objaw nadwrażliwości
Objaw nadwrażliwości to reakcja organizmu występująca w odpowiedzi na kontakt z określonym czynnikiem, który u większości osób nie wywołuje żadnych objawów. Nadwrażliwość może mieć podłoże immunologiczne (reakcje alergiczne) lub nieimmunologiczne (nietolerancje).
W przypadku nadwrażliwości immunologicznej (alergii) organizm reaguje nieprawidłową odpowiedzią układu odpornościowego. Wyróżnia się cztery główne typy reakcji nadwrażliwości według klasyfikacji Gella i Coombsa: typ I (natychmiastowy, zależny od IgE), typ II (cytotoksyczny), typ III (kompleksów immunologicznych) oraz typ IV (komórkowy, opóźniony).
Objawy nadwrażliwości mogą obejmować szeroki zakres manifestacji klinicznych – od łagodnych reakcji skórnych (pokrzywka, świąd, wysypka), poprzez objawy ze strony układu oddechowego (nieżyt nosa, kaszel, duszność), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), aż po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny.
Diagnostyka nadwrażliwości obejmuje testy skórne, oznaczanie swoistych przeciwciał IgE, testy prowokacyjne oraz próby eliminacyjne. Leczenie polega na unikaniu czynnika wywołującego, farmakoterapii objawowej (leki przeciwhistaminowe, glikokortykosteroidy), a w niektórych przypadkach stosowaniu immunoterapii swoistej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Liść Ortosyfonu –
Liść ortosyfonu (Orthosiphonis folium) stosowany w formie ziół do zaparzania jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ten surowiec roślinny. Reakcje alergiczne mogą mieć charakter od łagodnych objawów skórnych, takich jak świąd, wysypka i zaczerwienienie, po ciężkie reakcje anafilaktyczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli oraz wstrząs anafilaktyczny. Przed zaleceniem terapii konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego, zwłaszcza dotyczącego wcześniejszych reakcji na produkty zawierające liść ortosyfonu. W przypadku wątpliwości co do nadwrażliwości, stosowanie produktu należy bezwzględnie odradzić.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Avenoc –
Maść Avenoc posiada jedno podstawowe przeciwwskazanie do stosowania – nadwrażliwość na którykolwiek ze składników preparatu. Aktywne składniki zawarte w maści to Ficaria verna TM (0,01 g/100 g), Paeonia officinalis TM (0,01 g/100 g), Adrenalinum 3DH (0,05 g/100 g) oraz chlorowodorek amyleiny (0,50 g/100 g). Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność lanoliny, substancji pomocniczej o potencjale uczulającym, która może wywoływać miejscowe reakcje skórne u pacjentów z nadwrażliwością na ten składnik. U osób z potwierdzonym uczuleniem na lanolinę stosowanie Avenoc jest bezwzględnie przeciwwskazane.
- Leksykon substancji czynnych
Haemophilus influenzae – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Haemophilus influenzae, jako składnik lizatów bakteryjnych w produkcie Broncho-Vaxom dla dzieci, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym reakcji skórnych (wysypka, świąd, pokrzywka), objawów ze strony układu oddechowego (duszność, kaszel), objawów ogólnoustrojowych (gorączka, złe samopoczucie) oraz rzadkich reakcji anafilaktycznych. W przypadku wystąpienia objawów nietolerancji lub alergii należy natychmiast przerwać terapię. Preparat zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na saszetkę, co kwalifikuje go jako produkt „wolny od sodu”, istotny dla pacjentów na diecie niskosodowej. Nie zaleca się stosowania Broncho-Vaxom w profilaktyce zapalenia płuc u dzieci, gdyż brak jest potwierdzonych danych klinicznych potwierdzających skuteczność w tym zakresie.
Broncho-Vaxom, dieta niskosodowa, Haemophilus influenzae, hepatotoksyczność, liofilizat OM-85, lizat bakteryjny, nefrotoksyczność, nietolerancja leku, objaw nadwrażliwości, profilaktyka zapalenia płuc, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, układ oddechowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie płuc - Leksykon substancji czynnych
Ziele rzepiku – Przeciwwskazania stosowania
Substancja lecznicza ziele rzepiku (Agrimoniae herba) jest stosowana w różnych preparatach zielarskich, jednak jej użycie wymaga uwzględnienia przeciwwskazań, przede wszystkim nadwrażliwości na składniki roślinne. Nadwrażliwość ta stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania, a u pacjentów z historią reakcji alergicznych na Agrimoniae herba należy unikać preparatów zawierających ten surowiec. Objawy nadwrażliwości mogą obejmować reakcje skórne (wysypka, świąd, pokrzywka), objawy ze strony układu oddechowego (duszność, kaszel), dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz obrzęk twarzy, warg, języka lub gardła. Ze względu na formę podania – zioła do zaparzania – preparaty te zawierają pełny profil związków biologicznie czynnych, co zwiększa ryzyko wystąpienia reakcji alergicznych mimo naturalnego pochodzenia substancji.
Agrimoniae herba, alergen, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, duszność, kaszel, nadwrażliwość, objaw nadwrażliwości, objaw układu oddechowego, obrzęk twarzy, pokrzywka, postępowanie przeciwalergiczne, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, reakcja skórna, surowiec roślinny, świąd, wysypka, wywiad alergologiczny, ziele rzepiku, związek biologicznie czynny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nicorette Invisipatch 15 mg/16 h
Nicorette Invisipatch to system transdermalny dostępny w trzech dawkach: 10 mg/16 h (plaster 9,0 cm², zawartość nikotyny 15,75 mg), 15 mg/16 h (plaster 13,5 cm², zawartość nikotyny 23,62 mg) oraz 25 mg/16 h (plaster 22,5 cm², zawartość nikotyny 39,37 mg). Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na nikotynę lub substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Ze względu na postać farmaceutyczną plastra, należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami skóry, które mogą ulec zaostrzeniu po kontakcie z systemem transdermalnym. Przed przepisaniem leku konieczne jest dokładne zapoznanie się z przeciwwskazaniami oraz oceną historii alergicznej pacjenta.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – PHINGROUM 100 mg
Lek PHINGROUM, zawierający sytagliptynę w dawkach 25 mg, 50 mg oraz 100 mg w postaci tabletek powlekanych, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Reakcje nadwrażliwości mogą mieć różny stopień nasilenia, od łagodnych do ciężkich, co wymaga szczegółowego wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii. Niezależnie od dawki (25 mg, 50 mg, 100 mg), przeciwwskazania pozostają takie same. Tabletki mają różne rozmiary: 5,9-6,3 mm (25 mg), 7,9-8,3 mm (50 mg) oraz 9,9-10,4 mm (100 mg), a ich barwa jest odpowiednio jasnoróżowa, jasnopomarańczowa i jasnobrązowa. PHINGROUM zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg na tabletkę), co jest istotne dla pacjentów na diecie niskosodowej.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ofloxamed 3 mg/ml
Produkt leczniczy Ofloxamed, zawierający ofloksacynę w stężeniu 3 mg/ml (0,1 mg ofloksacyny w pojedynczej kropli), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ofloksacynę, inne chinolony oraz substancje pomocnicze, w tym chlorek benzalkoniowy (0,025 mg/ml). Ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, szczególnie krzyżowych w obrębie fluorochinolonów (np. cyprofloksacyna, lewofloksacyna, moksifloksacyna, norfloksacyna), konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii. Preparat ma pH 6,2–6,7 i osmolalność 280–340 mOsmol/kg, co jest istotne przy ocenie tolerancji u pacjentów wrażliwych na składniki roztworu.
chlorek benzalkoniowy, cyprofloksacyna, fluorochinolon, krople do oczu, lek przeciwbakteryjny, lewofloksacyna, łzawienie, moksifloksacyna, nadwrażliwość na chinolony, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, norfloksacyna, objaw nadwrażliwości, obrzęk powiek, ofloksacyna, Ofloxamed, opcja terapeutyczna, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dasatinib Sandoz 50 mg
Dasatinib Sandoz, dostępny w dawkach 20 mg, 50 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną dazatynib lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, w tym laktozę jednowodną. Zawartość laktozy w tabletkach różni się w zależności od dawki: od 26,2 mg w dawce 20 mg do 183,5 mg w dawce 140 mg. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkimi postaciami niedoboru laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, u których stosowanie leku jest niewskazane ze względu na ryzyko nietolerancji laktozy.
alternatywna opcja terapeutyczna, bezpieczeństwo farmakoterapii, Dasatinib Sandoz, dazatynib, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na dazatynib, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, objaw nadwrażliwości, schorzenie podstawowe, substancja czynna leku, tabletka powlekana, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Gramicydyna – Dawkowanie i sposób podawania
Gramicydyna, w stężeniu 25 j.m./ml, jest składnikiem preparatu Dicortineff, który zawiera również neomycynę (2500 j.m./ml) oraz fludrokortyzonu octan (1 mg/ml). Preparat ten wykazuje działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne i jest stosowany miejscowo w okulistyce oraz laryngologii. W okulistyce zalecane dawkowanie dla pacjentów powyżej 2 lat to 1-2 krople do worka spojówkowego, aplikowane 2-5 razy na dobę, natomiast w laryngologii 2-4 krople do przewodu słuchowego, 2-4 razy na dobę, z zachowaniem odpowiedniej techniki aplikacji (pozycja leżąca z uchem skierowanym ku górze i pozostanie w tej pozycji przez około 15 minut). Terapia powinna trwać do 2 dni po ustąpieniu objawów, jednak nie dłużej niż 7 dni, co wymaga ponownej oceny klinicznej w przypadku braku poprawy.
antybiotyk aminoglikozydowy, Dicortineff, droga podania, działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne, gramicydyna, kortykosteroid, krople do oczu i uszu, nadwrażliwość na składniki, neomycyna, objaw nadwrażliwości, objawy chorobowe, octan fludrokortyzonu, perforacja błony bębenkowej, przewód słuchowy, przewód słuchowy zewnętrzny, stan kliniczny pacjenta, substancja pomocnicza, worek spojówkowy, wywiad medyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tobrex 3 mg/ml
Lek Tobrex, zawierający tobramycynę w stężeniu 3 mg/ml, jest aminoglikozydowym antybiotykiem stosowanym w okulistyce do leczenia zakażeń oczu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na tobramycynę oraz na substancje pomocnicze, takie jak chlorek benzalkoniowy (0,01%, czyli 0,1 mg/ml) i kwas borowy (12,4 mg/ml). Przed przepisaniem leku konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergicznego, zwłaszcza w kierunku reakcji na inne aminoglikozydy, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości, takich jak zaczerwienienie, świąd, obrzęk czy pogorszenie widzenia, należy natychmiast przerwać terapię i wdrożyć leczenie objawowe oraz skonsultować pacjenta okulistycznie.
antybiotyk aminoglikozydowy, chlorek benzalkoniowy, dolegliwość bólowa, konsultacja okulistyczna, krople do oczu, kwas borowy, leczenie objawowe, nadwrażliwość na tobramycynę, objaw nadwrażliwości, obrzęk, preparat przeciwbakteryjny, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rumień, substancja czynna, substancja pomocnicza, tobramycyna, zaburzenie widzenia, zakażenie oka, zastosowanie okulistyczne - Leksykon substancji czynnych
Pulsatilla – Przeciwwskazania stosowania
Pulsatilla, stosowana w homeopatycznych preparatach takich jak Coryzalia, Euphorbium S, Homeogene 9 oraz Stodal, wymaga szczególnej uwagi ze względu na przeciwwskazania związane z nadwrażliwością na substancję czynną oraz substancje pomocnicze. Preparaty zawierają Pulsatilla w różnych stężeniach: Coryzalia – 3CH (0,333 mg/tabletka), Euphorbium S – D4 (1 g/100 g roztworu), Homeogene 9 – 3CH (0,667 mg/tabletka), Stodal – 3CH (0,0044 ml/4 g granulek). Nadwrażliwość na Pulsatilla lub reakcje alergiczne stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania, a pojawienie się objawów nadwrażliwości wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Ponadto, preparaty zawierają substancje pomocnicze o znanym działaniu, takie jak sacharoza (Coryzalia, Homeogene 9, Stodal), laktoza (Stodal) oraz chlorek benzalkoniowy (Euphorbium S), które mogą wywoływać reakcje niepożądane u pacjentów z nietolerancjami lub alergiami.
aerozol donosowy, chlorek benzalkoniowy, choroba współistniejąca, Coryzalia, Euphorbium, Homeogene, interakcja lekowa, laktoza, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, niedobór laktazy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, objaw nadwrażliwości, podrażnienie miejscowe, postać farmaceutyczna, produkt homeopatyczny, Pulsatilla, reakcja alergiczna, sacharoza, skurcz oskrzeli, Stodal, tabletka drażowana, wywiad medyczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Neupogen 600 mcg/ml (30 mln j.m./0,5 ml)
Neupogen (filgrastym) w dawce 600 mikrogramów/ml (30 mln j.m./0,5 ml) jest przeciwwskazany u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na filgrastym lub substancje pomocnicze, w szczególności sorbitol (E420), którego stężenie wynosi 50 mg/ml roztworu. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z historią reakcji alergicznych na produkty biotechnologiczne wytwarzane metodą rekombinacji DNA przy użyciu szczepu E. coli (K12). Przed zastosowaniem leku konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, aby wykluczyć ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, takich jak wysypka, pokrzywka, świąd, obrzęk naczynioruchowy, duszność czy spadek ciśnienia tętniczego.
ampułko-strzykawka, bakteria E. coli, czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, duszność, filgrastym, nadwrażliwość, objaw nadwrażliwości, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja skórna, reakcja uczuleniowa, roztwór do wstrzykiwań, sorbitol, spadek ciśnienia tętniczego, substancja pomocnicza, świąd, technologia r-DNA, wysypka - Leksykon substancji czynnych
Ludzki czynnik krzepnięcia VIII – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie ludzkiego czynnika krzepnięcia VIII w terapii hemofilii wymaga ścisłego monitorowania pacjentów pod kątem reakcji nadwrażliwości, w tym objawów takich jak wysypka, pokrzywka, świszczący oddech czy niedociśnienie tętnicze, które mogą wskazywać na reakcję anafilaktyczną. W przypadku jej wystąpienia konieczne jest natychmiastowe wdrożenie standardowych protokołów leczenia wstrząsu anafilaktycznego. Istotnym powikłaniem jest także wytwarzanie inhibitorów czynnika VIII, immunoglobulin IgG neutralizujących jego aktywność, których miano wyrażane jest w jednostkach Bethesda (BU/ml). Ryzyko powstania inhibitorów jest największe u pacjentów z ciężką postacią hemofilii A oraz w pierwszych 50 dniach ekspozycji na czynnik VIII. Monitorowanie obejmuje ocenę kliniczną i badania laboratoryjne, a w przypadku nieadekwatnej odpowiedzi na leczenie należy wykonać test na obecność inhibitorów.
anemia hemolityczna, bakteriemia, białko osoczowe, biologiczny produkt leczniczy, centralny dostęp żylny, ciężka postać hemofilii A, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego, HAV, HBV, HCV, HIV, immunoglobulina IgG, inhibitor czynnika VIII, jednostka Bethesda, ludzki czynnik krzepnięcia VIII, niedociśnienie tętnicze, objaw nadwrażliwości, parwowirus B19, pokrzywka uogólniona, powikłanie sercowo-naczyniowe, przeciwciało neutralizujące, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości alergiczna, terapia hemofilii, wirusowe zapalenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wytworzenie inhibitorów, zakrzepica, żyła centralna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lioton 1000 8,5 mg/g
Produkt leczniczy Lioton 1000, zawierający 8,5 mg/g (1000 IU/g) heparyny sodowej w postaci żelu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na heparynę sodową oraz na substancje pomocnicze, w tym parabeny (metylu 4-hydroksybenzoesan 0,12 g/100 g i propylu 4-hydroksybenzoesan 0,3 g/100 g). Szczególną uwagę należy zwrócić na alergie na składniki aromatyczne (pomarańczowy i olejek lawendowy), które zawierają potencjalnie alergizujące związki, takie jak cytral, cytronellol, kumaryna, d-limonen, farnezol, geraniol i linalol. Występowanie reakcji alergicznych po wcześniejszym kontakcie z heparyną lub substancjami pomocniczymi stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania Lioton 1000.
alergia na parabeny, choroba wątroby, cytral, d-limonen, działanie niepożądane, etanol, geraniol, heparyna sodowa, metylu 4-hydroksybenzoesan, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, objaw nadwrażliwości, obrzęk, olejek lawendowy, padaczka, propylu 4-hydroksybenzoesan, stosunek ryzyka do korzyści, substancja alergizująca, świąd, uszkodzenie skóry, uzależnienie od alkoholu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aribit 30 mg
Lek Aribit zawiera arypiprazol w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 30 mg i posiada jedno bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania – nadwrażliwość na arypiprazol lub substancje pomocnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność laktozy jednowodnej, której zawartość w tabletkach wynosi odpowiednio: 31,10 mg (5 mg), 62,20 mg (10 mg), 93,30 mg (15 mg) oraz 186,60 mg (30 mg). U pacjentów z nietolerancją laktozy lub nadwrażliwością na nią istnieje ryzyko wystąpienia objawów nietolerancji, zwłaszcza przy wyższych dawkach leku. W przypadku podejrzenia alergii na arypiprazol lub składniki preparatu konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego oraz, w razie potrzeby, konsultacji specjalistycznej przed rozpoczęciem terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Cetylopirydyna – Działania niepożądane
Cetylopirydyna, stosowana w dawce 1,5 mg w preparacie Halset, wykazuje działanie antyseptyczne w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła. Profil bezpieczeństwa tej substancji jest korzystny, a działania niepożądane występują rzadko. Najczęściej obserwowane reakcje to przemijające zaburzenia smaku, uczucie pieczenia w jamie ustnej oraz nudności, które mają charakter łagodny i ustępują po zakończeniu terapii. Wśród poważniejszych działań niepożądanych należy uwzględnić reakcje alergiczne manifestujące się pokrzywką i wysypkami, które wymagają monitorowania szczególnie u pacjentów z wywiadem alergicznym. Dodatkowo, obecność sorbitolu w ilości 742,35 mg na tabletkę może powodować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia czy biegunka, zwłaszcza u osób wrażliwych na ten składnik pomocniczy.
biegunka, cetylopirydyna, chlorek cetylopirydyniowy, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, dyskomfort brzuszny, dyskomfort w jamie ustnej, działanie antyseptyczne, działanie niepożądane, farmakovigilance, leczenie objawowe, manifestacja skórna, nudność, objaw nadwrażliwości, objaw skórny, percepcja smaku, personel medyczny, pieczenie w jamie ustnej, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, sorbitol, stan zapalny jamy ustnej, substancja pomocnicza, wzdęcie, zaburzenie odżywiania, zaburzenie smaku, zmiana skórna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hascofungin
Hascofungin, zawierający cyklopiroks z olaminą w stężeniu 1g/100g, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości. W przypadku wystąpienia objawów alergicznych leczenie należy natychmiast przerwać. Preparat nie powinien mieć kontaktu z oczami ani błonami śluzowymi, gdyż może powodować podrażnienia. Szczególnie istotne jest unikanie aplikacji w okolicach oczu oraz dokładne poinstruowanie pacjenta o technice stosowania kremu, w tym konieczności mycia rąk po aplikacji, aby zapobiec przypadkowemu przeniesieniu substancji na wrażliwe obszary.