zatrucie

Zatrucie to stan kliniczny wywołany wprowadzeniem do organizmu substancji szkodliwej (toksycznej) w dawce mogącej spowodować zaburzenia funkcji lub uszkodzenie narządów i tkanek. Substancje toksyczne mogą dostać się do organizmu drogą pokarmową, oddechową, przez skórę lub drogą parenteralną.

Objawy zatrucia zależą od rodzaju toksyny, drogi jej wniknięcia, dawki oraz indywidualnej wrażliwości organizmu. Mogą obejmować zaburzenia ze strony układu nerwowego (bóle głowy, zawroty głowy, drgawki, zaburzenia świadomości), układu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka), układu krążenia (zaburzenia rytmu serca, zmiany ciśnienia tętniczego) oraz układu oddechowego (duszność, sinica).

Postępowanie w zatruciach obejmuje przerwanie narażenia na toksynę, dekontaminację (usunięcie toksyny z organizmu), zastosowanie antidotum (jeśli jest dostępne), leczenie objawowe oraz podtrzymywanie funkcji życiowych. W ciężkich przypadkach może być konieczna hospitalizacja, zwłaszcza na oddziale toksykologii klinicznej lub intensywnej terapii.

Diagnostyka zatruć opiera się na wywiadzie, badaniu przedmiotowym oraz badaniach laboratoryjnych, w tym toksykologicznych. W przypadku zatruć należy zawsze rozważyć kontakt z regionalnym ośrodkiem toksykologicznym w celu konsultacji sposobu postępowania.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedawkowanie – Pantoprazole Eugia 40 mg

Pantoprazol, inhibitor pompy protonowej, jest stosowany dożylnie w leczeniu schorzeń związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego, zwłaszcza gdy podanie doustne jest niemożliwe. Przedawkowanie pantoprazolu jest rzadkie i nie zostały opisane charakterystyczne objawy toksyczności u ludzi, co wskazuje na wysoki margines bezpieczeństwa. Badania kliniczne potwierdzają dobrą tolerancję dawek do 240 mg podanych dożylnie w ciągu 2 minut, bez poważnych działań niepożądanych. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza, co ogranicza skuteczność dializy jako metody eliminacji w przypadku przedawkowania.
białko osocza, charakterystyka produktu leczniczego, choroba wrzodowa, dawkowanie pantoprazolu, funkcje życiowe, inhibitor pompy protonowej, kwas solny, metabolizm leku, nadmierne wydzielanie kwasu, nawodnienie, pantoprazol, pantoprazol sodowy, podanie dożylne, terapia objawowa, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji wątroby, zatrucie
Leksykon leków
Przedawkowanie – Eupirin Cardio 75 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego w postaci tabletek dojelitowych Eupirin Cardio (75 mg substancji czynnej na tabletkę) wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza u osób starszych i dzieci, gdzie ryzyko zgonu jest znacznie wyższe. Toksyczne stężenia mogą pojawić się nawet po celowym przyjęciu dużej liczby tabletek, a objawy zatrucia mogą ujawnić się z opóźnieniem do 12 godzin. Charakterystycznym problemem jest możliwość powstania w żołądku agregatu zlepionych tabletek, co utrudnia ich usunięcie i przedłuża uwalnianie leku. Kliniczna manifestacja przedawkowania obejmuje objawy od łagodnych (szumy uszne, hiperwentylacja, nudności, zaburzenia widzenia) do ciężkich (delirium, drżenia, duszność, śpiączka), z zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej (początkowo alkaloza oddechowa, następnie kwasica metaboliczna), hipokaliemią, hiponatremią oraz hipoglikemią, które wymagają pilnej korekty.
agregat tabletek, alkaloza oddechowa, ataksja, barbiturany, czas protrombinowy, delirium, dializa otrzewnowa, drżenie, duszność, efekt toksyczny, farmakokinetyka leku, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, hipertermia, hiperwentylacja, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, intubacja dotchawicza, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna, kwasica oddechowa, manifestacja kliniczna, mechanizm detoksykacyjny, neurotoksyczność, oddychanie wspomagane, odtrutka, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, postępowanie przeciwwstrząsowe, reakcja toksyczno-alergiczna, salicylany, śpiączka, stan splątania, stężenie toksyczne, szum uszny, tabletki dojelitowe, układ współczulny, węgiel aktywny, witamina K, wodorowęglan sodowy, wykwit skórny, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie oddechowe, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zatrucie
Leksykon substancji czynnych
Kwiat pierwiosnka – Przedawkowanie

Kwiat pierwiosnka (Primula veris L. i/lub Primula elatior (L.) Hill., flos) jest składnikiem preparatów leczniczych stosowanych w terapii schorzeń górnych dróg oddechowych, m.in. Sinupret oraz Sinupret extract. Dotychczas nie odnotowano przypadków zatrucia związanych z przedawkowaniem tych preparatów, jednak brak udokumentowanych incydentów nie wyklucza możliwości wystąpienia działań niepożądanych przy dawkach znacznie przekraczających zalecane. Objawy przedawkowania dotyczą głównie układu pokarmowego i obejmują nudności, ból brzucha oraz biegunkę, szczególnie w przypadku Sinupret extract. W preparacie Sinupret w tabletkach drażowanych może dojść do nasilenia innych, niesprecyzowanych działań niepożądanych. Nie określono konkretnych dawek granicznych wywołujących toksyczność, co wskazuje na względnie wysoki profil bezpieczeństwa tych produktów.
antidotum, biegunka, ból brzucha, częstotliwość wypróżnień, dawka graniczna, dolegliwość bólowa, dolegliwość układu pokarmowego, działanie niepożądane, efekt toksyczny, funkcja życiowa, kolka, konsystencja stolca, kwiat pierwiosnka, leczenie objawowe, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwwymiotny, lek spazmolityczny, nudności, objaw kliniczny, objaw niepożądany, objaw toksyczny, odruch wymiotny, postępowanie terapeutyczne, Primula elatior, Primula veris, profil bezpieczeństwa, schorzenie górnych dróg oddechowych, Sinupret extract, tabletka drażowana, uzupełnianie elektrolitów, zatrucie
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Relanium 5 mg/ml

Relanium (diazepam 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) jest benzodiazepiną o działaniu anksjolitycznym, uspokajającym, przeciwdrgawkowym i miorelaksacyjnym, stosowaną w stanach wymagających szybkiej interwencji farmakologicznej. Wskazania obejmują ostre stany lękowe, pobudzenie psychoruchowe, w tym delirium tremens u pacjentów z zespołem abstynencyjnym, oraz ostre stany spastyczne mięśni, np. w tężcu. Lek jest również lekiem z wyboru w stanach drgawkowych, takich jak stan padaczkowy, drgawki w przebiegu zatruć oraz drgawki gorączkowe, gdzie szybkie podanie pozwala na przerwanie napadu i zapobieganie powikłaniom neurologicznym.
benzodiazepina, bronchoskopia, cewnikowanie serca, Clostridium tetani, delirium tremens, dentofobia, diazepam, drgawki gorączkowe, gastroskopia, halucynacja, kardiowersja, kolonoskopia, napad padaczkowy, niepamięć wsteczna, pobudzenie psychoruchowe, premedykacja, roztwór do wstrzykiwań, spastyczność mięśni, stan padaczkowy, tężec, zatrucie, zespół abstynencyjny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carbo Medicinalis MF

Węgiel aktywny (Carbo activatus) w dawce 250 mg, będący składnikiem leku Carbo medicinalis MF, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko aspiracji, zwłaszcza u pacjentów z depresją ośrodkowego układu nerwowego lub drgawkami. U pacjentów nieprzytomnych konieczna jest intubacja przed podaniem węgla aktywnego. W terapii ostrych zatruć zaleca się podawanie leków parenteralnie, a wymioty wywoływać przed zastosowaniem węgla, który powinien być podany 30-60 minut po ustąpieniu wymiotów. Nie stosować węgla aktywnego przy konieczności doustnego podania antidotum, np. metioniny, ze względu na adsorpcję substancji. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów przyjmujących opioidy, gdyż środki przeczyszczające stosowane z węglem mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych. Węgiel aktywny ma ograniczoną skuteczność w zatruciach kwasem borowym, siarczanem żelaza, DDT, cyjankami, litem, alkoholem etylowym i metylowym, glikolem etylenowym, związkami nierozpuszczalnymi w wodzie oraz kwasami i zasadami nieorganicznymi.
antidotum, aspiracja węgla aktywnego, biegunka, Carbo medicinalis, cukrzyca, droga parenteralna, etanol, glikol etylenowy, gorączka, intubacja, krew w stolcu, kwas borowy, laktoza, lit, metanol, metionina, niedobór laktazy, niedobór sacharozy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, opioidy, ośrodkowy układ nerwowy, ostre zatrucie, pacjent nieprzytomny, perystaltyka jelit, sacharoza, siarczan żelaza, środek przeczyszczający, węgiel aktywny, wywoływanie wymiotów, wzdęcia, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zatrucie, zdolność adsorpcyjna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, związki metali
Leksykon leków
Przedawkowanie – Leuprostin 5 mg

Przedawkowanie leuproreliny, substancji czynnej leku Leuprostin 5 mg implant, jest zjawiskiem rzadko obserwowanym i nie odnotowano specyficznych objawów zatrucia. W badaniach klinicznych stosowano dawki do 20 mg na dobę przez okres 2 lat, co znacznie przekracza standardowe dawkowanie (1 mg/dobę lub 11,25 mg co 3 miesiące), bez pojawienia się nowych lub odmiennych działań niepożądanych. W praktyce klinicznej brak jest zgłoszonych przypadków zatrucia przy dawkach powyżej standardowej dawki terapeutycznej 5 mg implant, co wskazuje na stosunkowo bezpieczny profil toksyczności leku.
ampułko-strzykawka, badanie kliniczne, dawkowanie standardowe, działanie niepożądane, implant, leczenie objawowe, leczenie ukierunkowane, Leuprostin, monitorowanie pacjenta, octan leuproreliny, praktyka kliniczna, przedawkowanie leuproreliny, substancja czynna, zatrucie
Leksykon leków
Przedawkowanie – Flumycon 150 mg

Przedawkowanie flukonazolu, substancji czynnej leku Flumycon (kapsułki 50 mg, 100 mg, 150 mg, 200 mg), stanowi poważny stan kliniczny manifestujący się objawami neurotoksycznymi i psychiatrycznymi, takimi jak halucynacje, zachowania paranoidalne, zaburzenia świadomości (od łagodnych do głębokich), drżenia, drgawki oraz zaburzenia koordynacji. Dodatkowo mogą wystąpić objawy żołądkowo-jelitowe, w tym nudności, wymioty i bóle brzucha. Diagnostyka i monitorowanie obejmują ocenę parametrów życiowych, stanu neurologicznego oraz funkcji nerek i wątroby, ze względu na nerkową eliminację flukonazolu i potencjalną hepatotoksyczność przy wysokich dawkach.
dekontaminacja przewodu pokarmowego, diureza wymuszona, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka leku, flukonazol, Flumycon, funkcja nerek, funkcja wątroby, halucynacje, hemodializa, hepatotoksyczność, leczenie przeciwdrgawkowe, lek przeciwgrzybiczny, neurotoksyczność, objawy neuropsychiatryczne, parametry biochemiczne, parametry życiowe, płukanie żołądka, stan neurologiczny, urojenia prześladowcze, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia orientacji, zaburzenia przytomności, zaburzenia psychiczne, zaburzenia świadomości, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zachowanie paranoidalne, zatrucie
Leksykon leków
Przedawkowanie – Exoderil 10 mg/g

Przedawkowanie miejscowe naftyfiny chlorowodorku zawartej w kremie Exoderil 10 mg/g wiąże się z niskim ryzykiem klinicznym ze względu na ograniczoną absorpcję przez barierę skórną. W przypadku nadmiernego stosowania mogą wystąpić głównie objawy miejscowe, takie jak podrażnienie skóry, zaczerwienienie, suchość oraz pieczenie, wynikające z reakcji zapalnej, rozszerzenia naczyń krwionośnych, zaburzenia funkcji barierowej skóry oraz podrażnienia zakończeń nerwowych. Postępowanie polega na przerwaniu stosowania leku oraz zastosowaniu łagodnych środków dermatologicznych, emolientów i chłodzących okładów, bez konieczności wdrażania specjalistycznych procedur detoksykacyjnych.
alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, aplikacja miejscowa, bariera skórna, działanie niepożądane, emolient, Exoderil, funkcja barierowa skóry, leczenie objawowe, naftyfina chlorowodorek, odtrutka, podrażnienie skóry, podrażnienie zakończeń nerwowych, preparat nawilżający, procedura detoksykacyjna, przekrwienie skóry, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rumień, spożycie doustne, stan zapalny, substancja pomocnicza, warstwa rogowa, wysuszenie naskórka, zatrucie
Leksykon leków
Przedawkowanie – Oxazepam Espefa 10 mg

Przedawkowanie oksazepamu, substancji czynnej w preparacie Oxazepam Espefa (10 mg/tabletka), może prowadzić do szerokiego spektrum objawów klinicznych, od łagodnych do ciężkich, w zależności od dawki i współistniejących czynników ryzyka, takich jak jednoczesne spożycie alkoholu czy innych leków depresyjnych na OUN. Łagodne zatrucie charakteryzuje się sennością, splątaniem, letargiem, ataksją, dyzartrią, hipotonią oraz dyskinezją, a także sporadycznymi, krótkotrwałymi utratami przytomności. Ciężkie zatrucie może prowadzić do zahamowania czynności ośrodka oddechowego i układu krążenia, śpiączki, a nawet zgonu.
ataksja, benzodiazepiny, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dyskinezja, dyzartria, flumazenil, hipotensja, hipotonia, leczenie objawowe, obniżone ciśnienie tętnicze, oksazepam, ośrodkowy układ nerwowy, Oxazepam Espefa, płukanie żołądka, receptory benzodiazepinowe, śpiączka, splątanie, utrata przytomności, węgiel aktywny, zahamowanie ośrodka oddechowego, zatrucie
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lorazepam TZF 2 mg/ml

Lorazepam TZF, dostępny w roztworze do wstrzykiwań w stężeniach 2 mg/ml i 4 mg/ml, jest benzodiazepiną o licznych przeciwwskazaniach wymagających szczegółowej oceny pacjenta przed zastosowaniem. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na lorazepam, inne benzodiazepiny oraz substancje pomocnicze (makrogol 400 – 203 mg/ml, glikol propylenowy – 843-845 mg/ml), podanie dotętnicze, zespół bezdechu sennego, ciężką niewydolność oddechową, miastenię, ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz jednoczesne stosowanie skopolaminy ze względu na ryzyko nasilonego działania sedatywnego i zaburzeń psychicznych. Lek jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12. roku życia, z wyjątkiem kontrolowanego stanu padaczkowego pod ścisłym nadzorem specjalisty. Metabolizm lorazepamu odbywa się głównie w wątrobie, co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami wątroby, aby uniknąć kumulacji i encefalopatii wątrobowej.
benzodiazepiny, depresja ośrodkowego układu nerwowego, encefalopatia wątrobowa, glikol propylenowy, interakcje lekowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, makrogol, martwica tkanek, miastenia, myasthenia gravis, nadwrażliwość na lorazepam, neurolog dziecięcy, niewydolność narządowa, niewydolność oddechowa, podanie dotętnicze, powikłania naczyniowe, przewlekłe choroby płuc, skopolamina, stan padaczkowy, substancje pomocnicze, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia świadomości, zatrucie, zespół bezdechu sennego
Leksykon leków
Przedawkowanie – PARAMIG Fast Junior 250 mg

Przedawkowanie paracetamolu, substancji czynnej PARAMIG Fast Junior, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, szczególnie u osób starszych, dzieci, pacjentów z chorobami wątroby, przewlekłym alkoholizmem oraz niedożywieniem. Dawka toksyczna u dorosłych to ≥10 g jednorazowo, a u dzieci ≥150 mg/kg masy ciała. Zatrucie przebiega dwufazowo: w pierwszych 24 godzinach dominują objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, ból brzucha), natomiast po 12-48 godzinach pojawiają się biochemiczne markery uszkodzenia wątroby, takie jak wzrost AspAT, AlAT, LDH, bilirubiny oraz spadek protrombiny. Przedawkowanie prowadzi do martwicy hepatocytów, niewydolności wątroby, kwasicy metabolicznej i encefalopatii wątrobowej, które mogą skutkować śpiączką i zgonem.
AlAT, aminotransferazy wątrobowe, AspAT, biotransformacja paracetamolu, ból brzucha, choroba wątroby, dawka toksyczna, dehydrogenaza mleczanowa, detoksykacja, encefalopatia wątrobowa, farmakokinetyka leku, faza zatrucia, glutation, hepatotoksyczność, jadłowstręt, kwasica metaboliczna, LDH, martwica hepatocytów, martwica wątroby, N-acetylocysteina, niewydolność narządu, nudność, płukanie żołądka, przedawkowanie paracetamolu, przewlekłe niedożywienie, przewlekły alkoholizm, śpiączka, stężenie bilirubiny, stężenie paracetamolu, stężenie protrombiny, substancja czynna, wymioty, zatrucie