prostatektomia
Prostatektomia to zabieg chirurgiczny polegający na całkowitym lub częściowym usunięciu gruczołu krokowego (prostaty). Jest to jedna z głównych metod leczenia raka prostaty, szczególnie w przypadku nowotworu ograniczonego do gruczołu krokowego.
Wyróżnia się kilka typów prostatektomii: radykalną (całkowite usunięcie prostaty wraz z torebką i pęcherzykami nasiennymi), oszczędzającą unerwienie (nerve-sparing, mającą na celu zachowanie funkcji seksualnych), oraz częściową (usunięcie tylko fragmentu gruczołu). Zabieg może być wykonywany metodą otwartą, laparoskopową lub z wykorzystaniem robota chirurgicznego (prostatektomia robotyczna da Vinci).
Główne wskazania do prostatektomii to rak prostaty w stadium lokalnym lub miejscowo zaawansowanym oraz rzadziej łagodny rozrost prostaty (BPH) powodujący znaczne dolegliwości, niepoddający się leczeniu farmakologicznemu. Najczęstsze powikłania po zabiegu obejmują nietrzymanie moczu i zaburzenia erekcji, których częstość zależy od techniki operacyjnej, doświadczenia chirurga oraz indywidualnych czynników pacjenta.
Po prostatektomii radykalnej konieczna jest regularna kontrola stężenia PSA w celu wczesnego wykrycia ewentualnej wznowy biochemicznej. Wartości PSA powinny być niewykrywalne lub bliskie zeru, a ich wzrost może świadczyć o nawrocie choroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kwas traneksamowy – Wskazania do stosowania
Kwas traneksamowy jest inhibitorem fibrynolizy stosowanym w profilaktyce i leczeniu krwotoków u dorosłych i dzieci powyżej 1. roku życia. Mechanizm działania polega na stabilizacji skrzepów poprzez hamowanie rozkładu fibryny, co zapobiega nadmiernemu krwawieniu. Wskazania kliniczne obejmują obfite miesiączki, krwotoki maciczne, krwawienia z przewodu pokarmowego, zaburzenia krwotoczne układu moczowego (np. po prostatektomii), a także liczne procedury chirurgiczne w obrębie ucha, nosa, gardła, ginekologii, klatki piersiowej, jamy brzusznej i kardiochirurgii. Ponadto, kwas traneksamowy jest skuteczny w kontroli krwawień wywołanych lekami fibrynolitycznymi (streptokinaza, urokinaza, alteplaza), leczeniu dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (HAE), wspomaganiu terapii u pacjentów z hemofilią podczas ekstrakcji zębów oraz profilaktyce nawrotowych krwotoków w przedniej komorze oka.
adenotomia, czynnik krzepnięcia, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, ekstrakcja zęba, fibrynoliza, hemofilia, konizacja szyjki macicy, krwawienie pooperacyjne, krwawienie śródoperacyjne, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok w przedniej komorze oka, kwas traneksamowy, lek przeciwkrwotoczny, leki fibrynolityczne, obfite miesiączki, prostatektomia, roztwór do wstrzykiwań, roztwór doustny, streptokinaza, tabletka powlekana, tonsillektomia, zabieg chirurgiczny gruczołu krokowego, zabieg kardiochirurgiczny, zatorowość płucna, zawał serca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tranexamic Acid Tillomed 500 mg
Tranexamic Acid Tillomed w dawce 500 mg w postaci tabletek powlekanych stosowany jest doustnie w różnych wskazaniach hemostatycznych, z dawkowaniem dostosowanym do masy ciała i specyfiki klinicznej. Standardowa dawka w miejscowej fibrynolizie wynosi 15-25 mg/kg mc. (2-3 tabletki) 2-3 razy na dobę. W profilaktyce i leczeniu krwotoków po prostatektomii zaleca się 2 tabletki 3-4 razy na dobę do ustąpienia makroskopowego krwiomoczu. W przypadku obfitych miesiączek dawka wynosi 2 tabletki 3 razy na dobę, nie przekraczając 4 g/dobę (8 tabletek), a leczenie nie powinno trwać dłużej niż 4 dni. Przy ciężkich krwawieniach z nosa stosuje się 2 tabletki 3 razy na dobę przez 7 dni, natomiast po konizacji szyjki macicy 3 tabletki 3 razy na dobę przez 12-14 dni. W urazowym krwotoku w przedniej komorze oka dawka wynosi 2-3 tabletki (25 mg/kg mc.) 3 razy na dobę przez 7 dni. W leczeniu dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego dawkowanie jest indywidualne, zwykle 2-3 tabletki 2-3 razy na dobę, stosowane okresowo lub ciągle.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Finaride 5 mg
Finasteryd, będący syntetycznym inhibitorem 5α-reduktazy typu II, działa poprzez kompetycyjne hamowanie enzymu odpowiedzialnego za konwersję testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT), co prowadzi do obniżenia stężenia DHT w surowicy o około 70%. W efekcie dochodzi do stopniowego zmniejszenia objętości gruczołu krokowego, obserwowanego już po 3 miesiącach terapii (średnio o 20%) i kontynuowanego do około 27% po 3 latach. Redukcja ta dotyczy głównie strefy obwodowej prostaty, co poprawia drożność dróg moczowych. Finasteryd wpływa również korzystnie na parametry urodynamiczne, zmniejszając napięcie mięśnia wypieracza pęcherza i poprawiając maksymalne tempo przepływu moczu, z efektami klinicznymi widocznymi odpowiednio po 4 i 7 miesiącach leczenia.
4-azasteroid, 5-alfa-reduktaza typu II, badanie palpacyjne per rectum, cewka moczowa, dihydrotestosteron, drożność dróg moczowych, inhibitor 5α-reduktazy testosteronu, łagodny rozrost gruczołu krokowego, łagodny rozrost prostaty, mechanizm działania finasterydu, objętość gruczołu krokowego, objętość zalegającego moczu, ostre zatrzymanie moczu, parametr urodynamiczny, prostatektomia, przepływ moczu, przeszkoda podpęcherzowa, przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, receptor androgenowy, stężenie DHT w surowicy, substancja czynna - Leksykon chorób i schorzeń
Nietrzymanie stresowe – Diagnostyka i diagnoza
Nietrzymanie moczu typu stresowego charakteryzuje się mimowolnym wyciekiem moczu podczas wzrostu ciśnienia wewnątrzbrzusznego, np. przy kaszlu czy wysiłku fizycznym, i jest najczęstszym typem inkontynencji u kobiet. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym (w tym ginekologicznym u kobiet i per rectum u mężczyzn), testach potwierdzających wyciek moczu (test kaszlowy, test podpaskowy) oraz ocenie objętości moczu zalegającego po mikcji (PVR), gdzie wartości powyżej 50-100 ml są nieprawidłowe. Istotne jest także badanie ruchomości cewki moczowej (test Q-tip z odchyleniem >30° wskazuje na hipermobilność) oraz badania urodynamiczne w przypadkach złożonych. Badania dodatkowe, takie jak cystoskopia i obrazowe (USG, cystouretrografia mikcyjna, MRI), stosuje się w wybranych sytuacjach klinicznych, np. przy podejrzeniu patologii pęcherza lub przed leczeniem chirurgicznym.
atrofia urogenitalna, badania urodynamiczne, badanie ciśnieniowo-przepływowe, badanie ginekologiczne, badanie ogólne moczu, badanie USG, choroby współistniejące, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, ćwiczenia Kegla, ćwiczenia mięśni dna miednicy, cystocela, cystometria, cystoskop, cystoskopia, cystouretrografia mikcyjna, dzienniczek mikcyjny, elektromiografia, historia medyczna, manewr Valsalvy, mięśnie dna miednicy, MRI miednicy, nietrzymanie mieszane, nietrzymanie moczu, nietrzymanie stresowe, nietrzymanie z przepełnienia, obniżenie narządów miednicy, parcie naglące, pęcherz moczowy, pessarium pochwowe, posiew moczu, profilometria cewkowa, prostatektomia, ruchomość cewki moczowej, sztuczny zwieracz cewki moczowej, test kaszlowy, test podpaskowy, test Q-tip, USG przezpochwowe, wyciek moczu, wywiad lekarski, zakażenie układu moczowego, zaleganie moczu po mikcji - Leksykon chorób i schorzeń
Krwiomocz – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Krwiomocz, definiowany jako obecność erytrocytów w moczu, dzieli się na makroskopowy (widoczny gołym okiem, zabarwienie moczu na różowo, czerwono lub brązowo) oraz mikroskopowy (wykrywany jedynie w badaniu laboratoryjnym). Etiologia krwiomoczu jest zróżnicowana i obejmuje infekcje dróg moczowych, kamicę moczową, przerost gruczołu krokowego, choroby nerek (np. glomerulonephritis), nowotwory układu moczowego, urazy, a także czynniki farmakologiczne i genetyczne. Diagnostyka powinna obejmować szczegółowy wywiad, badanie fizykalne, badania laboratoryjne (m.in. badanie ogólne moczu, posiew, cytologię moczu, morfologię, parametry nerkowe) oraz obrazowe (urografia TK, USG, cystoskopia). Warto zwrócić uwagę na objawy towarzyszące, takie jak dysuria, częstomocz, ból okolicy lędźwiowej czy gorączka, które mogą ukierunkować diagnostykę.
anemia sierpowata, antagonista receptora angiotensyny II, badanie laboratoryjne, badanie ogólne moczu, badanie układu krzepnięcia, bilans płynów, cystektomia, cystoskopia, cytologia moczu, częstomocz, dysuria, endometrioza, gorączka, infekcja dróg moczowych, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor ACE, kamica moczowa, kłębuszkowe zapalenie nerek, kolka nerkowa, krwiomocz, krwiomocz makroskopowy, krwiomocz mikroskopowy, lek przeciwzakrzepowy, litotrypsja pozaustrojowa, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nefrektomia, nowotwór układu moczowego, obrzęk, odmiedniczkowe zapalenie nerek, parcie naglące, posiew moczu, prostatektomia, przerost gruczołu krokowego, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, ultrasonografia, uraz nerki, wysiłek fizyczny, zespół Alporta - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vardenafil Holsten 20 mg
Wardenafil Holsten, będący inhibitorem fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), jest stosowany doustnie w leczeniu zaburzeń erekcji u mężczyzn. Mechanizm działania polega na hamowaniu PDE5, co prowadzi do zwiększenia stężenia cGMP w ciałach jamistych prącia i poprawy napływu krwi podczas naturalnego pobudzenia seksualnego. Wardenafil wykazuje wysoką selektywność wobec PDE5, przewyższającą działanie na inne izoenzymy fosfodiesteraz nawet ponad 1000-krotnie, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych. Badania pletyzmograficzne wykazały, że dawka 20 mg powoduje erekcję wystarczającą do penetracji (60% sztywności) już po 15 minutach, a efekt jest statystycznie istotny po 25 minutach. Lek powoduje łagodne obniżenie ciśnienia tętniczego (maksymalnie 6,9 mmHg przy 20 mg) i nie wywołuje klinicznie istotnych zmian w zapisie EKG, choć przy dawce 80 mg może nieznacznie wydłużać odstęp QTc (do 10 ms). Wardenafil nie jest wskazany u osób poniżej 18 lat.
choroba niedokrwienna serca, choroba ośrodkowego układu nerwowego, choroba współistniejąca, ciało jamiste, cukrzyca, cyklaza guanylowa, cykliczny monofosforan guanozyny, depresja, elektrokardiogram, fosfodiesteraza, fosfodiesteraza typu 5, gatyfloksacyna, hiperlipidemia, moksyfloksacyna, nadciśnienie tętnicze, odstęp QT, odstęp QTc, pletyzmografia prącia, prostatektomia, prostatektomia oszczędzająca unerwienie, psychogenne zaburzenie erekcji, syldenafil, tlenek azotu, uszkodzenie rdzenia kręgowego, wardenafil, zaburzenie erekcji, zniekształcenie prącia - Leksykon chorób i schorzeń
Wsteczny wytrysk – Objawy
Wsteczny wytrysk (retrograde ejaculation) to zaburzenie ejakulacji, w którym nasienie zamiast być wydalane przez cewkę moczową, cofa się do pęcherza moczowego z powodu dysfunkcji mięśnia okrężnego szyi pęcherza moczowego (zwieracza pęcherza). Objawia się suchym orgazmem, czyli brakiem lub znacznym zmniejszeniem objętości ejakulatu, oraz mętnym moczem po orgazmie, spowodowanym obecnością plemników w moczu. Wsteczny wytrysk jest głównie pochodzenia organicznego i odpowiada za około 0,3-2% przypadków niepłodności męskiej. Diagnostyka opiera się na analizie moczu poorgazmowego, gdzie wykrycie plemników potwierdza rozpoznanie. Zaburzenie to nie wpływa na zdolność do erekcji ani orgazmu, jednak może powodować stres psychiczny i obniżenie satysfakcji seksualnej.
alfa-bloker, cewka moczowa, cukrzyca, cystektomia, dysfunkcja ejakulacji, infekcja dróg moczowych, łagodny przerost prostaty, mętny mocz, neuropatia cukrzycowa, niepłodność, niepłodność męska, plemniki, prostatektomia, przezcewkowa resekcja prostaty, radioterapia, rak prostaty, stwardnienie rozsiane, suchy orgazm, tamsulozyna, uszkodzenie rdzenia kręgowego, wsteczny wytrysk, zaburzenie seksualne, zwieracz pęcherza - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Finaster 5 mg
Finaster 5 mg, zawierający finasteryd, jest wskazany w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH) u mężczyzn z potwierdzonym powiększeniem prostaty. Mechanizm działania polega na hamowaniu konwersji testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT), co prowadzi do redukcji objętości gruczołu krokowego i poprawy przepływu moczu. Terapia skutkuje regresją objawów dolnych dróg moczowych, takich jak częstomocz, zwłaszcza nocny, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, osłabiony strumień moczu oraz trudności w mikcji. Stosowanie finasterydu zmniejsza również ryzyko powikłań BPH, w tym ostrego zatrzymania moczu (AUR) oraz konieczności interwencji chirurgicznej, takich jak przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego (TURP) czy prostatektomia.
badanie per rectum, częstomocz, dihydrotestosteron, dolegliwości dolnych dróg moczowych, finasteryd, łagodny rozrost gruczołu krokowego, niepełne opróżnienie pęcherza, nowotwór gruczołu krokowego, osłabiony strumień moczu, ostre zatrzymanie moczu, powiększenie prostaty, prostatektomia, przepływ moczu, przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, tabletki powlekane, zaburzenia mikcji - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nivalin
Bromowodorek galantaminy, parasympatykomimetyk stosowany w produkcie leczniczym Nivalin, wykazuje wagotoniczny wpływ na czynność serca, co może prowadzić do bradykardii oraz bloków przedsionkowo-komorowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego, nadkomorowymi zaburzeniami przewodnictwa, niewyrównanymi zaburzeniami elektrolitowymi (hiperkaliemia, hipokaliemia), zastoinową niewydolnością serca oraz u osób stosujących leki zwalniające rytm serca (np. digoksyna, β-blokery). W dawkach terapeutycznych odnotowano wydłużenie odstępu QTc, a w przedawkowaniu ryzyko torsade de pointes, co wymaga monitorowania EKG u pacjentów z wydłużonym QTc, chorobami serca i zaburzeniami elektrolitowymi. Dodatkowo, galantamina może wywoływać uogólnione drgawki oraz nasilać objawy choroby Parkinsona, co wymaga ostrożności u chorych z tymi schorzeniami.
arytmia komorowa, beta-bloker, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bromowodorek galantaminy, choroba Parkinsona, digoksyna, drgawki uogólnione, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor esterazy cholinowej, klirens kreatyniny, łagodna niewydolność nerek, lek przeciwarytmiczny, nadkomorowe zaburzenia przewodnictwa, niedrożność dróg moczowych, parasympatykomimetyk, prostatektomia, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia elektrolitowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół chorego węzła zatokowego, znieczulenie ogólne