Przedawkowanie
Celestone 4 mg/ml

Przedawkowanie betametazonu, substancji czynnej Celestone (4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań), może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych glikokortykosteroidów, takich jak hiperglikemia, wzrost ciśnienia śródgałkowego czy ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego. Szczególnie narażeni są pacjenci z cukrzycą, jaskrą oraz czynnym wrzodem trawiennym. Krótkotrwałe stosowanie nadmiernych dawek zwykle nie powoduje poważnych skutków, o ile nie występują wymienione schorzenia współistniejące lub nie stosuje się leków wchodzących w interakcje, takich jak glikozydy naparstnicy, pochodne kumaryny czy diuretyki powodujące hipokalemię. Długotrwałe przedawkowanie może skutkować rozwojem zespołu Cushinga, objawiającego się m.in. twarzą księżycowatą, otyłością centralną, rozstępami skórnymi, osteoporozą oraz zaburzeniami elektrolitowymi (hipokalemia, retencja sodu i wody).

Przedawkowanie leku Celestone

Przedawkowanie betametazonu, substancji czynnej produktu leczniczego Celestone (4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań), może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych charakterystycznych dla glikokortykosteroidów, jednak rzadko stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Należy jednak zwrócić szczególną uwagę na możliwe powikłania, zwłaszcza u pacjentów z określonymi schorzeniami współistniejącymi lub stosujących jednocześnie inne leki.1

Ostre przedawkowanie

Krótkotrwałe stosowanie nadmiernych dawek betametazonu (przez kilka dni) zwykle nie wywołuje szkodliwych skutków, pod warunkiem że pacjent nie cierpi na wymienione poniżej schorzenia współistniejące lub nie przyjmuje leków, które mogą wchodzić w niekorzystne interakcje z betametazonem:2

  • Cukrzyca – przedawkowanie glikokortykosteroidów może prowadzić do dekompensacji gospodarki węglowodanowej i znacznego zwiększenia hiperglikemii
  • Jaskra – nadmiar betametazonu może spowodować wzrost ciśnienia śródgałkowego i pogorszenie stanu pacjenta
  • Czynny wrzód trawienny – zwiększone ryzyko perforacji i krwawienia z przewodu pokarmowego

Szczególną ostrożność należy zachować, gdy pacjent przyjmuje jednocześnie:3

  • Glikozydy naparstnicy – w połączeniu z wywołaną przez kortykosteroidy hipokalemią mogą nasilać ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca
  • Leki przeciwzakrzepowe z grupy pochodnych kumaryny – możliwe zwiększenie ryzyka krwawień
  • Diuretyki powodujące utratę potasu – nasilenie hipokalemii, co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca i osłabienia mięśniowego

Przewlekłe przedawkowanie

Długotrwałe stosowanie nadmiernych dawek betametazonu może prowadzić do samoistnego rozwoju zespołu Cushinga, charakteryzującego się zbiorem objawów wynikających z nadmiaru kortykosteroidów w organizmie.4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania betametazonu powinno obejmować:5

  1. Leczenie powikłań metabolicznych wywołanych przez kortykosteroidy
  2. Przeciwdziałanie niekorzystnemu wpływowi kortykosteroidów na chorobę podstawową lub współistniejącą
  3. Zapobieganie i leczenie skutków interakcji z innymi lekami
  4. Utrzymywanie prawidłowego nawodnienia pacjenta
  5. Monitorowanie stężenia elektrolitów w surowicy i moczu, ze szczególnym uwzględnieniem sodu i potasu
  6. Wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych w razie potrzeby

Tabela objawów przedawkowania

Rodzaj przedawkowania Objawy Opis Populacja zwiększonego ryzyka
Ostre przedawkowanie Hiperglikemia Znaczny wzrost poziomu glukozy we krwi, szczególnie niebezpieczny u pacjentów z cukrzycą Pacjenci z cukrzycą
Wzrost ciśnienia śródgałkowego Pogorszenie stanu pacjentów z jaskrą, możliwy ostry napad jaskry Pacjenci z jaskrą
Krwawienie z przewodu pokarmowego Zwiększone ryzyko perforacji i krwawienia z wrzodu trawiennego Pacjenci z czynnym wrzodem trawiennym
Przewlekłe przedawkowanie
(Zespół Cushinga jatrogenny)
Twarz księżycowata Charakterystyczny obrzęk i zaokrąglenie twarzy Pacjenci długotrwale stosujący nadmiernie wysokie dawki betametazonu
Otyłość centralna Nagromadzenie tkanki tłuszczowej w obrębie tułowia przy jednoczesnym ścieńczeniu kończyn
Rozstępy skórne Czerwono-fioletowe prążki na skórze brzucha, ud, ramion
Osteoporoza Osłabienie struktury kostnej ze zwiększonym ryzykiem złamań
Zaburzenia elektrolitowe Hipokalemia, retencja sodu i wody, możliwe nadciśnienie tętnicze i obrzęki
Interakcje lekowe zwiększające ryzyko powikłań Zaburzenia rytmu serca Szczególnie niebezpieczne przy jednoczesnym stosowaniu glikozydów naparstnicy Pacjenci przyjmujący glikozydy naparstnicy
Krwawienia Zwiększone ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych Pacjenci przyjmujący pochodne kumaryny
Nasilona hipokalemia Potencjalnie zagrażające życiu obniżenie poziomu potasu we krwi Pacjenci przyjmujący diuretyki kaliuretyczne

Należy pamiętać, że przedawkowanie betametazonu wymaga indywidualnego podejścia terapeutycznego zależnego od stanu klinicznego pacjenta, chorób współistniejących oraz przyjmowanych jednocześnie leków. W każdym przypadku istotne jest monitorowanie stanu pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów metabolicznych i elektrolitowych.6

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl