aminokwas rozgałęziony

Aminokwas rozgałęziony (BCAA – Branched-Chain Amino Acid) to specyficzny rodzaj aminokwasu posiadający rozgałęzioną strukturę łańcucha bocznego. Do tej grupy zaliczamy: leucynę, izoleucynę i walinę. Stanowią one około 35% niezbędnych aminokwasów budujących białka mięśniowe i około 40% wszystkich aminokwasów wymaganych przez organizm człowieka.

Aminokwasy rozgałęzione są szczególne, ponieważ większość ich metabolizmu zachodzi w mięśniach, a nie w wątrobie jak w przypadku innych aminokwasów. Mają kluczowe znaczenie w procesach anabolicznych, szczególnie leucyna, która stymuluje syntezę białek mięśniowych poprzez szlak mTOR. W medycynie BCAA stosowane są w leczeniu niewydolności wątroby, choroby wątroby związanej z alkoholem oraz encefalopatii wątrobowej.

Niedobór aminokwasów rozgałęzionych może prowadzić do zaburzeń metabolicznych i osłabienia funkcji mięśni. W praktyce klinicznej BCAA są wykorzystywane w żywieniu parenteralnym, terapii żywieniowej oraz jako suplementy w leczeniu chorób przewlekłych przebiegających z wyniszczeniem. Ich suplementacja jest również badana w kontekście poprawy wyników leczenia pacjentów z sarkopenia i w stanach katabolicznych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vamin 14 Electrolyte-Free –

Vamin 14 Electrolyte-Free to roztwór do żywienia pozajelitowego zawierający 85 g/l aminokwasów, w tym 38,7 g/l aminokwasów niezbędnych, takich jak cysteina i tyrozyna. Preparat dostarcza pełen profil aminokwasów, odzwierciedlający zapotrzebowanie organizmu na aminokwasy egzogenne, względnie niezbędne oraz endogenne, co umożliwia efektywną syntezę białek ustrojowych. Roztwór charakteryzuje się pH 5,6, osmolalnością 810 mOsm/kg wody, zawartością azotu 13,5 g/l oraz wartością energetyczną 1,4 MJ/l (350 kcal/l). Brak elektrolitów w preparacie pozwala na indywidualne dostosowanie podaży jonów, a obecność około 90 mmol octanu (pochodzącego z kwasu octowego i octanu lizyny) wpływa na równowagę kwasowo-zasadową pacjenta.
aminokwas egzogenny, aminokwas niezbędny, aminokwas rozgałęziony, aminokwas siarkowy, BCAA, cykl mocznikowy, detoksykacja amoniaku, donor grup metylowych, glutation, hormon tarczycy, metabolizm azotu, neuroprzekaźnik, osmolalność, pierwiastek śladowy, prekursor katecholamin, prekursor serotoniny, prekursor tlenku azotu, proces anaboliczny, proces metaboliczny, równowaga kwasowo-zasadowa, synteza białek ustrojowych, szlak metaboliczny, terapia żywieniowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Walina – Właściwości farmakokinetyczne

Walina, jako aminokwas rozgałęziony (BCAA) o charakterze niezbędnym, nie jest syntetyzowana endogennie i wymaga dostarczenia z zewnątrz, co ma szczególne znaczenie w żywieniu pozajelitowym pacjentów z zaburzeniami odżywiania. Podawana dożylnie walina cechuje się 100% biodostępnością, co umożliwia natychmiastowe włączenie do puli wolnych aminokwasów osocza i ich dystrybucję do przestrzeni śródmiąższowej oraz wewnątrzkomórkowej. Metabolizm waliny obejmuje transaminację, utlenianie łańcucha węglowego do CO2 oraz wykorzystanie w glukoneogenezie, a grupa aminowa jest przekształcana do mocznika w wątrobie. Okres półtrwania waliny w surowicy wynosi od 10 do 30 minut, ulegając wydłużeniu w niewydolności nerek, co wymaga dostosowania dawkowania w żywieniu pozajelitowym. Preparaty aminokwasowe stosowane u dzieci (np. Aminoplasmal Paed 10%, Aminoven Infant 10%) mają zmodyfikowany skład, uwzględniający specyficzne potrzeby metaboliczne pacjentów pediatrycznych.
aminokwas rozgałęziony, biodostępność, choroba wątroby, dystrybucja tkankowa, emulsja tłuszczowa, glukoneogeneza, grupa aminowa, homeostaza aminokwasowa, infuzja dożylna, metabolizm aminokwasów, niewydolność nerek, okres półtrwania aminokwasów, pacjent pediatryczny, produkty metabolizmu, przenikanie przez łożysko, przestrzeń wewnątrzkomórkowa, roztwór aminokwasów, synteza białek, transaminacja, walina, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie metaboliczne, żywienie parenteralne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
L-leucyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

L-leucyna, jako istotny aminokwas rozgałęziony (BCAA), jest składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E (6,24 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (7,80 g/1000 ml), Aminosteril N-Hepa 8% (13,09 g/1000 ml), Vamin 18 Electrolyte-Free (7,9 g/1000 ml) oraz Vaminolact (7,0 g/1000 ml). Podawanie tych roztworów wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaktycznych, oraz podrażnienia żył obwodowych przy infuzji hipertonicznych roztworów. Należy monitorować miejsce infuzji, zwłaszcza przy przekraczaniu zalecanych szybkości podawania. U pacjentów z niewydolnością wątroby lub wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów istnieje ryzyko hiperamonemii, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów wątrobowych i ewentualnego przerwania podawania. Dodatkowo, stosowanie L-leucyny wiąże się z ryzykiem powikłań wątrobowych (cholestaza, stłuszczenie, marskość) oraz powikłań nerkowych, w tym retencji elektrolitów i azotemii, szczególnie u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. Konieczne jest monitorowanie równowagi wodno-elektrolitowej, kwasowo-zasadowej oraz funkcji nerek i wątroby.
aminokwas rozgałęziony, azotemia, cholestaza, hiperamonemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hipertoniczny roztwór aminokwasów, hiperwolemia, hipokalcemia, hipomagnezemia, kamica nerkowa, kamica pęcherzyka żółciowego, kwasica metaboliczna, L-leucyna, marskość wątroby, miastenia, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, osady w naczyniach płucnych, osmolarność surowicy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retencja sodu, równowaga kwasowo-zasadowa, sepsa, stłuszczenie wątroby, wrodzony zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zakrzepowe zapalenie żył, zasadowica hipochloremiczno-hipokaliemiczna, zespół ponownego odżywienia, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – SmofKabiven extra Nitrogen EF –

SmofKabiven extra Nitrogen EF to trójkomorowy preparat do żywienia pozajelitowego, zawierający aminokwasy (33,1-166 g), glukozę (42,8-214 g) oraz emulsję tłuszczową (14,6-73,0 g) złożoną z oleju sojowego, triglicerydów średniołańcuchowych, oleju z oliwek i oleju rybiego bogatego w kwasy omega-3. Preparat jest wskazany u dorosłych i dzieci powyżej 2 lat, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, np. w stanach zaburzeń połykania, niedrożności przewodu pokarmowego, ciężkich chorobach jelit czy stanach katabolicznych. Dostępny jest w pięciu objętościach (506-2531 ml) o wartości energetycznej od 450 do 2250 kcal (1,9-9,4 MJ) oraz zawartości azotu od 5,3 do 26,5 g, co pozwala na indywidualne dopasowanie do potrzeb pacjenta.
aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas rozgałęziony, elektrolit, emulsja tłuszczowa, glukoza, izoleucyna, kwas omega-3, leucyna, niedokrwienie jelit, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, ostre zapalenie trzustki, przetoka przewodu pokarmowego, rozległe oparzenie, roztwór aminokwasów, stan kataboliczny, stan odżywienia, tauryna, tłuszcz, trigliceryd nasycony, trójkomorowy worek, walina, zaburzenie połykania, zaburzenie świadomości, zespół krótkiego jelita, żyła obwodowa, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vaminolact –

Produkt leczniczy Vaminolact to roztwór do żywienia pozajelitowego z grupy aminokwasów (kod ATC: B05BA01), zaprojektowany na wzór naturalnego składu mleka kobiecego. Zawiera 65,3 g/l aminokwasów, w tym 31,9 g/l aminokwasów niezbędnych (egzogennych), takich jak L-izoleucyna (3,1 g/l), L-leucyna (7,0 g/l), L-lizyna (5,6 g/l), L-metionina (1,3 g/l), L-fenyloalanina (2,7 g/l), L-treonina (3,6 g/l), L-tryptofan (1,4 g/l) oraz L-walina (3,6 g/l). Roztwór charakteryzuje się pH 5,2, osmolalnością 510 mOsm/kg wody, zawartością azotu 9,3 g/l oraz wartością energetyczną 1,0 MJ/l (240 kcal/l). Aminokwasy pełnią funkcje odżywcze bez specyficznych działań farmakodynamicznych, a ich podanie wymaga równoczesnego dostarczenia węglowodanów i tłuszczów dla optymalnego wykorzystania anabolicznego.
alanina, aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas niezbędny, aminokwas rozgałęziony, aminokwas siarkowy, arginina, BCAA, cykl mocznikowy, cysteina, cystyna, działanie farmakodynamiczne, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas aminooctowy, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metabolizm azotu, metionina, osmolalność, pH, profil aminokwasowy, prolina, seryna, skład aminokwasowy, synteza nukleotydów, tauryna, tlenek azotu, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, zawartość aminokwasów, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aminoplasmal Hepa 10%

Aminoplasmal Hepa 10% to specjalistyczny roztwór do infuzji aminokwasów, dedykowany pacjentom z marskością wątroby i zaburzeniami metabolicznymi. Preparat zawiera 100 g/l aminokwasów o zmodyfikowanym profilu, w tym wysokie stężenia aminokwasów rozgałęzionych (BCAA: leucyna 13,6 g, izoleucyna 8,8 g, walina 10,6 g na 1000 ml) oraz ograniczone ilości aminokwasów aromatycznych (fenyloalanina 1,6 g, acetylotyrozyna 0,86 g) i metioniny (1,2 g). Roztwór charakteryzuje się osmolarnością 875 mOsm/l, pH 5,5–6,5 oraz wartością energetyczną 400 kcal/l (1675 kJ/l). Zawiera także elektrolity: octany 51 mmol/l, chlorki 10 mmol/l oraz 0,3–2,3 mmol sodu na 1000 ml. Aminoplasmal Hepa 10% wspomaga normalizację profilu aminokwasowego, poprawiając tolerancję białek i biosyntezę białek, co jest kluczowe w leczeniu encefalopatii wątrobowej i innych powikłań neurologicznych marskości wątroby.
acetylocysteina, acetylotyrozyna, alanina, aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas rozgałęziony, arginina, asparagina jednowodna, BCAA, biosynteza, chlorowodorek ornityny, encefalopatia wątrobowa, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, marskość wątroby, metionina, octan lizyny, osmolarność, prolina, roztwór do perfuzji, seryna, śpiączka wątrobowa, stan przedśpiączkowy, substytut krwi, treonina, tryptofan, walina, żywienie pozajelitowe

aminokwas rozgałęziony

Powiązane wpisy

Właściwości farmakodynamiczne – Vamin 14 Electrolyte-Free –

Walina – Właściwości farmakokinetyczne

L-leucyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Wskazania do stosowania – SmofKabiven extra Nitrogen EF –

Właściwości farmakodynamiczne – Vaminolact –

Właściwości farmakodynamiczne – Aminoplasmal Hepa 10%