Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Flukonazol Actavis 150 mg

Wpływ flukonazolu na płodność, ciążę i laktację

Kobiety w wieku rozrodczym

Stosowanie preparatu Flukonazol Actavis u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczególnej uwagi. Przed wdrożeniem terapii lekarz powinien poinformować pacjentkę o potencjalnym zagrożeniu dla płodu związanym ze stosowaniem tego leku. W przypadku jednodawkowego leczenia flukonazolem, zaleca się zachowanie co najmniej tygodniowego okresu wypłukiwania leku (odpowiadającego 5-6 okresom półtrwania) przed planowanym zajściem w ciążę¹.

W przypadku dłuższej terapii flukonazolem u kobiet w wieku rozrodczym, należy rozważyć stosowanie skutecznej antykoncepcji w okresie leczenia oraz przez tydzień od przyjęcia ostatniej dawki leku².

Ciąża i stosowanie flukonazolu

Dane z badań obserwacyjnych wskazują na zwiększone ryzyko samoistnego poronienia w pierwszym i/lub drugim trymestrze ciąży u kobiet leczonych flukonazolem w porównaniu z kobietami niestosującymi takiego leczenia lub stosującymi w tym samym okresie leki azolowe miejscowo³.

Dane z badań u kilku tysięcy kobiet w ciąży leczonych flukonazolem w skumulowanej dawce ≤150 mg, podawanym w pierwszym trymestrze ciąży, nie wskazują na zwiększone ogólne ryzyko wad rozwojowych płodu. Istnieją jednak pewne dane sugerujące potencjalne ryzyko:⁴

• W jednym dużym badaniu obserwacyjnym kohortowym narażenie na flukonazol podawany doustnie w pierwszym trymestrze ciąży wiązało się z niewielkim zwiększeniem ryzyka wad rozwojowych układu mięśniowo-szkieletowego, odpowiadającym około 1 dodatkowemu przypadkowi na 1000 kobiet leczonych dawkami skumulowanymi ≤450 mg w porównaniu z kobietami leczonymi azolami stosowanymi miejscowo⁵.
• Ryzyko wzrasta do około 4 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet leczonych dawkami skumulowanymi większymi niż 450 mg⁶.
• Skorygowane ryzyko względne wyniosło 1,29 (95% CI: od 1,05 do 1,58) dla flukonazolu podawanego doustnie w dawce 150 mg i 1,98 (95% CI: od 1,23 do 3,17) dla dawek flukonazolu większych niż 450 mg⁷.

Dostępne badania epidemiologiczne dotyczące malformacji serca związanych ze stosowaniem flukonazolu w okresie ciąży dostarczają niejednoznacznych wyników. Należy jednak zwrócić uwagę, że metaanaliza pięciu badań obserwacyjnych obejmujących kilka tysięcy kobiet w ciąży narażonych na działanie flukonazolu w pierwszym trymestrze wskazuje na 1,8 do 2-krotne zwiększenie ryzyka malformacji serca w porównaniu z niestosowaniem flukonazolu i/lub miejscowym stosowaniem leków azolowych⁸.

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie dużych dawek flukonazolu w ciąży. W opisach przypadków podawano schemat wad wrodzonych u niemowląt, których matki otrzymywały w ciąży – w ramach leczenia kokcydioidomykozy – flukonazol w dużych dawkach (400-800 mg na dobę) przez co najmniej 3 miesiące. Wady wrodzone zaobserwowane u tych niemowląt obejmowały:⁹

• Krótkogłowie (brachycephalia)
• Dysplazję uszu
• Duże ciemiączko przednie
• Wygięcie kości udowej
• Zrost ramienno-promieniowy

Należy jednak podkreślić, że związek przyczynowo-skutkowy między stosowaniem flukonazolu a występowaniem wad wrodzonych jest niepewny¹⁰.

Na podstawie dostępnych danych, lekarz powinien przekazać pacjentce następujące zalecenia dotyczące stosowania flukonazolu w ciąży:¹¹

1. Flukonazolu w standardowych dawkach i krótkotrwale nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne.
2. Flukonazolu w dużych dawkach i/lub długotrwale nie należy stosować w okresie ciąży, z wyjątkiem zakażeń zagrażających życiu.

Karmienie piersią i stosowanie flukonazolu

Flukonazol przenika do mleka ludzkiego, osiągając stężenia podobne jak w osoczu¹². Jest to istotna informacja, którą lekarz powinien przekazać pacjentce karmiącej piersią.

Lekarz powinien udzielić pacjentce następujących informacji dotyczących karmienia piersią podczas leczenia flukonazolem:¹³

• Karmienie piersią można kontynuować po podaniu pojedynczej dawki flukonazolu wynoszącej 150 mg.
• Nie zaleca się karmienia piersią po przyjęciu wielu dawek flukonazolu lub po zastosowaniu dużej dawki.

Podejmując decyzję dotyczącą stosowania flukonazolu u kobiet karmiących piersią, lekarz powinien rozważyć:¹⁴

• Korzystny wpływ karmienia piersią na rozwój i zdrowie dziecka
• Korzyści z leczenia flukonazolem dla matki
• Potencjalne działania niepożądane, które mogą wystąpić u dziecka karmionego piersią przez matkę przyjmującą flukonazol
• Negatywne skutki nieleczonej choroby matki

Wpływ na płodność

Na podstawie badań przedklinicznych można stwierdzić, że flukonazol nie ma wpływu na płodność szczurów płci męskiej i żeńskiej¹⁵. Chociaż dane te nie mogą być bezpośrednio ekstrapolowane na ludzi, brak jest dowodów na niekorzystny wpływ flukonazolu na płodność u ludzi przy stosowaniu w zalecanych dawkach.