fentolamina
Fentolamina jest nieselektywnym, odwracalnym antagonistą receptorów α-adrenergicznych, blokującym zarówno receptory α1, jak i α2. Dzięki temu działaniu powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych i zmniejszenie oporu obwodowego, co znajduje zastosowanie w różnych stanach klinicznych.
W praktyce medycznej fentolamina stosowana jest głównie w diagnostyce i leczeniu guza chromochłonnego (pheochromocytoma), gdzie pomaga kontrolować nadciśnienie tętnicze wywołane nadmiernym wydzielaniem katecholamin. Lek znajduje również zastosowanie w leczeniu przełomu nadciśnieniowego oraz jako środek odwracający miejscowe znieczulenie z adrenaliną.
Podanie fentolaminy może powodować efekty uboczne, takie jak tachykardia odruchowa, hipotensja ortostatyczna, zawroty głowy oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Ze względu na mechanizm działania, lek powinien być stosowany ostrożnie u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, po zawale mięśnia sercowego oraz u osób z zaburzeniami rytmu serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Metajodobenzyloguanidyna- 123 I (MIBG-123 I) 18,5 – 370 MBq/ml
Przedawkowanie radioizotopu metajodobenzyloguanidyny znakowanej jodem-123 (MIBG-123I) prowadzi do gwałtownego uwolnienia endogennej adrenaliny, co skutkuje ostrym nadciśnieniem tętniczym, tachykardią, zaburzeniami rytmu serca oraz innymi objawami nadmiernej stymulacji układu adrenergicznego. Patomechanizm opiera się na farmakodynamicznym działaniu MIBG-123I, który strukturalnie przypomina noradrenalinę i guanetydynę, powodując znaczące pobudzenie receptorów alfa- i beta-adrenergicznych. W terapii przedawkowania kluczowe jest szybkie podanie fentolaminy (antagonista receptorów alfa-adrenergicznych) w formie dożylnego wstrzyknięcia, a następnie propranololu (beta-blokera), co pozwala na skuteczną kontrolę ciśnienia tętniczego i rytmu serca. Dodatkowo, ze względu na nerkową eliminację radiofarmaceutyku, istotne jest utrzymanie odpowiedniej diurezy w celu przyspieszenia usuwania MIBG-123I i ograniczenia ekspozycji na promieniowanie.
adrenalina endogenna, antagonista receptorów alfa-adrenergicznych, arytmia, benzodiazepina, beta-bloker, ciśnienie tętnicze krwi, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, diureza, elektrokardiografia, eliminacja radioizotopu, fentolamina, forsowana diureza, guanetydyna, lek antyarytmiczny, medycyna nuklearna, nadciśnienie tętnicze, noradrenalina, ochrona radiologiczna, propranolol, radiofarmaceutyk, receptor adrenergiczny, receptor cholinergiczny, skurcz naczyniowy, stymulacja adrenergiczna, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, układ sympatyczny, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Dopaminum hydrochloricum WZF 1% 10 mg/ml
Dopamina chlorowodorek wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, szczególnie w terapii pacjentów w stanach krytycznych. Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) nasilają działanie dopaminy, co wymaga redukcji dawki początkowej do 10% standardowej u pacjentów stosujących MAO w ciągu ostatnich 2-3 tygodni. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne oraz guanetydyna mogą podwyższać ciśnienie tętnicze, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej korekty dawki dopaminy. Beta-adrenolityki (propranolol, metoprolol) działają antagonistycznie, zmniejszając skuteczność dopaminy, natomiast fenytoina może powodować obniżenie ciśnienia tętniczego i bradykardię, co wymaga dostosowania dawkowania i monitorowania parametrów hemodynamicznych. Nasilenie działania diuretycznego przez leki moczopędne wymaga kontroli diurezy i stanu nawodnienia pacjenta.
beta-adrenolityk, bradykardia, diureza, dopamina chlorowodorek, fentolamina, fenytoina, guanetydyna, inhibitor monoaminooksydazy, komorowe zaburzenie rytmu serca, lek blokujący receptor adrenergiczny, lek moczopędny, metoprolol, parametr hemodynamiczny, propranolol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie elektrolitowe, zwężenie naczyń krwionośnych - Leksykon leków
Przedawkowanie – Starazolin 0,5 mg/ml
Przedawkowanie tetryzoliny chlorowodorku, substancji czynnej leku Starazolin, prowadzi do istotnej depresji ośrodkowego układu nerwowego, manifestującej się sennością, śpiączką, zaburzeniami psychicznymi oraz drgawkami. W układzie sercowo-naczyniowym obserwuje się zarówno bradykardię, tachykardię, różnorodne zaburzenia rytmu serca, jak i zatrzymanie krążenia, a także zmienne wartości ciśnienia tętniczego (hipotensja lub nadciśnienie). Depresja ośrodka oddechowego może skutkować bezdechem i obrzękiem płuc. Dodatkowo mogą wystąpić objawy takie jak hipotermia lub hipertermia, rozszerzenie źrenic, nudności oraz sinica obwodowa. Ryzyko przedawkowania jest szczególnie wysokie przy przypadkowym doustnym spożyciu preparatu przeznaczonego do stosowania miejscowego.
bezdech, bradykardia, ciśnienie tętnicze, dekontaminacja przewodu pokarmowego, depresja ośrodka oddechowego, depresja OUN, fentolamina, hipertermia, hipotermia, napad drgawkowy, niedociśnienie, obrzęk płuc, ośrodkowy układ nerwowy, rozszerzenie źrenic, sinica obwodowa, skurcz naczyń, śpiączka, tachykardia, terapia przeciwdrgawkowa, tlenoterapia, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywny, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zatrzymanie krążenia - Leksykon substancji czynnych
Tetryzolina – Przedawkowanie
Tetryzolina, będąca alfa-sympatykomimetykiem z grupy pochodnych imidazolu, stosowana jest miejscowo w kroplach do oczu w stężeniach 0,4–0,5 mg/ml (np. Spersallerg, Starazolin). Dawka toksyczna chlorowodorku tetryzoliny wynosi już 0,01 mg/kg masy ciała, co oznacza, że jedna butelka 10 ml preparatu Spersallerg zawierająca 4 mg substancji może stanowić zagrożenie szczególnie dla dzieci poniżej 2 lat. Przedawkowanie, najczęściej w wyniku doustnego spożycia, manifestuje się objawami wieloukładowymi: depresją i pobudzeniem OUN (senność, śpiączka, drgawki), zaburzeniami rytmu serca (bradykardia, tachykardia), zaburzeniami oddychania (bezdech, depresja oddechowa), a także objawami ze strony układu pokarmowego i wzrokowego. U dzieci toksyczność może prowadzić do ciężkich powikłań, takich jak śpiączka, bezdech i zapaść krążeniowa.
bezdech, bradykardia, dawka toksyczna, depresja oddechowa, depresja układów, drgawki, drożność dróg oddechowych, działanie ogólnoustrojowe, fentolamina, fizostygmina, hipotermia, leki przeciwdrgawkowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, objawy antycholinergiczne, objawy pobudzenia, obrzęk płuc, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pochodne imidazolu, śpiączka, stabilizacja krążenia, tlenoterapia, węgiel aktywowany, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, zapaść krążeniowa