Wskazania do stosowania
Kwas traneksamowy
Kwas traneksamowy jest inhibitorem fibrynolizy stosowanym w profilaktyce i leczeniu krwotoków u dorosłych i dzieci powyżej 1. roku życia. Mechanizm działania polega na stabilizacji skrzepów poprzez hamowanie rozkładu fibryny, co zapobiega nadmiernemu krwawieniu. Wskazania kliniczne obejmują obfite miesiączki, krwotoki maciczne, krwawienia z przewodu pokarmowego, zaburzenia krwotoczne układu moczowego (np. po prostatektomii), a także liczne procedury chirurgiczne w obrębie ucha, nosa, gardła, ginekologii, klatki piersiowej, jamy brzusznej i kardiochirurgii. Ponadto, kwas traneksamowy jest skuteczny w kontroli krwawień wywołanych lekami fibrynolitycznymi (streptokinaza, urokinaza, alteplaza), leczeniu dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (HAE), wspomaganiu terapii u pacjentów z hemofilią podczas ekstrakcji zębów oraz profilaktyce nawrotowych krwotoków w przedniej komorze oka.
Wskazania do stosowania kwasu traneksamowego
Kwas traneksamowy jest substancją leczniczą stosowaną głównie w celu zapobiegania i leczenia krwotoków spowodowanych uogólnioną lub miejscową fibrynolizą u pacjentów dorosłych i dzieci powyżej 1. roku życia. Działanie kwasu traneksamowego polega na hamowaniu procesu fibrynolizy, co przyczynia się do stabilizacji już powstałych skrzepów i zapobiega nadmiernemu krwawieniu.12
Krwotoki spowodowane uogólnioną lub miejscową fibrynolizą
Kwas traneksamowy jest skuteczny w leczeniu różnych rodzajów krwotoków związanych z fibrynolizą. Szczegółowe wskazania obejmują następujące przypadki:3
Krwotoki maciczne i miesiączkowe
Obfite miesiączki stanowią jedno z głównych wskazań do stosowania kwasu traneksamowego. Lek skutecznie zmniejsza utratę krwi menstruacyjnej i może być zalecany pacjentkom, u których występuje nadmierne krwawienie miesiączkowe. Ponadto, kwas traneksamowy jest stosowany w przypadku krwotoków macicznych o innej etiologii.45
Krwawienia z przewodu pokarmowego
Kwas traneksamowy jest stosowany w przypadku krwawień z przewodu pokarmowego, gdzie mechanizm fibrynolizy odgrywa istotną rolę. Lek pomaga w stabilizacji skrzepów, co przyczynia się do zahamowania krwawienia z górnego i dolnego odcinka przewodu pokarmowego.67
Zaburzenia krwotoczne układu moczowego
Kwas traneksamowy znajduje zastosowanie w leczeniu zaburzeń krwotocznych układu moczowego, szczególnie tych występujących po zabiegach chirurgicznych gruczołu krokowego lub innych operacjach w obrębie układu moczowego. Prostatektomia i zabiegi chirurgiczne w obrębie pęcherza moczowego często wiążą się z ryzykiem krwawienia, które może być zminimalizowane poprzez zastosowanie kwasu traneksamowego.8910
Zastosowanie w procedurach chirurgicznych
Kwas traneksamowy jest powszechnie stosowany w różnych procedurach chirurgicznych, w celu zmniejszenia ryzyka krwawienia śródoperacyjnego i pooperacyjnego, szczególnie w przypadkach, gdzie spodziewana jest nasilona fibrynoliza:
Zabiegi otolaryngologiczne
Kwas traneksamowy jest zalecany podczas zabiegów chirurgicznych w obrębie ucha, nosa i gardła, takich jak:1112
- Adenotomia (wycięcie wyrośli adenoidalnych)
- Tonsillektomia (wycięcie migdałków)
- Ekstrakcja zęba
- Leczenie ciężkiego krwawienia z nosa
1314
Zabiegi ginekologiczne i położnicze
Kwas traneksamowy znajduje zastosowanie w zabiegach ginekologicznych oraz w przypadku zaburzeń położniczych, gdzie istnieje zwiększone ryzyko krwotoku. Przykładem takiego zabiegu jest konizacja szyjki macicy, czyli wycięcie stożkowatego fragmentu szyjki macicy, które może wiązać się z krwawieniem.151617
Duże zabiegi chirurgiczne
Kwas traneksamowy jest stosowany podczas poważnych interwencji chirurgicznych, takich jak:18
- Zabiegi chirurgiczne w obrębie klatki piersiowej
- Zabiegi chirurgiczne w obrębie jamy brzusznej
- Zabiegi kardiochirurgiczne i inne operacje dotyczące układu krążenia
19
Inne wskazania do stosowania kwasu traneksamowego
Oprócz wyżej wymienionych wskazań, kwas traneksamowy może być stosowany w następujących przypadkach:
Opanowanie krwotoku po lekach fibrynolitycznych
Kwas traneksamowy jest skuteczny w opanowaniu krwotoku spowodowanego podaniem leków fibrynolitycznych, takich jak streptokinaza, urokinaza czy alteplaza. Leki te, stosowane m.in. w leczeniu zawału serca czy zatorowości płucnej, mogą powodować nasilone krwawienia jako działanie niepożądane.2021
Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy
Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy (HAE) to rzadka choroba genetyczna charakteryzująca się nawracającymi epizodami obrzęku tkanek miękkich, które mogą dotyczyć skóry, przewodu pokarmowego i górnych dróg oddechowych. Kwas traneksamowy może być stosowany w leczeniu i zapobieganiu atakom HAE.22
Zastosowanie u pacjentów z hemofilią
Kwas traneksamowy znajduje zastosowanie u pacjentów z hemofilią, szczególnie podczas ekstrakcji zębów, gdzie ryzyko krwawienia jest znacznie podwyższone. Lek stosowany jest jako terapia wspomagająca, obok czynników krzepnięcia.23
Krwotoki w okulistyce
Kwas traneksamowy może być stosowany w profilaktyce nawracających krwotoków w przypadku urazowego krwotoku w przedniej komorze oka. Stosowanie leku pomaga zapobiec ponownemu krwawieniu i przyspiesza resorpcję już wystąpionego krwawienia.24
Dostępne postacie farmaceutyczne kwasu traneksamowego
Kwas traneksamowy dostępny jest w różnych postaciach farmaceutycznych, co umożliwia jego stosowanie w zależności od wskazania i stanu pacjenta:
- Tabletki powlekane (500 mg) – do stosowania doustnego (np. Exacyl, Tranexamic Acid Tillomed)2526
- Roztwór doustny (100 mg/ml) – do podawania doustnego (np. Exacyl 1 g/10 ml)27
- Roztwór do wstrzykiwań/do infuzji (100 mg/ml) – do podawania parenteralnego (np. Exacyl, Tranexamic acid Accord, Tranexamic acid Baxter, Tranexamic acid Sunho)28293031
| Nazwa produktu leczniczego | Postać farmaceutyczna | Dawka | Opakowanie |
|---|---|---|---|
| Exacyl | Roztwór doustny | 100 mg/ml | Ampułka 10 ml (1 g kwasu traneksamowego) |
| Exacyl | Tabletki powlekane | 500 mg | Tabletka |
| Exacyl | Roztwór do wstrzykiwań | 100 mg/ml | Ampułka 5 ml (500 mg kwasu traneksamowego) |
| Tranexamic acid Accord | Roztwór do wstrzykiwań | 100 mg/ml | 5 ml (500 mg kwasu traneksamowego) 10 ml (1000 mg kwasu traneksamowego) |
| Tranexamic acid Baxter | Roztwór do wstrzykiwań/do infuzji | 100 mg/ml | Fiolka 5 ml (500 mg kwasu traneksamowego) Fiolka 10 ml (1000 mg kwasu traneksamowego) |
| Tranexamic acid Sunho | Roztwór do wstrzykiwań/do infuzji | 100 mg/ml | Ampułka/Fiolka 5 ml (500 mg kwasu traneksamowego) Ampułka/Fiolka 10 ml (1000 mg kwasu traneksamowego) |
| Tranexamic Acid Tillomed | Tabletki powlekane | 500 mg | Tabletka |
Podsumowanie wskazań do stosowania kwasu traneksamowego
Kwas traneksamowy jest wszechstronnym lekiem przeciwkrwotocznym o udowodnionej skuteczności w zapobieganiu i leczeniu krwotoków związanych z nasiloną fibrynolizą. Lekarz powinien rozważyć jego zastosowanie w następujących sytuacjach klinicznych:323334
- Obfite miesiączki i krwotoki maciczne
- Krwawienia z przewodu pokarmowego
- Zabiegi chirurgiczne (w tym prostatektomia, operacje otolaryngologiczne, ginekologiczne, zabiegi w obrębie klatki piersiowej i jamy brzusznej)
- Krwawienia po zastosowaniu leków fibrynolitycznych
- Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy
- Zabiegi stomatologiczne u pacjentów z hemofilią
- Urazowe krwotoki w przedniej komorze oka
35
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania