receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego
Receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGFR – Vascular Endothelial Growth Factor Receptor) to rodzina receptorów kinazy tyrozynowej, odgrywająca kluczową rolę w procesach angiogenezy, waskulogenezy oraz w utrzymaniu integralności naczyń krwionośnych. Wyróżnia się trzy główne typy tych receptorów: VEGFR-1 (Flt-1), VEGFR-2 (KDR/Flk-1) oraz VEGFR-3 (Flt-4), z których VEGFR-2 jest najważniejszy w regulacji angiogenezy.
Aktywacja receptorów VEGF następuje po związaniu ligandów – czynników wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF-A, VEGF-B, VEGF-C, VEGF-D i PLGF). Prowadzi to do dimeryzacji receptorów i autofosforylacji reszt tyrozynowych w domenie wewnątrzkomórkowej, uruchamiając kaskadę sygnałową, która stymuluje proliferację, migrację i różnicowanie komórek śródbłonka naczyniowego.
Receptory VEGF są istotnym celem terapeutycznym w onkologii, ponieważ nadmierna angiogeneza jest kluczowym procesem w rozwoju i progresji nowotworów. Leki antyangiogenne, takie jak bewacyzumab, aflibercept czy inhibitory kinaz tyrozynowych (sorafenib, sunitynib), działają poprzez blokowanie szlaku VEGF/VEGFR, hamując unaczynienie guza i ograniczając jego wzrost. Ponadto receptory te odgrywają rolę w patogenezie chorób siatkówki, takich jak zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (AMD) czy retinopatia cukrzycowa.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Samotny guz włóknisty – Leczenie
Samotny guz włóknisty (SFT) to rzadki nowotwór mezenchymalny, najczęściej lokalizujący się w jamie opłucnowej, wymagający wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego. Złotym standardem leczenia jest całkowita resekcja chirurgiczna (R0) z marginesem zdrowych tkanek, co zapewnia 10-letnie przeżycie całkowite na poziomie 54-89%. Technika operacyjna zależy od wielkości i lokalizacji guza: torakoskopia dla guzów ≤5 cm, torakotomia z resekcją klinową lub lobektomią dla większych zmian, a w przypadku zajęcia struktur sąsiadujących – rozszerzona resekcja ściany klatki piersiowej lub osierdzia. Radioterapia pooperacyjna (PORT) jest wskazana przy dodatnich marginesach, dużych guzach lub cechach złośliwości histologicznej, poprawiając kontrolę miejscową i przeżycie wolne od progresji, zwłaszcza w SFT wewnątrzczaszkowych, z dawką CTV około 1 cm. Radioterapia przedoperacyjna (np. 50 Gy w SFT miednicy) może zmniejszyć rozmiar guza i ułatwić resekcję. Chemioterapia, oparta głównie na antracyklinach (doksorubicyna) i ifosfamidzie, jest zarezerwowana dla zaawansowanych lub przerzutowych przypadków, jednak jej skuteczność jest ograniczona.
antracyklina, bewacyzumab, cecha histologiczna, dakarbazyna, doksorubicyna, ekspresja PD-L1, ifosfamid, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor multikinazowy, jama opłucnowa, kontrola miejscowa, lek antyangiogenny, lobektomia, margines zdrowych tkanek, mięsak tkanek miękkich, mutacja IDH1, nowotwór mezenchymalny, paklitaksel, pazopanib, pneumonektomia, przeżycie wolne od progresji, radioterapia pooperacyjna, radioterapia przedoperacyjna, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, resekcja en bloc, resekcja fragmentaryczna, resekcja guza, samotny guz włóknisty, segmentektomia, sorafenib, sunitynib, temozolomid, terapia radioizotopowa, torakoskopia, torakotomia, trabektedyna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sunitinib Medical Valley 12,5 mg
Sunitynib jest inhibitorem kinaz tyrozynowych, działającym na receptory PDGFRα/β, VEGFR1-3, KIT, FLT3, CSF-1R oraz RET, co przekłada się na hamowanie proliferacji komórek nowotworowych, angiogenezy oraz progresji przerzutów. Jego główny metabolit wykazuje podobną aktywność farmakodynamiczną. Klinicznie sunitynib wykazuje skuteczność u pacjentów z opornymi lub nietolerującymi imatynib nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST), a także w leczeniu przerzutowego raka nerkowokomórkowego (MRCC) zarówno w pierwszej, jak i drugiej linii terapii. W badaniach klinicznych oceniano parametry takie jak czas do progresji nowotworu (TTP), czas przeżycia bez progresji (PFS) oraz wskaźniki obiektywnych odpowiedzi (ORR) według kryteriów RECIST, potwierdzając istotne statystycznie wydłużenie tych wskaźników.
angiogeneza nowotworowa, białaczka, czas do progresji nowotworu, czas przeżycia bez progresji, inhibitor kinazy białkowej, jabłczan sunitynibu, kinaza tyrozynowa FLT3, leczenie cytokinami, neoangiogeneza, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, nowotwór tarczycy, oporność na imatynib, przerzuty nowotworowe, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, receptor czynnika komórek pnia, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, receptor glejopochodnego czynnika neurotroficznego, receptor kinazy tyrozynowej, receptor płytkowego czynnika wzrostu, wskaźnik obiektywnych odpowiedzi - Leksykon substancji czynnych
Pazopanib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Niekliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu przeprowadzone na myszach, szczurach, królikach i małpach wykazały wielonarządowe działania toksyczne związane z mechanizmem hamowania VEGFR i zakłócaniem szlaków sygnalizacji VEGF. Zmiany dotyczyły kości, zębów, łożysk pazurów, narządów rozrodczych, tkanek hematologicznych, nerek oraz trzustki, pojawiając się przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów dawki ≥ 10 mg/kg mc./dobę (około 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji ocenianej na podstawie AUC) powodowały zahamowanie wzrostu, łamliwość kości i przebudowę zębów, co wskazuje na podwyższone ryzyko u populacji pediatrycznej. Dodatkowo, u szczurów karmionych mlekiem matki dawki odpowiadające 0,1 klinicznej ekspozycji u dorosłych wywoływały zgony i nieprawidłowy rozwój narządów. Wątroba samic myszy wykazywała proliferacyjne zmiany przy ekspozycji 2,5-krotnie wyższej niż u ludzi (AUC).
aberracja chromosomalna, AUC, ciałko żółte, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczolak, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, nieprawidłowy rozwój nerek, obumieranie zarodka, pazopanib, potencjał rakotwórczy, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, ruchliwość plemników, straty przedimplantacyjne, szlak sygnalizacji VEGF, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, wada rozwojowa układu krążenia, zanik jajnika