Właściwości farmakodynamiczne
Fragmin 12 500 j.m. a.Xa/0,5 ml

Właściwości farmakodynamiczne leku Fragmin

Fragmin należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwzakrzepowych, heparyn i ich pochodnych (kod ATC: B01A B04). Substancją czynną preparatu jest dalteparyna sodowa, będąca heparyną drobnocząsteczkową o średniej masie cząsteczkowej wynoszącej 6 000 daltonów. Jest ona pozyskiwana ze śluzówki jelita świńskiego i stanowi skuteczny środek zapobiegający powstawaniu zakrzepów.¹

Mechanizm działania dalteparyny sodowej

Działanie przeciwzakrzepowe dalteparyny sodowej opiera się głównie na jej zdolności do nasilania hamującego działania antytrombiny (AT) względem czynnika Xa oraz trombiny. Istotną cechą tego mechanizmu jest silniejsze hamowanie aktywności czynnika Xa niż wydłużanie czasu krzepnięcia osocza (APTT).²

W porównaniu do standardowej heparyny niefrakcjonowanej, Fragmin charakteryzuje się słabszym wpływem na czynność płytek krwi oraz ich adhezję, co przekłada się na mniejsze oddziaływanie na pierwotną hemostazę. Działanie przeciwzakrzepowe dalteparyny sodowej może być również związane z jej wpływem na ścianę naczyń krwionośnych oraz układ fibrynolizy.³

Skuteczność kliniczna w badaniach

Badanie PREVENT

Skuteczność kliniczna preparatu Fragmin została potwierdzona w randomizowanym, kontrolowanym placebo, podwójnie zaślepionym badaniu PREVENT, w którym uczestniczyło 3700 pacjentów z ostrym stanem chorobowym wymagającym hospitalizacji przez minimum 4 dni oraz unieruchomionych w ostatnim czasie (do 3 dni). Pacjenci przyjmujący Fragmin wykazali 45% zmniejszenie częstości występowania klinicznie istotnych żylnych epizodów zakrzepowo-zatorowych w porównaniu do grupy otrzymującej placebo. Dokładne dane pokazują, że częstość występowania incydentów w pierwszorzędowym punkcie końcowym wynosiła 2,77% w grupie leczonej Fragminem w porównaniu do 4,96% w grupie placebo, co daje różnicę -2,19% (95% przedział ufności: -3,57 do -0,81; p=0,0015). Wyniki te wskazują na klinicznie istotne zmniejszenie ryzyka wystąpienia zatorowości żylnej.⁴

Badanie PROTECT

W dużym, międzynarodowym, randomizowanym, kontrolowanym badaniu wieloośrodkowym PROTECT (Prophylaxis for Thromboembolism in Critical Care Trial) porównano działanie przeciwzakrzepowe dalteparyny w dawce 5000 j.m. podawanej raz na dobę z heparyną niefrakcjonowaną w dawce 5000 j.m. podawaną dwa razy na dobę. W badaniu wzięło udział 3746 pacjentów krytycznie chorych z przyczyn medycznych (76%) oraz po zabiegach chirurgicznych, skierowanych na oddział intensywnej terapii (OIOM) na co najmniej 3 dni.⁵

Jako pierwszorzędowy punkt końcowy przyjęto proksymalną zakrzepicę żył głębokich kończyn dolnych, wykrywaną podczas badania ultradźwiękowego z kompresją. Około 90% uczestników badania wymagało wentylacji mechanicznej. Leczenie trwało przez okres pobytu pacjenta na OIOM-ie, maksymalnie do 90 dni. Średni czas trwania terapii badanym produktem w obu grupach wynosił 7 dni (rozstęp interkwartylowy od 4 do 12 dni). Ocena zdarzeń zakrzepowych i krwawień była przeprowadzana metodą zaślepioną.⁶

Wyniki badania wskazują, że nie zaobserwowano istotnej statystycznie różnicy w częstości występowania proksymalnej zakrzepicy żył głębokich pomiędzy grupami pacjentów stosujących dalteparynę (5,1%) oraz heparynę niefrakcjonowaną (5,8%). Współczynnik ryzyka wyniósł 0,92 (95% przedział ufności: 0,68 do 1,23; p=0,57).⁷

Co istotne, zaobserwowano znaczące 49% zmniejszenie ryzyka wystąpienia wtórnego punktu końcowego, jakim była zatorowość płucna, w grupie pacjentów stosujących dalteparynę. Bezwzględna różnica wyniosła 1,0% (95% przedział ufności: 0,30 do 0,88; p=0,01).⁸

Nie stwierdzono istotnych różnic między grupami w odniesieniu do:

• Częstości występowania dużych krwawień (współczynnik ryzyka: 1,00; 95% przedział ufności: 0,75 do 1,34; p=0,98)
• Śmiertelności w trakcie pobytu w szpitalu (współczynnik ryzyka: 0,92; 95% przedział ufności: 0,80 do 1,05; p=0,21)

⁹

Badanie Parrot (A6301091)

W ramach badania Parrot (A6301091) przeprowadzono otwarte badanie kliniczne fazy IIIb, w którym uczestniczyli dorośli pacjenci w wieku od 18 do 85 lat. Celem badania była optymalizacja leczenia zapobiegającego krzepnięciu krwi w krążeniu pozaustrojowym podczas zabiegów hemodializy u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek.¹⁰

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych