substancja słodząca
Substancje słodzące to związki chemiczne, naturalne lub syntetyczne, które nadają produktom słodki smak. W medycynie i dietetyce dzieli się je na dwie główne kategorie: nutritywne (kaloryczne), takie jak sacharoza, fruktoza czy miód, oraz nienutritywne (niskokaloryczne lub bezkaloryczne), jak aspartam, sukraloza czy stewia.
Z medycznego punktu widzenia substancje słodzące mają istotne znaczenie w leczeniu i kontroli chorób metabolicznych, szczególnie cukrzycy. Słodziki niekaloryczne pozwalają pacjentom na utrzymanie wrażeń smakowych bez podnoszenia poziomu glukozy we krwi. Badania kliniczne potwierdzają, że odpowiednio dobrane substancje słodzące mogą stanowić element skutecznej terapii dietetycznej.
Bezpieczeństwo substancji słodzących jest stale monitorowane przez agencje regulacyjne, takie jak FDA czy EFSA. Dla każdej substancji określa się dopuszczalne dzienne spożycie (ADI). Niektóre badania sugerują, że długotrwałe stosowanie sztucznych słodzików może wpływać na mikrobiotę jelitową oraz metabolizm glukozy, jednak wyniki nie są jednoznaczne i wymagają dalszych badań klinicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Aspartam – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Aspartam (E 951) jest substancją słodzącą obecna w wielu preparatach farmaceutycznych, w tym w tabletkach ulegających rozpadowi w jamie ustnej, takich jak Ayupil (klozapina) i Mirtagen (mirtazapina). Zawartość aspartamu w tych lekach jest zróżnicowana i wynosi od 1,6 mg do 24,8 mg w Ayupil oraz od 3 mg do 9 mg w Mirtagen, w zależności od dawki leku. Dane dotyczące wpływu aspartamu na płodność u ludzi są ograniczone, jednak badania toksykologiczne na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu klozapiny i mirtazapiny na płodność. W okresie ciąży dostępne dane nie wskazują na zwiększone ryzyko wad wrodzonych przy stosowaniu tych leków, choć należy zachować ostrożność, zwłaszcza w trzecim trymestrze, ze względu na ryzyko działań niepożądanych u noworodków, takich jak objawy pozapiramidowe, odstawienne, drżenia czy niewydolność oddechowa, wymagające starannego monitorowania noworodka po porodzie.
aspartam, drżenie, klozapina, laktacja, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, miesiączkowanie, mirtazapina, niewydolność oddechowa, objawy odstawienia, objawy pozapiramidowe, owulacja, płodność, pobudzenie, preparat farmaceutyczny, przewlekłe nadciśnienie płucne noworodków, substancja słodząca, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, trzeci trymestr ciąży, wady wrodzone, zaburzenia napięcia mięśniowego - Leksykon leków
Skład i postać leku – Sumamed 250 mg
Sumamed to preparat zawierający azytromycynę dwuwodną, dostępny w formie tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej w dawkach 250 mg, 500 mg oraz 1000 mg. Każda tabletka zawiera odpowiednio 250 mg, 500 mg lub 1000 mg azytromycyny, a także substancje pomocnicze, takie jak aspartam (od 19,5 mg do 78 mg w zależności od dawki), alkohol benzylowy (<1 mg) oraz glukozę (obecną w maltodekstrynie). Tabletki różnią się wielkością i oznakowaniem, co ułatwia identyfikację, jednak linie podziału nie służą do dzielenia tabletek. Preparat jest przeznaczony do rozpuszczania w wodzie przed podaniem, co ułatwia podawanie leku pacjentom, zwłaszcza dzieciom lub osobom z trudnościami w połykaniu.
alkohol benzylowy, aspartam, azytromycyna, azytromycyna dwuwodna, celuloza mikrokrystaliczna, krospowidon, krzemionka koloidalna, laurylosiarczan sodu, maltodekstryna, niezgodność farmaceutyczna, powidon, sacharyna sodowa, stearynian magnezu, substancja powierzchniowo czynna, substancja rozsadzająca, substancja słodząca, substancja wiążąca, substancja wypełniająca, tabletka do sporządzania zawiesiny doustnej, tokoferol, witamina E - Leksykon leków
Skład i postać leku – Actair 100 IR
Actair 100 IR to lek zawierający standaryzowane wyciągi alergenów roztoczy kurzu domowego Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae w równych proporcjach, o stężeniu 100 IR na tabletkę podjęzykową. Jednostka IR odnosi się do alergenności wyciągu i jest zdefiniowana na podstawie reakcji skórnej – 100 IR/ml wywołuje pęcherz o średnicy 7 mm u 30 pacjentów uczulonych, potwierdzonych dodatnim testem skórnym z kodeiną lub histaminą. Tabletka zawiera 82,8–83,3 mg laktozy jednowodnej oraz inne substancje pomocnicze, takie jak celuloza mikrokrystaliczna, kroskarmeloza sodowa, krzemionka koloidalna bezwodna, magnezu stearynian i mannitol, które wpływają na strukturę, rozpad i właściwości farmaceutyczne leku.
celuloza mikrokrystaliczna, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, histamina dichlorowodorek, kodeina fosforan, kroskarmeloza sodowa, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, mannitol, niezgodność farmaceutyczna, pęcherz skórny, punktowy test skórny, reaktywność skórna, środek rozsadzający, substancja przeciwzbrylająca, substancja słodząca, tabletka podjęzykowa, uczulenie na alergeny, wskaźnik reaktywności, wyciąg alergenu roztoczy kurzu domowego - Leksykon leków
Skład i postać leku – Desetax 0,5 mg/ml
Desetax to roztwór doustny zawierający desloratadynę w stężeniu 0,5 mg/ml, charakteryzujący się bezbarwną i przezroczystą postacią, co ułatwia precyzyjne dawkowanie, zwłaszcza u dzieci i pacjentów z trudnościami w połykaniu. Preparat zawiera substancje pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym, takie jak glikol propylenowy (100 mg/ml) oraz sorbitol (150 mg/ml), co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją cukrów lub zaburzeniami metabolizmu tych składników. Kompleks substancji pomocniczych obejmuje również sukralozę, hypromelozę, regulatory pH (sodu cytrynian i kwas cytrynowy bezwodny), aromat brzoskwiniowy oraz disodu edetynian, co wpływa na stabilność, smak i właściwości farmaceutyczne leku.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Palexia 4 mg/ml
Palexia w formie roztworu doustnego o stężeniu 4 mg/ml zawiera tapentadol chlorowodorek jako substancję czynną, z 4 mg tapentadolu w każdym mililitrze roztworu. Preparat jest bezbarwny, przezroczysty, o pH 3,5-4,5, i zawiera substancje pomocnicze takie jak benzoesan sodu (E 211) jako konserwant, kwas cytrynowy jednowodny jako regulator pH, sukralozę (E 955) jako substancję słodzącą oraz aromat malinowy zawierający glikol propylenowy (E 1520). Zawartość tych substancji pomocniczych, zwłaszcza glikolu propylenowego, benzoesanu sodu i sodu, wymaga uwagi ze względu na ich potencjalne działanie farmakologiczne lub alergiczne.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Nicorette Classic Gum 4 mg
Nicorette Classic Gum to lek w formie gumy do żucia dostępny w dawkach 2 mg i 4 mg nikotyny, odpowiadających 10 mg i 20 mg kompleksu żywicy nikotynowej (20% stężenia). Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak sorbitol (E420) w ilości 190,25 mg w dawce 2 mg i 178,97 mg w dawce 4 mg, a także aromaty smakowe zawierające etanol oraz składniki aromatyczne, m.in. aldehyd cynamonowy, alkohol cynamonowy, cytral, cytronellol, eugenol, geraniol, izoeugenol, d-limonen i linalol. W składzie znajdują się również substancje buforujące (wodorowęglan sodu w dawce 2 mg i węglan sodu bezwodny w obu dawkach), guma bazowa, glicerol (E422) oraz barwnik żółcień chinolinowa w dawce 4 mg.
aldehyd cynamonowy, alkohol cynamonowy, aromat smakowy, blister, cytral, cytronellol, d-limonen, eugenol, geraniol, glicerol, guma bazowa, guma do żucia lecznicza, izoeugenol, kompleks żywicy nikotynowej, linalol, Nicorette Classic Gum, niezgodność farmaceutyczna, sorbitol, substancja buforująca, substancja pomocnicza o znanym działaniu, substancja słodząca, węglan sodu bezwodny, wodorowęglan sodu, żółcień chinolinowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Elicea Q-Tab 5 mg
Produkt leczniczy Elicea Q-Tab zawiera escytalopram w postaci escytalopramu szczawianu, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg. Tabletki ulegają rozpadowi w jamie ustnej, co ułatwia podanie, zwłaszcza u pacjentów z trudnościami w połykaniu. Zawartość laktozy jednowodnej w tabletkach wynosi odpowiednio: 58,935 mg (5 mg dawka), 117,87 mg (10 mg), 176,81 mg (15 mg) oraz 235,74 mg (20 mg). Substancje pomocnicze obejmują m.in. poliakrylinę potasową, kwas solny, celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową, acesulfam potasowy, neohesperydyno-dihydrochalkon oraz aromat mięty pieprzowej, co wpływa na właściwości farmaceutyczne i smakowe preparatu.
acesulfam potasowy, celuloza mikrokrystaliczna, escytalopram, escytalopram szczawianu, kroskarmeloza sodowa, kwas solny, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, neohesperydyno-dihydrochalkon, niezgodność farmaceutyczna, olejek mięty pieprzowej, poliakrylina potasowa, regulator pH, środek rozsadzający, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, substancja słodząca, substancja wypełniająca, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, właściwości reologiczne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Mukolina 50 mg/ml
MUKOLINA to syrop zawierający karbocysteinę w stężeniu 50 mg/ml, co odpowiada dawce 250 mg substancji czynnej w standardowej porcji 5 ml. Lek jest mukolitykiem stosowanym w leczeniu schorzeń układu oddechowego z nadmierną produkcją wydzieliny. Syrop zawiera również substancje pomocnicze, takie jak 2,5 g sorbitolu (70%), glicerol, metylu parahydroksybenzoesan oraz 32,07 mg sodu w 5 ml, które mogą mieć kliniczne znaczenie u pacjentów z cukrzycą, nietolerancją sorbitolu lub na diecie niskosodowej. Preparat dostępny jest w butelkach ze szkła brunatnego o pojemności 120 ml lub 200 ml, wyposażonych w łyżkę miarową umożliwiającą precyzyjne dawkowanie (2,5 ml i 5 ml).
cukrzyca, dieta niskosodowa, karbocysteina, konserwant, metylu parahydroksybenzoesan, mukolityk, nadmierne wytwarzanie wydzieliny, nietolerancja sorbitolu, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, pierścień gwarancyjny, postać farmaceutyczna, regulator kwasowości, schorzenie układu oddechowego, sorbitol, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja słodząca, syrop, terapia schorzenia - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tantum Verde Smak eukaliptusowy 3 mg
Tantum Verde smak eukaliptusowy to preparat w postaci twardych pastylek do stosowania miejscowego w jamie ustnej, zawierający 3 mg chlorowodorku benzydaminy (odpowiadające 2,68 mg benzydaminy jako substancji czynnej). Pastylki mają charakterystyczny dwuwklęsły kształt i ciemnozielone zabarwienie, uzyskane dzięki zastosowaniu barwników: żółcieni chinolinowej (E 104) oraz indygotyny (E 132). W składzie pomocniczym dominującą rolę odgrywa izomalt (E 953) w ilości 3124,43 mg na pastylkę, a także olejek eukaliptusowy, kwas cytrynowy jednowodny, acesulfam potasowy oraz lewomentol, które nadają produktowi charakterystyczny smak i aromat.
acesulfam potasowy, benzydamina, chlorowodorek benzydaminy, indygotyna, izomalt, kwas cytrynowy jednowodny, lewomentol, niezgodność farmaceutyczna, olejek eukaliptusowy, pastylka twarda, postać farmaceutyczna, regulator kwasowości, stosowanie miejscowe w jamie ustnej, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja słodząca, Tantum Verde, żółcień chinolinowa