rozpoczęcia porodu
  • Dawki 20 mg/kg mc. lub 40 mg/kg mc. podane dożylnie – u niektórych samic stwierdzono przedłużony poród

Konsekwencje zaburzeń porodu przy zastosowaniu powyższych dawek obejmowały:

  • Niewielkie zwiększenie liczby płodów martwych
  • Zmniejszenie przeżywalności noworodków

Warto podkreślić, że obserwowany wpływ na poród jest zgodny z zależnymi od gatunku właściwościami zmniejszania stężenia estrogenów przez duże dawki flukonazolu. Takich zmian hormonalnych nie stwierdzano u kobiet leczonych flukonazolem, co potwierdza specyficzność gatunkową tego efektu.6

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl