Przedawkowanie
Tantum Flu o smaku cytrynowym 600 mg + 10 mg

Przedawkowanie preparatu Tantum Flu (600 mg paracetamolu + 10 mg fenylefryny chlorowodorku) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, głównie z powodu toksyczności paracetamolu, której dawka toksyczna u dorosłych wynosi ≥10 g, a u pacjentów z grup ryzyka ≥5 g. Toksyczność paracetamolu manifestuje się w pierwszej dobie niespecyficznymi objawami, takimi jak bladość skóry, nudności, wymioty, brak łaknienia i ból brzucha, a uszkodzenie wątroby pojawia się po 12-48 godzinach. Ciężkie powikłania obejmują zaburzenia metabolizmu glukozy, kwasicę metaboliczną, encefalopatię, krwotoki, hipoglikemię, obrzęk mózgu, ostrą niewydolność nerek z ostrą martwicą kanalikową, arytmie serca oraz zapalenie trzustki. Fenylefryna chlorowodorek w dawkach wyższych niż toksyczne dla paracetamolu wywołuje objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie, tachykardia, zapaść krążeniowa) oraz ośrodkowego układu nerwowego (nerwowość, splątanie, drgawki).

Pobierz ChPL PDF Tantum Flu o smaku cytrynowym – Proszek do sporządzania roztworu doustnego w saszetce – 600 mg + 10 mg
  1. Przedawkowanie leku
    1. Toksyczność paracetamolu
    2. Grupy podwyższonego ryzyka
    3. Objawy przedawkowania paracetamolu
    4. Objawy przedawkowania fenylefryny
    5. Postępowanie w przedawkowaniu
  2. Tabela objawów przedawkowania
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. grypa
  2. przeziębienie
Substancja czynna
  1. fenylefryna
  2. paracetamol
Kategoria leku
  1. leki przeciwbólowe
  2. leki przeciwgorączkowe
  3. leki zmniejszające przekrwienie błony śluzowej nosa

Przedawkowanie leku

Przedawkowanie produktu leczniczego Tantum Flu o smaku cytrynowym (600 mg paracetamolu + 10 mg fenylefryny chlorowodorku) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Niebezpieczeństwo wynika z działania toksycznego obu substancji czynnych, przy czym toksyczność paracetamolu w głównej mierze odpowiada za ciężkie powikłania, zwłaszcza uszkodzenie wątroby.1

Toksyczność paracetamolu

Dawka toksyczna paracetamolu dla pacjentów dorosłych wynosi 10 g lub więcej. Należy jednak podkreślić, że u pacjentów z grup ryzyka uszkodzenie wątroby może wystąpić już po przyjęciu 5 g lub więcej paracetamolu.2

Grupy podwyższonego ryzyka

Do czynników zwiększających ryzyko toksycznego działania paracetamolu należą:3

  • Długotrwałe stosowanie leków indukujących enzymy wątrobowe, takich jak: karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, preparaty dziurawca
  • Regularne spożywanie alkoholu etylowego w nadmiernych ilościach
  • Stany związane z niedoborami glutationu, w tym:
    • Zaburzenia pokarmowe
    • Mukowiscydoza
    • Zakażenie HIV
    • Głodzenie
    • Wyniszczenie organizmu

Objawy przedawkowania paracetamolu

Symptomatologia zatrucia paracetamolem rozwija się stopniowo, przy czym pierwsze objawy mogą być niespecyficzne. W pierwszej dobie dominują: bladość skóry, nudności, wymioty, brak łaknienia i ból brzucha. Uszkodzenie wątroby pojawia się zazwyczaj po 12-48 godzinach od przyjęcia toksycznej dawki leku.4

W przebiegu ciężkiego zatrucia mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak:5

  • Zaburzenia metabolizmu glukozy – w wyniku uszkodzenia wątroby dochodzi do zaburzenia gospodarki węglowodanowej
  • Kwasica metaboliczna – wynikająca z kumulacji metabolitów i zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej
  • Encefalopatia – spowodowana uszkodzeniem wątroby i nagromadzeniem toksyn w krwiobiegu
  • Krwotoki – będące następstwem zaburzeń syntezy czynników krzepnięcia
  • Hipoglikemia – wynikająca z upośledzenia procesów glikoneogenezy w wątrobie
  • Obrzęk mózgu – prowadzący do zwiększenia ciśnienia śródczaszkowego
  • Ostra niewydolność nerek z ostrą martwicą kanalikową, manifestująca się:
    • Silnym bólem w okolicy lędźwiowej
    • Krwiomoczem
    • Białkomoczem
  • Arytmie serca – zaburzenia rytmu serca wtórne do zaburzeń elektrolitowych i metabolicznych
  • Zapalenie trzustki – rzadsze powikłanie przedawkowania paracetamolu

W najcięższych przypadkach, przedawkowanie paracetamolu może prowadzić do śmierci, głównie wskutek niewydolności wątroby.6

Objawy przedawkowania fenylefryny

Przedawkowanie fenylefryny chlorowodorku (drugiej substancji czynnej preparatu) charakteryzuje się głównie objawami ze strony układu sercowo-naczyniowego i nerwowego. Należy zaznaczyć, że dawka fenylefryny wywołująca ciężką toksyczność jest wyższa niż dawka paracetamolu prowadząca do uszkodzenia wątroby.7

W przypadku ciężkiego przedawkowania fenylefryny występują:8

  • Zaburzenia hemodynamiczne – głównie wynikające z silnego działania naczynioskurczowego
  • Zapaść krążeniowa – w skrajnych przypadkach
  • Depresja oddechowa – jako wynik ciężkiego zatrucia

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania paracetamolu kluczowe znaczenie ma szybka interwencja medyczna. Nawet przy braku wczesnych objawów przedawkowania, pacjenta należy natychmiast skierować do szpitala.9

Algorytm postępowania w zatruciu paracetamolem:10

  1. Jeśli od przedawkowania upłynęła mniej niż godzina, należy podać węgiel aktywny
  2. Oznaczenie stężenia paracetamolu w osoczu należy wykonać po minimum 4 godzinach od zażycia dawki toksycznej (wcześniejsze pomiary są niewiarygodne)
  3. W czasie do 24 godzin od przedawkowania należy zastosować antidotum – N-acetylocysteinę:
    • Najlepszą skuteczność osiąga się w pierwszych 8 godzinach po przedawkowaniu
    • Lek należy podać dożylnie według ustalonego schematu dawkowania
  4. Alternatywnie, w warunkach pozaszpitalnych, jeśli pacjent nie wymiotuje, można podać doustnie metioninę11
  5. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności wątroby, które wystąpiły powyżej 24 godzin od przedawkowania, należy skonsultować się z oddziałem hepatologicznym12

W przypadku przedawkowania fenylefryny:13

  1. Szybkie płukanie żołądka
  2. Zastosowanie leczenia objawowego i podtrzymującego
  3. W przypadku nadciśnienia tętniczego – dożylne podanie leku z grupy α-adrenolityków (np. fentolaminy)

Tabela objawów przedawkowania

Substancja czynna Objawy przedawkowania Opis objawów Dawka toksyczna
Paracetamol Wczesne objawy (pierwsze 24h) Bladość skóry, nudności, wymioty, brak łaknienia, ból brzucha ≥ 10 g u osób dorosłych
≥ 5 g u osób z grupy ryzyka
Objawy uszkodzenia wątroby (12-48h) Zaburzenia metabolizmu glukozy, kwasica metaboliczna, encefalopatia, krwotoki, hipoglikemia, obrzęk mózgu
Inne powikłania Ostra niewydolność nerek z ostrą martwicą kanalikową (silny ból w okolicy lędźwiowej, krwiomocz, białkomocz), arytmie serca, zapalenie trzustki
Fenylefryna chlorowodorek Objawy ze strony OUN Nerwowość, ból głowy, zawroty głowy, bezsenność, w ciężkich przypadkach – splątanie, omamy, drgawki Wyższa niż dawka paracetamolu wywołująca toksyczność wątrobową
Objawy sercowo-naczyniowe Nadciśnienie tętnicze, tachykardia, kołatanie serca, bradykardia odruchowa, zaburzenia rytmu serca, w ciężkich przypadkach – zaburzenia hemodynamiczne i zapaść krążeniowa
Objawy ze strony układu moczowego Trudności w oddawaniu moczu, zatrzymanie moczu (szczególnie u pacjentów z przeszkodą podpęcherzową, np. przerostem gruczołu krokowego)
Inne objawy Nudności, wymioty, rozszerzenie źrenic, ostra jaskra zamkniętego kąta (większe ryzyko u pacjentów z jaskrą zamykającego się kąta), reakcje alergiczne (wysypka, pokrzywka, alergiczne zapalenie skóry), depresja oddechowa (w ciężkim zatruciu)

Należy podkreślić, że przedawkowanie produktu Tantum Flu o smaku cytrynowym jest stanem zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej hospitalizacji oraz wdrożenia odpowiedniego leczenia, nawet w przypadku wątpliwości co do przyjętej dawki lub przy braku wyraźnych objawów klinicznych.14

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 25.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl