cyklooksygenaza kwasu arachidonowego

Cyklooksygenaza kwasu arachidonowego (COX) to kluczowy enzym w procesie syntezy prostanoidów, w tym prostaglandyn, prostacyklin i tromboksanów. Występuje w dwóch głównych izoformach: COX-1 (konstytutywna) oraz COX-2 (indukowana). COX-1 jest obecna w większości tkanek i odpowiada za fizjologiczną produkcję prostanoidów, natomiast COX-2 ulega ekspresji głównie w odpowiedzi na mediatory stanu zapalnego.

Enzym ten katalizuje przekształcenie kwasu arachidonowego w prostaglandynę H2 (PGH2) w dwuetapowej reakcji: najpierw utlenia kwas arachidonowy do prostaglandyny G2 (PGG2), a następnie redukuje ją do PGH2. PGH2 stanowi substrat dla syntezy różnych prostanoidów, które pełnią istotne funkcje w regulacji procesów zapalnych, krzepnięcia krwi, funkcji nerek oraz ochrony błony śluzowej żołądka.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) działają poprzez hamowanie aktywności cyklooksygenaz. Klasyczne NLPZ blokują obie izoformy, co prowadzi do działania przeciwzapalnego (poprzez hamowanie COX-2), ale również do działań niepożądanych, takich jak uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego (poprzez hamowanie COX-1). Selektywne inhibitory COX-2 zostały opracowane w celu zmniejszenia ryzyka powikłań żołądkowo-jelitowych, jednak ich stosowanie wiąże się z podwyższonym ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych.

Powiązane wpisy

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl