Właściwości farmakokinetyczne
Kwetaplex XR 150 mg

Kwetiapina w formulacji o przedłużonym uwalnianiu (Kwetaplex XR) charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym, z Tmax około 6 godzin dla kwetiapiny i jej aktywnego metabolitu norkwetiapiny. Farmakokinetyka jest liniowa i proporcjonalna do dawki do 800 mg/dobę. Całkowita ekspozycja (AUC) jest porównywalna z postacią o natychmiastowym uwalnianiu, jednak Cmax jest o 13% niższe, a AUC norkwetiapiny o 18% mniejsze. Posiłek bogaty w tłuszcze zwiększa Cmax o około 50% i AUC o około 20%, dlatego zaleca się przyjmowanie leku na czczo. Kwetiapina wiąże się z białkami osocza w około 83%, jest intensywnie metabolizowana w wątrobie głównie przez CYP3A4, a jej okres półtrwania wynosi około 7 godzin (kwetiapina) i 12 godzin (norkwetiapina). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (73% w moczu, 21% w kale), z mniej niż 5% leku w formie niezmienionej.

Właściwości farmakokinetyczne kwetiapiny

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych kwetiapiny w postaci o przedłużonym uwalnianiu (Kwetaplex XR), ze szczególnym uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku, a także wpływu różnych czynników na jego farmakokinetykę.1

Wchłanianie i biodostępność

Kwetiapina charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie (Tmax) zarówno kwetiapiny, jak i jej aktywnego metabolitu, norkwetiapiny, jest osiągane po około 6 godzinach od przyjęcia leku.2

Maksymalne stężenie molowe norkwetiapiny w stanie stacjonarnym wynosi około 35% wartości uzyskiwanych dla kwetiapiny.3

Farmakokinetyka kwetiapiny i jej metabolitu wykazuje charakter liniowy i proporcjonalny do dawki, aż do dawek 800 mg podawanych raz na dobę.4

Porównanie formulacji o przedłużonym i natychmiastowym uwalnianiu

Całkowita ekspozycja na lek (AUC) dla kwetiapiny w postaci o przedłużonym uwalnianiu podawanej raz na dobę jest porównywalna z ekspozycją przy tej samej dawce dobowej kwetiapiny fumaranu w postaci o natychmiastowym uwalnianiu podawanej dwa razy na dobę. Jednakże maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) jest o 13% mniejsze w stanie stacjonarnym przy stosowaniu formulacji o przedłużonym uwalnianiu.5

Porównanie obu postaci leku wykazało, że pole pod krzywą (AUC) metabolitu – norkwetiapiny jest mniejsze o 18% w przypadku formulacji o przedłużonym uwalnianiu.6

Wpływ posiłków na biodostępność

Badania wpływu pokarmu na biodostępność kwetiapiny wykazały, że posiłek bogaty w tłuszcze istotnie zwiększa parametry farmakokinetyczne leku w postaci o przedłużonym uwalnianiu:

  • Cmax zwiększa się o około 50%7
  • AUC zwiększa się o około 20%8

Nie można wykluczyć, że wpływ wysokotłuszczowych posiłków na parametry farmakokinetyczne leku może być jeszcze większy.9

Z kolei lekki posiłek nie wywierał znaczącego wpływu na Cmax ani AUC kwetiapiny.10 Zaleca się, aby Kwetaplex XR był przyjmowany raz na dobę bez pokarmu.11

Dystrybucja

Kwetiapina wykazuje znaczny stopień wiązania z białkami osocza, wynoszący około 83%.12

Metabolizm

Kwetiapina podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie. Po podaniu kwetiapiny znakowanej promieniotwórczo, mniej niż 5% niezmienionej substancji macierzystej związanej z lekiem wykrywano w moczu lub w stolcu.13

Badania in vitro wykazały, że głównym izoenzymem układu cytochromu P450 biorącym udział w metabolizmie kwetiapiny jest CYP 3A4. Metabolit norkwetiapina również jest formowany i eliminowany głównie przez ten izoenzym.14

Potencjał interakcji z innymi lekami

Badania wykazały, że kwetiapina i jej metabolity są słabymi inhibitorami aktywności in vitro ludzkich izoenzymów cytochromu P450: 1A2, 2C9, 2C19, 2D6 i 3A4.15 Zahamowanie in vitro cytochromu CYP obserwowano jedynie w stężeniach około 5 do 50 razy większych niż obserwowane u ludzi w zakresie dawek od 300 mg do 800 mg na dobę.16

Na podstawie wyników badań in vitro, mało prawdopodobne jest, aby jednoczesne stosowanie kwetiapiny z innymi lekami powodowało klinicznie istotne zahamowanie metabolizmu innego leku za pośrednictwem cytochromu P450.17

Badania na zwierzętach sugerują, że kwetiapina może pobudzać enzymy cytochromu P450, jednak w specyficznych badaniach interakcji u pacjentów z zaburzeniami psychotycznymi nie obserwowano zwiększenia aktywności cytochromu P450 po podaniu kwetiapiny.18

Eliminacja

Średni okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi:

  • dla kwetiapiny – około 7 godzin19
  • dla norkwetiapiny – około 12 godzin20

Lek jest wydalany głównie przez nerki – około 73% znakowanego radioaktywnie leku było wydalane w moczu, a 21% w kale.21 Mniej niż 5% całkowitej radioaktywności pochodziło z niezmienionego leku.22

Średnia wartość molowa wolnej frakcji kwetiapiny i aktywnego metabolitu norkwetiapiny w osoczu krwi wynosi <5% ilości wydalanej w moczu.<sup data-drug="Kwetaplex XR" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Średnia wartość molowa wolnej frakcji kwetiapiny i aktywnego metabolitu norkwetiapiny w osoczu krwi wynosi 23

Właściwości farmakokinetyczne w specjalnych grupach pacjentów

Różnice płciowe

Właściwości farmakokinetyczne kwetiapiny nie wykazują istotnych różnic u mężczyzn i kobiet.24

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się zmniejszenie klirensu kwetiapiny o 30% do 50% w porównaniu z osobami dorosłymi w wieku od 18 do 65 lat.25 Może to wskazywać na potrzebę modyfikacji dawkowania w tej grupie wiekowej.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny mniejszy niż 30 ml/min/1,73 m²) średni klirens kwetiapiny w osoczu był zmniejszony o około 25%.26 Należy jednak zauważyć, że poszczególne wartości klirensu mieściły się w zakresie właściwym dla pacjentów z prawidłową czynnością nerek.27

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów ze stwierdzonym zaburzeniem czynności wątroby (stabilna marskość poalkoholowa) średni klirens kwetiapiny w osoczu był zmniejszony o około 25%.28 Ponieważ kwetiapina jest głównie metabolizowana w wątrobie, u osób z zaburzeniami czynności wątroby należy się spodziewać zwiększonego stężenia leku w osoczu.29 W tej grupie pacjentów może być konieczne dostosowanie dawki.30

Dzieci i młodzież

Dane farmakokinetyczne zebrano u 9 dzieci w wieku od 10 do 12 lat oraz u 12 młodych osób, które poddane były terapii stałą dawką 400 mg kwetiapiny stosowanej dwa razy na dobę.31

W stanie stacjonarnym, zależne od dawki stężenie w osoczu związku macierzystego, kwetiapiny, u dzieci i młodzieży (10–17 lat) było zbliżone do obserwowanego u pacjentów dorosłych. Jednakże wartości Cmax u dzieci były na poziomie wyższego końca zakresu obserwowanego u dorosłych.32

Ekspozycja na aktywny metabolit, norkwetiapinę, była wyższa u dzieci i młodzieży w porównaniu z osobami dorosłymi:

Grupa wiekowa Zwiększenie AUC Zwiększenie Cmax
Dzieci (10-12 lat) około 62% około 49%
Młodzież (13-17 lat) około 28% około 14%

Powyższe dane dotyczą porównania z wartościami obserwowanymi u dorosłych.33

Należy podkreślić, że brak jest dostępnych danych dotyczących stosowania kwetiapiny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Kwetaplex XR) u dzieci i młodzieży.34

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl