Działania niepożądane leku Fragmin

Podczas stosowania leku Fragmin (dalteparyna sodowa) w leczeniu profilaktycznym obserwuje się działania niepożądane u około 3% pacjentów. Bezpieczeństwo stosowania dalteparyny zostało szczegółowo przebadane w trakcie badań klinicznych, a działania niepożądane zostały pogrupowane zgodnie z klasyfikacją układów narządowych oraz częstością występowania.¹

Rodzaje działań niepożądanych według układów i narządów

W trakcie terapii lekiem Fragmin mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane dotyczące wielu układów i narządów. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych działań niepożądanych z uwzględnieniem ich charakterystyki klinicznej.²

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Trombocytopenia jest jednym z najczęściej występujących działań niepożądanych dalteparyny. Wyróżnia się dwa typy trombocytopenii:

• Trombocytopenia typu I – łagodna, odwracalna w trakcie leczenia, występuje często (≥1/100 do <1/10)
• Immunologiczna małopłytkowość indukowana heparyną (typu II) – może przebiegać z towarzyszącymi powikłaniami zakrzepowymi lub bez nich, częstość występowania nieznana

Typ I trombocytopenii jest stosunkowo łagodny i ustępuje samoistnie w trakcie kontynuacji leczenia, natomiast typ II ma podłoże immunologiczne i może prowadzić do poważnych powikłań zakrzepowych.³

Zaburzenia układu immunologicznego

W trakcie terapii dalteparyną mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości:

• Nadwrażliwość – występuje niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
• Reakcje anafilaktyczne – częstość występowania nieznana

Reakcje anafilaktyczne stanowią poważne powikłanie i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia oraz wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego.⁴

Zaburzenia naczyniowe i powikłania krwotoczne

Krwotoki są często występującym działaniem niepożądanym (≥1/100 do <1/10). Ryzyko krwawienia zależy od zastosowanej dawki leku. Większość krwawień ma łagodny przebieg, jednak w literaturze opisywano również ciężkie krwawienia, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu pacjenta.⁵

Szczególnie niebezpieczne są krwawienia zlokalizowane w obrębie ośrodkowego układu nerwowego i przestrzeni zaotrzewnowej:

• Krwawienia wewnątrzczaszkowe – częstość nieznana, niektóre przypadki prowadziły do zgonu
• Krwawienia do przestrzeni zaotrzewnowej – częstość nieznana, niektóre przypadki prowadziły do zgonu
• Krwiak podpajęczynówkowy lub nadoponowy – częstość nieznana

Wystąpienie objawów sugerujących krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego lub przestrzeni zaotrzewnowej wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i diagnostyki.⁶

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się przejściowe zwiększenie aktywności transaminaz wątrobowych. Zwykle nie wymaga to przerwania leczenia, a parametry wracają do normy po zakończeniu terapii.⁷

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) może wystąpić:

• Martwica skóry – poważne powikłanie wymagające natychmiastowego przerwania terapii
• Przemijające łysienie – ustępuje po zakończeniu leczenia

Z nieznaną częstością może pojawić się wysypka skórna.⁸

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Często (≥1/100 do <1/10) występują reakcje miejscowe związane z podskórnym podaniem leku:

• Podskórny krwiak w miejscu podania
• Ból w miejscu podania

Te działania niepożądane zazwyczaj ustępują samoistnie i nie wymagają przerwania leczenia.⁹

Zaburzenia metaboliczne

Produkty heparynowe, w tym dalteparyna, mogą powodować hipoaldosteronizm, co może prowadzić do zwiększenia stężenia potasu w osoczu. Rzadko, szczególnie u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i cukrzycą, może wystąpić klinicznie znacząca hiperkaliemia.¹⁰

Ryzyko osteoporozy

Długotrwałe stosowanie heparyny wiąże się z ryzykiem osteoporozy. Chociaż nie obserwowano tego powikłania bezpośrednio przy stosowaniu dalteparyny, ryzyka osteoporozy nie można całkowicie wykluczyć przy długotrwałej terapii.¹¹

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Szacuje się, że częstość, rodzaj oraz stopień ciężkości działań niepożądanych u dzieci są takie same jak u dorosłych. Należy jednak podkreślić, że nie ustalono bezpieczeństwa długotrwałego stosowania dalteparyny w populacji pediatrycznej.¹²

Tabela działań niepożądanych leku Fragmin

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku Fragmin. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych:¹³

• Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego lub podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁴